هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   175   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

چالش‌های سرمایه‌گذاری در معادن

گروه بازار ساختمان: در شرایطی که بهبود فضای کسب‌وکار مد نظر است شاید بیشتر افراد به فکر بازارهای مالی و موازی باشند اما مقاصد دیگری نیز برای کارآفرینی وجود دارد که ضمن سودآوری دارای قابلیت فعالیت مولد و حتی صادرات محور باشند ؛ فعالیت‌هایی که می‌تواند سرمایه‌ها و نیروی کار را از تمرکز بر تعداد محدودی فعالیت اقتصادی به گستره‌ای وسیع تر رهنمون گردد.

به اعتقاد کارشناسان ایران بهشت معادن دنیاست اما تا به حال چه میزان به این ثروت پنهان کشور اندیشیده‌ایم و اصولاً معدن چه تفاوت‌هایی با سایر بخش‌ها دارد که به‌صورت مجزا به آن نگریسته می‌شود. مهرداد اکبریان ، رئیس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگ‌آهن ایران پاسخگوی سؤالات ما بود:

پیام ساختمان: چرا بخش معدن را از صنعت جدا می‌کنند و این دو فعالیت مولد چه تفاوت‌هایی دارند؟

هر دو بخش تولیدکننده هستند اما مشکل این است که فعال بخش صنعت زمانی به ساخت کارخانه اقدام می‌کند که همه زیرساخت‌ها برای تولید آماده است ( برای مثال می‌تواند در شهرک‌های صنعتی اقدام به سرمایه‌گذاری کند) اما در اکثر مواقع برای آغاز فعالیت معدنی هیچ یک از زیرساخت‌ها مانند جاده، برق، مخابرات، گاز و امنیت آماده نیست. زمانی که قصد دارید برای معدن سرمایه‌گذاری کنید باید اقدام به ایجاد زیرساخت‌ها کنید و حتی برای رساندن کارشناس یا تجهیزات و کامیون به معدن باید خود سرمایه‌گذار جاده را بسازد. بااین‌حال مسائل فوق در ذات فعالیت معدنی است و فعالان بخش معدن آن را پذیرفته‌اند اما سایر مشکلات ما را با چالش مواجه می‌کند.

پیام ساختمان: چه مشکلاتی برای سرمایه‌گذاری در معدن چالش زاست؟

ریسک بالای بخش معدن مشکل بزرگ فعالیت معدنی است. اگر شما صد محدوده را بررسی کنید باید هزینه بررسی صد محدوده را بپردازید اما ممکن است تنها دو یا سه مورد از صد محدوده دارای ذخایر معدنی،صرفه اقتصادی داشته باشد. مشکل دیگر این است که وظیفه حاکمیت در ایران در این حد تعریف‌شده که مطالعات اولیه معدنی را با نقشه‌های هوایی مثلاً یک بیست و پنج هزارم انجام دهند که مثلاً در کدام استان ذخایر معدنی وجود دارد و بیش از این ورود پیدا نمی‌کنند.

پیام ساختمان: چه تفاوتی میان ساختمان و کارخانه با بخش معدن به‌عنوان دارایی وجود دارد؟

چنانکه می‌دانید در ایران معادن انفال عمومی است پس خریدوفروش آن معنا ندارد. تنها می‌توانید «مجوز بهره‌برداری» معدن دریافت کنید اما این به معنای مالکیت بر آن معدن نیست و مالکیت در آن پروانه لحاظ نمی‌شود، بانک‌ها هم معمولاً برای ارائه تسهیلات آن را به‌عنوان وثیقه قبول ندارند. حتی فعالان معدنی که قصد معامله «مجوز بهره‌برداری» را دارند از اصطلاح «واگذاری معدن» استفاده می‌کنند. ازاین‌رو چالش مهم دیگر این است که کار اکتشاف معدن بسیار هزینه بَر و دارای ریسک بالایی است و از طرف دیگر بانک‌ها به شما تسهیلات نخواهند داد.

پیام ساختمان: این تفاوت‌ها میان بخش ساختمان با بخش معدن در بحث تأمین مالی هم دیده می‌شود؟

«ترهین دارایی های معدن» برای بانک‌ها بسیار سخت است و ازآنجاکه آنها چشم‌اندازی فراروی آینده معدن نمی‌بینند پس علاقه‌ای به ارائه تسهیلات در بخش معدن ندارند. درحالی‌که اگر شما خانه یا کارخانه داشته باشید دارایی شما مشخص است. حتی من خاطرم هست که ما سعی کردیم کل معدن را برای بانک رهن کامل بگذاریم اما برخی بانک‌ها این را هم قبول نکردند. جالب تر اینکه پروانه بهره‌برداری نیز در حدود 3 تا 8 سال بر اساس میزان ذخیره و ظرفیت برداشت از معدن که البته دولت آن را تعیین می‌کند متغیر است.

همچنین برای کیفیت ذخایر معدنی هیچ ضمانتی وجود ندارد و کیفیت ذخایر یک معدن بسیار متغیر است. ضمن اینکه ممکن است در مراحلی عیار آهن برخی معادن سنگ‌آهن به حدی پایین و پست و دارای ناخالصی باشد که کاربردی غیر از استفاده در کارخانه‌های سیمان یا کوتینگ لوله ندارد. بر خلاف ساختمان یا کارخانه که دارای ارزش مشخص است.