نشریه شماره   173   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

نخستين ساختمان با مصرف انرژي صفر در تهران

گروه تأسیسات: آيا در مورد ساختمان‌هاي مسكوني با مصرف انرژي صفر(زيرو انرژي) چيزي شنيده و يا ديده‌ايد؟ ساختمان‌هايي كه بدون وابستگي به شبكه‌هاي سراسري و تنها با اتكا به انرژي‌هاي
تجدید پذیر انرژي مورد نياز خود را تأمین خواهند كرد. در كشورهاي صنعتي كه سال‌هاست صرفه‌جويي انرژي را در اولويت قرار داده‌‌اند، طي يك دهه اخير توسعه و ساخت این‌گونه ساختمان‌ها رواج يافته است. در كشور ما هم با توجه شرايط خاص اقتصادي و سياست‌هاي توسعه‌طلبانه، بهینه‌سازی انرژي در سال‌هاي اخير بسيار اهميت يافته و سازمان بهره‌وری انرژی ایران (سابا) به‌عنوان زيرمجموعه وزارت نيرو و متولي بهينه‌سازي انرژي در ساختمان‌هاي كشور، اقدامات خوبي در اين خصوص انجام داده است و حالا رئیس گروه ساختمان اين سازمان از احداث نخستين ساختمان با مصرف انرژي صفر در تهران، خبر مي‌دهد.

احمدرضا توکلی در گفتگو با پیام ساختمان گفت: ساختمان‌ها در کشور بالغ بر 50 درصد انرژی الکتریکی را مصرف می‌کنند و با در نظر گرفتن میزان مصرف انرژی حرارتی و گاز می‌توان گفت؛ 40 درصد انرژی کشور در ساختمان‌ها مصرف می‌شود. بنابراین لازم است به سمت احداث ساختمان‌هايی با مصرف انرژي كم حركت كنيم. در همين راستا سابا به‌عنوان متولی بخش بهینه‌سازی وزارت نیرو در کشور از اوایل سال 91 مطالعه و بررسی احداث ساختمان «زیرو انرژی» را در دستور کار قرار داده است.

جزئيات اجراي طرح

کوچکی با اشاره به اهمیت بهینه‌سازی در ساختمان‌ها و اینکه ساختمان به‌خودی‌خود ارزش‌افزوده ایجاد نمی‌کند و فقط مصرف‌کننده است، افزود: با توجه به اينكه اكثر كشورهاي صنعتي، احداث ساختمان‌های «زیرو انرژی» را در اولويت قرار داده‌اند. ما هم مي‌خواهيم از وابستگي ساختما‌ن‌هاي كشور به انرژي‌‌هاي فسيلي و الكتريكي كه از طريق شبكه‌هاي سراسري تأمین مي‌شوند بكاهيم.

توكلي با اشاره به اقدامات انجام‌شده در اين خصوص تصريح كرد: در فاز اول که مربوط به مطالعه و بررسی طرح بود، راهکارهای احداث ساختمان
زيرو انرژي مورد بررسی قرار گرفت و در نهايت ساختمانی طراحی شد که مصرف انرژی در آن به حداقل رسیده و برای تأمین انرژی مورد نیاز اين ساختمان از انرژی‌های تجدید پذیر استفاده خواهد شد. ضمناً تمام راهکارهای بهینه‌سازی از جمله؛ عایق‌کاری ديوار و جداره‌ها، استفاده از سیستم‌هاي سرمایشی و گرمایشی و روشنایی با راندمان بالا،به‌کارگیری لامپ‌های ال.ای.دی در اين ساختمان لحاظ شده است.

رئیس گروه ساختمان سازمان بهره‌وري انرژي با اشاره به اینکه می‌توان در ایران ساختمان «زیرو انرژی» ساخت، گفت: براي اين منظور در کشور پنج منطقه آب و هوایی شناسایی شد كه استفاده از انرژی‌های تجدید پذیر در اين مناطق بررسي مي‌شود و قرار است یک نمونه ساختمان «زیرو انرژی» در تهران ساخته ‌شود. در این ساختمان نوع چیدمان استفاده از تجهیزات مناسب و چگونگي به‌کارگیری انرژی‌های تجدید پذیر به نمايش گذاشته خواهد شد. در حال حاضر مطالعات اوليه انجام‌شده و نقشه‌هاي اجرايي و تفصيلي طرح در پايان سال 92 آماده خواهد شد، اگر اعتبار مورد نظر تأمین شود اولين ساختمان«زیرو انرژی» در تهران ساخته خواهد شد.

طراحي و معماري بر اساس اقليم

وي تصريح كرد: ما براي اينكه ساختمان«زیرو انرژی» داشته باشيم در گام اول بايد ساختماني بسازيم كه كم مصرف باشد؛يعني ابتدا بايد ساختمان را از نظر طراحي و معماري و شرايط اقليمي بهينه كنيم. براي اين منظور از انرژي‌هاي تجدید پذیر شامل باد، خورشيد و زمین‌گرمایی استفاده كنيم. ازآنجاکه ايران در بخش انرژی خورشيدی پتانسيل بالايي دارد ما بيشتر سهم انرژي ساختمان را از اين طريق تأمین خواهيم كرد. طبيعي است كه طراحي ساختمان با توجه به شرايط آب و هوايي كشور متفاوت خواهد بود. قدم دوم استفاده از تجهيزات بهينه و كم‌مصرف است. در مبحث 19 مقررات ملي ساختمان به اين موضوعات اشاره‌شده و رعايت آن در ساخت‌وساز اجباري شده است. در اين راستا درزبندي‌هاي مناسب، بازيافت انرژي و بهينه‌سازي لوازم مصرف‌كننده انرژي بسيار حائز اهميت است.

سال‌شمار خودكفائي ساختمان

توكلي اظهار داشت: هدف سابا آشنايي مردم با مقوله بهره‌وري انرژي و فرهنگ‌سازي در اين زمينه است براي همين هم اين طرح ابتدا به‌صورت پايلوت اجرا مي‌شود. ازآنجاکه در حال حاضر هزينه انرژي در كشور در مقايسه با ساير هزينه‌ها چشمگير نيست و هزينه احداث ساختمان«زیرو انرژی»در كشور بالاست بنابراين براي بخش خصوصی به صرفه نخواهد بود ولي اگر قرار باشد در سطح وسيع اجرايي شود، قطعاً از توانمندي بخش خصوصي استفاده خواهيم كرد زيرا باگذشت زمان و با توجه به محدوديت منابع انرژي كشور مجبور خواهيم شد به اين سمت حركت كنيم.

رئیس گروه ساختمان سازمان بهره‌وری انرژی ایران با اشاره به اینکه اروپا برنامه‌ریزی کرده تا سال 2030 اکثر ساختمان‌ها بهینه و «زیرو انرژی» باشند، گفت: در ایران پتانسیل خوبی برای این موضوع است اما نتوانستیم این مسئله را گسترش دهیم. اگر ساخت ساختمان‌های «زیرو انرژی» در سطح کشور اتفاق بیفتد پتانسیل خوبی در این زمینه به دست خواهیم آورد. در حال حاضر اكثر ساختمان‌ها انرژي خود را از شبكه سراسري مي‌گيرند ولي برنامه به اين شكل است كه ابتدا ساختمان‌هايي را بسازيم كه 50 درصد انرژي را از شبكه سراسري بگيرند و 50 درصد انرژي ديگر را خودشان تأمین كنند. بر اساس برنامه‌ريزي كشورهاي صنعتي تا سال 2015 قرار است 25 درصد انرژي ساختمان‌ها از شبكه سراسري گرفته شود و 75 درصد را خود ساختمان‌ها تأمین كنند و در نهايت تا سال 2030 ميزان وابستگي انرژي ساختمان به شبكه سراسري به صفر برسد.

توزيع فراگير تسهيلات بهينه‌سازي

توكلي با تاكيد بر اهميت طراحی ساختمان بر اساس شرایط اقلیمی اظهار داشت: در حال حاضر ساختمان‌هاي متنوعي در كشور ساخته مي‌شوند، بدون این که در هنگام طراحی اقلیم‌های مختلف آب و هوايي را در نظر بگیرند و متأسفانه نظارت دقیقی بر این موضوع صورت نمی‌گیرد. درحالی‌که شهرداری، شرکت‌های توزیع و برق منطقه‌ای، سازمان نظام‌مهندسی کشور و ساير سازمان‌ها و ارگان‌هایی که درگیر ساخت‌وساز هستند بايد به اين مسئله توجه كنند. وی ادامه داد: ‌در ایران به ساختمان‌های 20 ساله قدیمی گفته می‌شود درحالی‌که در دنیا ساختمان‌های 100 ساله تقریباً نوساز و ساختمان‌های 300 ساله قدیمی محسوب می‌شوند. امیدواریم اول بخش دولتی و سپس بخش خصوصی به سمت احداث ساختمان‌های «زیرو انرژی» گام بردارند.

رئیس گروه ساختمان سازمان بهره‌وری انرژی ایران خاطرنشان كرد: در حال حاضر مجموعه ساختمان‌هاي مسكوني، تجاري و اداري، حدود 50 مصرف برق كشور را به خود اختصاص داده‌اند، درحالی‌که برخلاف بخش صنعت مولد نبوده و تنها مصرف‌كننده هستند. بنابراين ضرورت بهينه‌سازي انرژي در بخش ساختمان بسيار حائز اهميت است. در اين رابطه سابا، كارخانه‌هايي كه تجهيزات كم‌مصرف الكتريكي توليد كنند و همچنين صنايعي توليدي كه خواهان بهينه‌سازي هستند، را مورد حمايت معنوي و مادي قرار داده است.