نشریه شماره   174   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تفکر سیستمی به‌جای عملکرد جزیره‌ای

گروه ساخت‌وساز: نشست خبری همایش ایمنی در کارگاه‌های ساختمانی با رویکرد «ایمنی در گود‌برداری» با حضور تهرانی زاده، رئیس شورای سیاست‌گذاری همایش و همچنین منوچهر شیبانی، دبیر همایش در سازمان نظام‌مهندسی ساختمان تهران برگزار شد.

به گزارش خبرنگار پيام ساختمان، اعضای هیئت‌مدیره انجمن راه و ساختمان به‌عنوان برگزاركنندگان همایش ایمنی در کارگاه‌های ساختمانی با اتفاق‌نظر در مورد عامل اصلی بروز حوادث گودبرداری اعتقاد داشتند؛ مسائل مختلفي همچون خاک نامناسب، عدم استفاده از مجري ذي‌صلاح و فقدان نظارت مهندسان هنگام گودبرداری موجب ریزش ساختمان‌ها هنگام اجرای عملیات ساختمانی می‌شود.

تلفات گودبرداری به اوج خود رسیده است

محسن تهرانی‌زاده، رئيس انجمن مهندسان راه و ساختمان و رئيس شوراي سياست‌گذاري همايش با بيان اينکه مسئله گودبرداري و تلفات ناشي از آن طي چند سال اخير به اوج خود رسيده است، گفت:

تهراني‌زاده تصريح کرد: آمارهاي ارائه‌شده از سوي آتش‌نشانی تهران نشان مي‌دهد که در سال 87، 360 مورد گودبرداري‌ غيراصولي داشته‌ايم و همچنين در سال 88، 242 مورد، در سال 89، 198 مورد و در سال 90 تعداد گود‌برداري‌هاي غیراصولی به 393 مورد رسيده است.

رئيس انجمن مهندسان راه و ساختمان در ادامه اظهار داشت: در سال 91 تعداد گودبرداري‌هاي اصولي به بيش از 393 مورد رسيده و خوشبختانه با تمهيدات لازم نهاد‌هاي مسئول، ميزان گودبرداري‌هاي غيراصولي در نیمه اول سال 92 نسبت به سال 91 کاهش 50 درصدي داشته است. وي با بيان اينكه گود‌برداري‌هاي غیراصولی تنها مختص به تهران نيست، گفت: ميزان گودبرداري غيراصولي در استان خراسان رضوي نسبت به شهر تهران بسيار بیشتر است.

تهراني‌زاده با بيان اينکه عمده گودبرداري‌هاي غيراصولي در طول سال‌هاي اخير به علت تراکم ساخت و سازها بوده است، افزود: بيشتر حوادث ناشي از گود‌برداري در گود‌هاي نيمه عميق اتفاق افتاده و گود‌هاي عميق به‌صورت اصولي اجرا شده است.

رئيس انجمن مهندسان راه و ساختمان در خصوص ضعف‌هايي که زمينه‌ساز ريزش ساختمان مي‌شود، گفت: خاک، زمين و ضعيف بودن ساختمان‌هاي اطراف بنا و همچنين آب‌هاي سطحي که در روي زمين جریان دارد از جمله مسائلي است که در وقوع حوادث گودبرداري‌موثر است.وي با اشاره به اينکه در حال حاضر روش‌هاي نويني جهت جلوگيري از آسيب‌هاي گودبرداري ايجاد شده است، گفت: مبحث هفت مقررات ملي ساختمان به تمامي ضوابط ايمني ساختمان و روش‌هاي صحيح گودبرداري اشاره کرده است.

ورود افراد غیر حرفه‌ای به گودبرداری

در ادامه اين نشست منوچهر شيباني، دبير انجمن مهندسان راه و ساختمان و دبير همايش ايمني در گود‌برداري با اشاره به اينکه انجمن مهندسان راه و ساختمان با رسالت علمي و حرفه‌اي خود اقدام به برگزاري سلسله همايش‌هاي ايمني در كارگاه‌هاي ساختماني کرده است، گفت: درپایان اين همايش منشوري با نظر متخصصان و صاحب‌نظران تدوين و در جهت پيشگيري از حوادث ناشي از گودبرداري هاي غيراصولي به دستگاه‌های اجرايي ارائه مي‌شود. به‌احتمال زياد همايش ايمني در كارگاه‌هاي ساختماني در سال آينده با رويكرد تخريب برگزار شود.

وي يکي از بزرگ‌ترین مشکلات گودبرداري‌هاي غيراصولي را ورود افراد غيرحرفه‌اي دانست و گفت: بايد در مهندسي ساختمان از مجريان حرفه‌اي داراي پروانه اشتغال استفاده شود.

شيباني ادامه داد: جلوگيري از حوادث گودبرداري نيازمند تفکر سيستمي بوده و بايد تمامي افراد از جمله سازنده، مهندس ناظر و مالک با يکديگر هماهنگ و به‌صورت پيوسته عمل کنند. عملکرد جزیره‌ای سازمان‌ها میزان بروز حادثه را افزایش می‌دهد و باید سازمان های مختلف در حوزه ساخت‌وساز به‌صورت یکپارچه عمل کنند.

وي با بيان اينكه «گودبرداري حادثه نيست»، شعار امسال همايش است، گفت: رفتار نامناسب و عدم اجراي صحيح مباحث قانون مقررات ملي ساختمان زمينه‌ساز افزايش تلفات مي‌شود بنابراين، بايد با درست کردن رفتارهاي خود ميزان تلفات را کاهش دهيم. دبير انجمن راه و ساختمان افزود: در حال حاضر دانش فني بسيار قوي داريم اما متأسفانه به دليل ضعف در اجراي آن ، افزايش تلفات ساختماني را شاهد بوده‌ایم.

استفاده از شركت‌هاي ژئوتكنيك در محاسبات گودبرداری

پس از اظهارات مسئولان همايش، نوبت به سؤالات خبرنگاران رسيد. شيباني در پاسخ به سؤال خبرنگار پيام ساختمان در مورد جايگاه مكانيك خاك در دستورالعمل‌ها گفت:‌ در گذشته استفاده از شركت‌هاي ژئوتكنيك در محاسبات الزامي نبود اما در حال حاضر در نظام ساخت‌وساز شهري در دستورالعمل‌هاي گود‌برداري، اين مهم هم پیش‌بینی‌شده است.

وي در پاسخ به سؤال ديگر خبرنگار ما مبني بر اينكه مسئوليت استفاده از مجريان داراي صلاحيت از وظايف كدام نهاد، است، گفت: از سال 83 در مبحث دوم مقررات ملي ساختمان آمده است كه اجراي ساختمان بايد توسط افراد داراي صلاحيت ساخته شود. اين افراد مهندسان، كاردان‌ها و معماران تجربي داراي پروانه اشتغال هستند و حتي پیش‌بینی‌شده كه سازنده داراي صلاحيت به بهره‌بردار تضمين كيفيت بدهد اما متأسفانه اين قانون به طور كامل اجرا نمي‌شود و در رأس عدم اجراي اين قانون شهرداري‌ها هستند چرا كه در همان مبحث عنوان‌شده كه شهرداري بايد قرارداد مالك با سازنده داراي صلاحيت را بگيرند و اسم سازنده را در پروانه ساختمان درج كنند. به‌هرحال مباحثي مانند نيلينگ يك بحث فوق تخصصي است و هركسي نمي‌تواند آن را انجام دهد.

حمله به مهندس ناظر در ساختمان

وي اضافه كرد: جالب است بدانيد كه در برخي اوقات مهندسان و متخصصان را به داخل گود راه نمي‌دهند. حتي در كمال تأسف شنيدم كه در يكي از ساختمان‌ها به مهندس ناظر حمله كرده بودند.