نشریه شماره   174   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

چرا مجلس و دولت عاجزند؟

رئیس‌جمهور محترم لایحه بودجه 93 را در حالی به مجلس شورای اسلامی تقدیم کرد که آن هفته، زمان استراحت نمایندگان محترم بود اما از آنجا که طی چند سال گذشته این کار- ارائه لایحه بودجه پیشنهادی دولت به مجلس- با تأخیر انجام می‌شد، نمایندگان تا خبردار شدند دولت به‌موقع می‌خواهد لایحه را به مجلس بدهد، برای نشان دادن همکاری بیشتر خود با دولت هم که شده ، کار در خانه ملت را به استراحت در خانه خود یا سرکشی به حوزه‌های انتخابیه ترجیح دادند و با حضور خود در مجلس از این اقدام موظفی دولت باذوق زدگی هرچه‌تمام‌تر استقبال نمودند.

در لایحه پیشنهادی دولت محترم سقف بودجه عمومی کشور در سال 93 رقم 195 هزار میلیارد تومان مشخص‌شده که نسبت به بودجه عمومی سال 92 (210 هزار میلیارد تومان) کاهش نشان می دهد، اما در قیاس با عملکرد سال 92 - که در خوش‌بینانه‌ترین حالت امکان تحقق 100 هزار میلیارد تومان می‌رود- از رشد تقریباً 50 درصدی برخوردار خواهد شد.

اگر به خاطر عدم اطاله مطلب از کنار چگونگی تأمین منابع بودجه به طرق دریافت مالیات، واگذاری‌ها به بخش خصوصی، افزایش حامل‌های انرژی و ... سریع بگذریم به بخش مهم و مرتبط به حوزه صنعت ساختمان یعنی بودجه عمرانی می‌رسیم که دولت محترم رقم پیشنهادی خود را در این بخش مبلغ 37 هزار میلیارد تومان در نظر گرفته است؛ رقم 37 هزار میلیارد تومان در حالی برای بودجه عمرانی 93 پیشنهادشده که در سال 92 این عدد 52 هزار میلیارد تومان بوده ولی آنچه مهم است نه رقم پیشنهادی که تخصیص اعتبار برای پروژه‌های عمرانی است که به اعتقاد آگاهان کمیسیون عمران مجلس در شش ماهه نخست امسال فقط10 درصد تحقق یافته است. عملکرد پایین تحقق بودجه عمرانی 92 برخی از منتقدان لایحه پیشنهادی 37 هزار میلیارد تومان عمرانی را نگران کرده است. آنها وقتی رقم 52 هزار میلیارد تومان پیشنهادی سال 92 را با 10 درصد تحقق در کنار رقم 37 هزار میلیارد تومانی با احتمال 10 درصد تحقق قرار می‌دهند نگرانی‌شان افزون می‌شود. اما در مقابل، کسانی هستند که رقم پیشنهادی برای پروژه‌های عمرانی 93 را به خاطر گشایش‌هایی که پیش‌بینی می‌کنند با رشد 240 درصد نسبت به عملکرد سال 92 و سال‌های پیشین انبساطی برآورد می‌نمایند و این نگاه دولت را نشان از تمایل به کاستن از انبوه پروژه‌های عمرانی نیمه‌تمام و رویکرد به اشتغال آفرینی و کاهش تورم تعبیر می‌کنند.

در کنار تحلیل‌های فوق، وارث 400 هزار میلیارد تومان پروژه عمرانی ناتمام شدن دولت جدید از نگاه برخی منتقدان دولت‌های پیشین و موافقان دولت فعلی ،ا گذاشتن و تأمل و اندیشیدن به این موضوعات شاید تجربه غیرقابل تکرار و مشاهده دودهای رنگارنگ به‌غیراز رنگ دود طبیعی برای هر اندیشمند به این قبیل نوادر باشد و حتی برخی از نمایندگان را وادارد تا بگویند:‌ در حال حاضر مجلس و دولت از اجرا، اتمام و تکمیل پروژه‌های عمرانی عاجز‌ هستند.

لایحه بودجه پیشنهادی 93 اما فقط به این اظهارات نمایندگان منجر نشده است. برخی از نمایندگان استان‌ها در واکنش به لایحه تا مرز عملی کردن استعفای دسته‌جمعی هم پیش‌رفته‌اند بدون اینکه هیچ‌گونه اقدامی از نوع بررسی کارشناسانه - چه در کمیسیون تلفیق و چه مطرح‌شدن اعتبارات پیشنهادی در صحن علنی- صورت گرفته باشد.

البته این اقدام (استعفای) نمایندگان که خود نهایتاً در مورد چگونگی و کم و زیادشدن اعتبارات استانی سهم و نقش تأثیرگذاری دارند، سریعاً و صریحاً از طرف مخالفان خصوصاً رسانه‌های موافق و مخالف لایحه پیشنهادی تقبیح شد و اما عاملان استعفا هنوز عکس‌العمل خاصی به این تقبیح‌ها نشان نداده‌اند که شاید یک دلیلش تعطیلی مجلس و عدم دسترسی آنها به رسانه‌ها باشد.

موضوعات دیگری که توأم با ارائه لایحه پیشنهادی بودجه 93 دولت به مجلس نقل محافل شده بود و اگرچه به پررنگی و داغی لایحه بودجه نبود، کم رنگ‌تر از آن هم نبود، سخنان وزیر محترم راه و شهرسازی، مشاوران و معاونان ایشان در رابطه با اعطای وام تا 50 درصد قیمت مسکن، آزادسازی معاملات مسکن مهر، ساخت مسکن مشارکتی، مسکن اجتماعی و ... بود که برخی‌ را نگران ، بعضی را خوشحال و عده ای دیگر را درگیر تحلیل‌های صواب و ناصواب گرداند.

تأخیر 34 ساله اجرای اصل 43 قانون اساسی که، داشتن مسکن متناسب با نیاز را حق هر فرد و خانواده ایرانی می‌داند، ظاهراً وزیر ، معاونان و مشاوران را چنان به صرافت انداخته که در مدت 4-3 ساله عمر دولت یازدهم می‌خواهند نه تنها تمام کم و کاستی‌های سال‌های دور را جبران نمایند بلکه با آزادسازی معاملات مسکن مهر و ... می‌خواهند هم جایی برای مهاجران جدید تهران در حاشیه‌ها (پرند، پردیس، هشتگرد و ...) باز کنند و هم از سرمایه‌گذارانی که چند وقتی است به خاطر رکود مسکن، دل‌ خوشی از سیاست‌های مسکنی دولت‌های قبلی و فعلی ندارند، دلی به‌دست آورند تا شاید آنها از طریق خرید مسکن‌های مهر به قیمت اندک و فروش آنها به قیمت بازار آزاد جبران مافات خواب سرمایه در دوره رکود را کرده باشند.

نقدینگی حدود 500 هزار میلیارد تومانی کشور، یکی دیگر از موضوعاتی است که نه موقع ارائه لایحه بودجه 93 به مجلس بلکه حدود 20 روز قبل از آن توسط رئیس محترم کل بانک مرکزی مطرح گردید.این رقم قبل از رئیس کل بانک مرکزی، توسط وزیر محترم اقتصاد و دارایی هم اعلام ‌شده بود و جالب‌تر آنکه 43 درصد نقدینگی را به مسکن مهر نسبت داده بودند.

بدون هیچ‌گونه تحلیل و قضاوت نسبت به اظهارات فوق انتظار می‌رود وزیر محترم اقتصاد و دارایی، رئیس کل محترم بانک مرکزی، وزیر محترم راه و شهرسازی و سایر وزرای اقتصادی دولت و همچنین نمایندگان محترم مجلس همه، رقم 500 هزار میلیارد تومان نقدینگی سرگردان! کشور را در کنار 400 هزار میلیارد تومان پروژه‌های عمرانی ناتمام! بگذارند و فقط به یک پرسش پاسخ دهند: چرا در حال حاضر مجلس و دولت از اجرا، اتمام و تکمیل پروژه‌های عمرانی عاجزند؟

قادر نصیری