هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   175   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تفکیک بین سازمان و قانون نظام‌مهندسی

گروه گزارش: لایحه اصلاح و تغییر قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان در حالی مراحل نهایی تبدیل‌شدن به قانون را در مجلس و کمیسیون عمران طی می‌کند که بسیاری از تشکل‌ها، انجمن‌ها و گروه‌های فعال در زمینه صنعت ساختمان کشور به آن معترض و نسبت به عملکرد یک سویه سازمان نظام‌مهندسی در این مورد گلایه‌مند هستند. یکی از این تشکل‌ها، انجمن پیمانکاران استان تهران است که ما در این شماره سراغ نایب دبیر آن رفتیم؛ هر چند مهندس رضا گودرزی فراهانی تاکید دارد این گفته‌ها، دیدگاه شخص وی است نه الزاماً دیدگاه انجمن پیمانکاران.
پیام ساختمان: نظر شما در خصوص لایحه اصلاح و تغییر قانون نظام‌مهندسی چیست؟
قطعاً کسانی که 17 یا 18 سال پیش قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان را تهیه و تصویب کردند آن را برای یک گروه یا تشکل خاص تهیه نکرده بودند بلکه هدف این بوده که ساخت‌وساز در کشورمان نظام‌مند شود تا هر کس به هر شکلی که دلش می‌خواهد ساختمان نسازد. این قانون نسبت به آن زمان خوب و جامع بوده ولی اوضاع ساخت‌وساز ما به‌مرور با پیشرفت جامعه و افزایش افراد تحصیل‌کرده، تغییر کرده است. در آن زمان تعداد مهندسان خیلی کمتر از زمان حال بود و از طرف دیگر امروزه شرایط مقداری پیچیده‌تر و درآمدها بیشتر شده و تغییرات زیادی به وجود آمده است. در کل می‌توان گفت؛ قانون فعلی جوابگوی فعالیت های فعلی در زمینه ساخت‌وساز نیست و در چند مورد نیاز به اصلاح دارد.
پیام ساختمان: برای اصلاح قانون چه پیشنهادی دارید؟
به نظر من، ما باید قانون ساختن ساختمان را از قانون سازمان نظام‌مهندسی جدا کنیم. چون الآن مقوله سازمان نظام‌مهندسی که یک «سازمان» است با قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان که یک «قانون» می باشد، گره خورده است. سازمان نظام‌مهندسی می‌تواند یک سازمان مردم‌نهاد (NGO) یا شرکت یا هر ارگان دیگری باشد، ولی الآن قانون تأسیس آن در داخل قانون کنترل و نظارت بر ساختمان‌ها آمده و با آن ادغام شده است. متأسفانه در قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان تفکیک بین این دو مقوله صورت نگرفته است. به نظر من تفکیک بین قانون نظام‌مهندسی با سازمان نظام‌مهندسی حتماً باید مد نظر باشد و قانون آتی در این زمینه باید صراحت و شفافیت خاصی داشته باشد. یعنی باید برای کنترل و نظارت بر ساختمان قانون جداگانه‌ای نوشته شود که هر کس در هر جا خواست ساخت‌وساز کند ملزم باشد که کار را طبق آن قانون انجام شود. جدای از این قانون، برای سازمان نظام‌مهندسی و سایر انجمن‌ها، تشکل‌ها، گروه‌ها و اصناف مرتبط با صنعت ساختمان هم باید قانون دیگری نوشته شود.
پیام ساختمان: مورد دیگری که نیاز به اصلاح دارد، چیست؟
مورد دیگر اینکه در قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان تکیه بر اشخاص حقیقی و مدارکی است که این افراد ارائه می‌کنند. شاید چون در زمان تدوین این قانون، ساخت‌وساز در کشور کم بوده، نیاز بوده تا امور به این شکل تنظیم شود. الآن که ما به این قانون نگاه می‌کنیم، می‌بینیم در آن و حتی در آئین‌نامه‌هایش، برای اشخاص حقوقی ماده‌ خاصی وجود ندارد و اگر هست کم، گم و مبهم است و باید این قوانین روشن و شفاف شوند. حجم بالای ساخت و سازی که الآن در کشور ما در حال انجام است ایجاب می‌کند تا سازمان های حقوقی مثل پیمانکاران در قانون تعریف شود. الآن در سراسر قانون نظام‌مهندسی نامی از پیمانکار برده نشده است. درحالی‌که اکثریت پروژه‌های بزرگ در کشور ما توسط پیمانکاران انجام می‌شوند، آن هم پیمانکارانی که ثبت‌شده و رتبه گرفته‌اند و در حال کار هستند. اینکه در قانون فعلی نه اسمی از پیمانکار برده شده و نه ماده‌ای برای آنها پیش‌بینی‌شده از بزرگ‌ترین اجحاف‌هایی است که در حق پیمانکاران شده است. به نظر من قانون نظام‌مهندسی باید آن چنان شفاف شود که مواد و تبصره‌های آن شامل همه تشکل های فنی و مهندسی موجود در کشور، از جمله تشکل پیمانکاران شود.