هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   173   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

مسکن اجتماعی جایگزین مناسبی نیست

غلامرضا خراسانی: با گذشت بیش از 100 روز از عمر دولت یازدهم، ابعاد طرح های این دولت در بخش مسکن بیش‌ازپیش مشخص می‌شود. از قرار دو ویژگی مهم طرح های مسکنی دولت یازدهم «عدم استفاده از منابع مستقیم دولتی و عدم دخالت مستقیم دولت در اجرا» است؛ همین امر موجب شد تا دکتر آخوندی پس از نشستن بر صندلی وزارت، رسماً اعلام کند طرح مسکن مهر را ادامه نخواهد داد و برای خانه‌دار کردن متقاضیان از شیوه‌های دیگری استفاده خواهد شد. طرحی که وی در دولت تدبیر و امید برای این امر رو کرده تحت عنوان مسکن اجتماعی معرفی‌شده که طی این مدت، در صحبت های وزیر و معاونان وی هر روز بخش بیشتری از ویژگی های آن آشکار شده است.به‌منظور اطلاع از دیدگاه‌های انبوه‌سازان مسکن و ساختمان در خصوص بسته مسکنی دولت یازدهم، با چند تن از آنان گفتگو کردیم.

 

مسکن اجتماعی چیز تازه‌ای نیست

پیام ساختمان: برای شما مشخص است مسکن اجتماعی چگونه طرحی است؟

ایرج رهبر: مسکن اجتماعی چیز تازه‌ای نیست و خارج از کشور ما سابقه اجرا دارد. این طرحی بود که در زمان جنگ جهانی دوم در کشورهایی اروپایی و بیشتر در کشورهای بلوک شرق و کمونیستی که در آنجا مالکیت خصوصی اصلاً متداول نبود، اجرا شد. مسکن اجتماعی بیشتر جنبه مالکیت دولتی دارد، به این صورت که واحدهای مسکونی ساخته‌شده و در اختیار افراد کم بضاعت گذاشته می‌شود. البته اجرای آن در کشور ما با کشورهای بلوک شرق تفاوت دارد چون آنجا مالکیت خصوصی معنا نداشت، برعکس مردم ما که علاقه دارند در همه‌چیز مالکیت داشته باشند، به‌ویژه در مسکن که هم پشتوانه اقتصادی زندگی محسوب می‌شود و هم به وراث می‌رسد و سایر مسائلی که از قدیم بوده و ریشه در فرهنگ ما دارد. به‌هرحال در مقطع زمانی کوتاه‌مدت، می‌توان از فرم های مختلف مسکن اجتماعی استفاده کرد.

پیام ساختمان: یعنی این طرح برای کشور ما مناسب است؟

اگر بخواهیم فقط روی مسکن استیجاری صحبت کنیم اشکالاتی مثل عدم مالکیت که بافرهنگ ما در تضاد است وجود دارد. از طرف دیگر به نظر من دولت نباید اموال خودش را در اختیار مردم قرار دهد و بعد برای کنترل و نظارت، پس گرفتن، تعمیر و نگهداری و ... این اموال نیروهای‌زیادی درگیر کند. از مسکن استیجاری و اجتماعی، دولتی است و مالک خصوصی ندارد تا بر آن نظارت کند؛ دولت هم آن قدر کنترل نخواهد داشت، چون نیروی انسانی برای این امر ندارد و نمی‌تواند نظارت آن‌چنانی داشته باشد، لذا واحدهای مسکونی بعد از مدتی از بین می روند؛ چون استفاده‌کننده ممکن است دلسوزی لازم را نداشته باشد و در درازمدت آن واحدها تبدیل به مخروبه می‌شوند.

پیام ساختمان: پس چه باید کرد؟

به نظر من باید از حالت استیجاری خارج شویم و اگر هم اصرار بر استیجاری بودن است بهتر است «اجاره به شرط تملیک» باشد تا به استفاده‌کننده کمک شود که ضمن پرداخت اقساط، در نهایت صاحب‌ملک شود.

پیام ساختمان: دولت چطور می‌تواند خودش از ساخت و سازها بیرون بیاید؟

درگیری دولت در این مسائل باید حمایتی باشد؛ یعنی همان طور که در همه جا شعار «واگذاری کارها به بخش خصوصی» داده می‌شود، در بخش مسکن هم باید تصدی‌گری را به بخش خصوصی واگذار کند و خودش فقط نقش نظارتی داشته باشد. به این صورت از گرفتاری های اجرایی خودش را جدا کرده و با فراغ بال برای کارهایی که در آینده باید انجام دهد، طرح های جدید تهیه می‌کند. به نظر من این کار برای دولت خیلی مفیدتر است.

پیام ساختمان: فکر می‌کنید مسکن اجتماعی چه اقشاری از جامعه را باید پوشش دهد؟

در این خصوص من هم با نظر مشاور محترم اقتصادی وزیر راه و شهرسازی موافق هستم که تمام اقشار جامعه نیاز به حمایت کامل ندارند. به گفته ایشان 16 درصد جامعه نیاز به حمایت کامل دارند که در سال 50 هزار واحد را پوشش می‌دهد. بخشی از اقشار جامعه حمایت نصفه - نیمه نیاز دارند و بخش‌هایی هم توانمند هستند و نیاز به حمایت ندارند. بنابراین باید این سه بخش در جامعه تفکیک شوند و برای مسکن هر کدام جداگانه فکر شود.

پیام ساختمان: نحوه ورود انبوه‌سازان به مسکن اجتماعی چگونه است؟

دولت می‌تواند تسهیلات بانکی در اختیار بگذارد، با انبوه‌سازان مشارکت کند، زمین دولتی در اختیار بگذارد و ... البته اینها طرح های وزارتی است و باید خودشان تصمیم بگیرند و برای اجرا کار را به انبوه‌سازان بدهند.

پیام ساختمان: اگر ساخت مسکن اجتماعی شروع شود انبوه‌سازان پای کار هستند؟

پتانسیل ما برای این کار آماده است و به دولت هم اعلام کرده‌ایم که صد درصد آمادگی داریم. الآن هم روابط خوب و نزدیکی با دولت داریم و با تمام قوا برای هر نوع ساخت و سازی آمادگی داریم، چون هم حرفه ما این است و هم وظیفه ماست.

پیام ساختمان: موضوع تورم اقتصادی و افزایش قیمت نهاده‌های ساختمانی که موجب کندی اتمام مسکن مهر شده سرانجام به کجا باید برسد؟

مسکن مهر هم سرمایه ملی بسیار بزرگی است که ما باید آن را به نتیجه برسانیم. آیا مثلاً یک سد که محاسبه، طراحی و اجراشده و حدود 70 تا 80 درصد پیشرفت داشته را ما می‌توانیم همین‌طوری رها کنیم؟!