بدانیم از چه مصالح نوینی در کجا استفاده کنیم

شمار نشریه : 172

گروه گزارش: طی چند سال گذشته حجم بسیار بزرگی از ساخت‌وساز در کشور ما در درون شهرهای جدید اتفاق افتاد. این حجم وسیع ساخت‌وساز طبعاً بازار مصالح ساختمانی را تحت تأثیر قرار داد. اما یکی دیگر از این تأثیرات، افزایش و به‌روز شدن اطلاعات فنی و تخصصی تمامی فعالان این حوزه نسبت به مواد و مصالح ساختمانی بود. به مناسبت برپایی نمایشگاه راه و شهرسازی و صنایع وابسته در مصلای تهران، که در آن تقریباً تمامی شهرهای جدید کشور حضور دارند، با مهندس احمد غلامی، رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت عمران شهر جدید هشتگرد، در خصوص مصالح ساختمانی و نمایشگاه‌های صنعت ساختمان که در ادامه می‌خوانید:

پیام ساختمان: آیا برگزاری نمایشگاه‌های صنعت ساختمان می‌تواند در افزایش کیفیت ساخت مواردی مثل مسکن مهر موثر باشد؟

موثر است ولی ساخت و سازهای ما که فقط مسکن مهر نیست. سیاست های دولت جدید به سمت این رفته که به‌غیراز مسکن مهر برای سایر بخش‌ها هم برنامه‌ریزی کند. رویکرد دکتر آخوندی و مهندس نریمان، مشارکت بخش خصوصی و دادن آزادی عمل بیشتر به آنها برای فعالیت در بخش مسکن و همچنین سایر خدمات مورد نیاز شهرهاست. وقتی شهری ساخته می‌شود هم بخش های مسکونی آن فعال است و هم سایر نیازمندی های آن، و دراین‌بین، کیفیت بالای مصالح ساختمانی می‌تواند کمک کند.

پیام ساختمان: کمیت و کیفیت نمایشگاه‌های صنعت ساختمان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

کیفیت نمایشگاه‌هایی که من تا به حال طی این سال‌ها دیده‌ام به نظرم در حد متوسط بوده و خیلی از آنها راضی نبوده‌ام. نکته‌ای که تولیدکنندگان مصالح ساختمانی باید در نظر بگیرند این است که حتماً ضعف و خلائی در جایی هست که باید رفع شود.

پیام ساختمان: نظرتان درباره فناوری های نوین و مصالح جدیدی که در نمایشگاه‌های صنعت ساختمان عرضه می‌شود، چیست؟

متأسفانه وقتی مصالح جدیدی وارد کشور می‌شود دانش نصب، اجرا، راه‌اندازی و استفاده از آنها وارد نمی‌شود یا ورود دانش خیلی محدود است. امروزه ما در بخش آموزش استفاده از مصالح جدید مشکل داریم. من در بسیاری از مصالح با این موضوع روبه رو شده‌ام که مثلاً فناوری های سبک‌سازی در برخی موارد نه تنها به کاهش وزن ساختمان کمک نکرده بلکه به دلیل اجرای نامناسب باعث شده تا وزن ساختمان بیشتر شود! استفاده از فناوری های نوین در کشور ما هماهنگ نیست. مثلاً اسکلت بتنی سنگین اجرا می‌کنیم بعد بلوک سبک روی آن می‌گذاریم و می‌گوییم سبک‌سازی کرده‌ایم! این البته یک گام رو به جلو است ولی بلوک سبک روی سازه سبک باید قرار بگیرد. این امر مثل کارخانه‌های تولید خودروی داخلی است که یک موتور واحد را هر روز روی پیکان و پژو و آردی و ... می‌گذاشت! در حوزه صنعت ساختمان هم خود من دائم چنین مسئله‌ای را شاهد هستم که مثلاً بلوک سبک را روی سازه سنگین می‌گذارند یا بر عکس، سازه‌های سبک را اجرا می‌کنند و بعد روی آن مصالح سنگین می‌گذارند. متأسفانه معمولاً بخش‌هایی از فناوری وارد می‌شود و نتیجه کار ناقص است. از طرف دیگر واردکنندگان مصالح ساختمانی نوین باید فرهنگ عمومی جامعه را هم در نظر بگیرند. همه جامعه ما که تهران نیست! حتی در خود تهران هم خیلی از این مصالح با چالش روبه رو هستند و وقتی قرار است ساختمان هایمان را سبک کنند ، پس از اجرا در بخش های دیگر با مشکل روبه رو می‌شوند.

پیام ساختمان: برای این موضوع می‌توانید مثالی بزنید؟

مثلاً در فرهنگ ما تشویق شده که خانواده‌ها دور هم جمع شوند و ما ایرانی‌ها بخش عمده‌ای از وقت مان در بین خانواده‌ها می‌گذرد. یعنی مثل کشورهای غربی نیست که مردم تا دیروقت در عرصه‌های عمومی باشند و خانه صرفاً محل استراحت باشد. فضای خانواده‌های ایرانی به دو دلیل فضای گپ و گفت و دور هم بودن است: یکی به خاطر علاقه و علقه ای که به لحاظ سنتی بین خانواده‌ها هست و یکی هم به دلیل اینکه زیرساخت های سرگرمی، فراغت و آمد و شد خارج از فضای خانه و در عرصه‌های عمومی خیلی در شهرسازی های ما فراهم نشده و یا اگر وجود دارد خیلی ایمن نیستند؛ در نتیجه خانواده‌ها دور هم هستند. حالا تصور کنید یک خانواده ایرانی در یک واحد آپارتمانی دور هم هستند و یکی دو مهمان هم بر همان اساس آداب و سنت ایرانی‌ها به آنها اضافه شده است؛ در چنین شرایطی واحد کناری آنها و بالایی و پایینی دچار دردسر می‌شوند، چون همه صداها منتقل می‌شود. به خاطر اینکه ما مصالح سبک را به کشورمان می‌آوریم ولی بخش عایق‌بندی صدای آن را وارد نمی‌کنیم یا به‌صورت کامل و درست اجرا نمی‌کنیم. برخی از این مصالحی که قرار است ساختمان‌هایمان را سبک کند در عایق‌بندی صوت خیلی موفق نیستند و وقتی اجرا می‌شوند مشکلات بعدی را به وجود می‌آورند.

پیام ساختمان: پس نظرتان در مورد استفاده از این فناوری‌ها چیست؟

برای برخی از این فناوری‌ها باید طرح‌ها و پروژه‌های خاصی تعریف کرد. بسیاری از فناوری های نوین و مصالح خوب را می‌توان در جاهایی خاص استفاده کرد. می‌شود یک مجتمع خاص یا یک طرح خاص را به طور ویژه تعریف و با یک رویکرد کاملاً نوین اجرا کنیم که خیلی هم خوب است ولی ما اصرار داریم که یک مورد را در همه جا تکثیر کنیم. در این حوزه نگاه ما باید خیلی متفاوت باشد. ما وقتی مصالحی را وارد می‌کنیم نباید اصرار داشته باشیم در همه جا، از ساختمان های تجاری تا مسکونی و بخش های آموزشی از آن استفاده کنند. این طرز تفکر اشتباه است. البته ما نباید در را به روی فناوری‌های نوین دنیا ببندیم ولی باید دقیقاً بدانیم که از چه مصالح نوینی در کجا استفاده کنیم.

پیام ساختمان: چه ارگانی باید بر ورود این فناوری‌ها نظارت کند؟

مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مطابق قانون متولی بررسی، تائید و صدور مجوز برای فناوری های نوین است. قانون همچنین یک سری مشوق های خاص را برای سرمایه‌گذارانی که توانایی واردکردن این فناوری های نوین را دارند پیش‌بینی کرده است. اما این فقط به لحاظ قانونی است و فراتر از مرکز تحقیقات که نوع مصالح را کنترل می‌کند، بخش‌هایی مثل انجمن های حرفه‌ای و سازمان های مردم‌نهاد مرتبط باید به کمک بیایند. اینکه مصالح جدید و فناوری های نوین در کجا استفاده شوند را انجمن های تخصصی باید دنبال کنند و نمی‌توان به مرکز تحقیقات گفت که نباید این فناوری‌ها را تائید می‌کرد. از طرف دیگر اینکه ما فقط به دنبال دستگاه نظارت‌کننده باشیم مشکل حل نمی‌شود. برای این امر باید فرهنگ عمومی درست شود. در این حوزه بیشتر کارها حالت آزمون‌وخطا دارد. یعنی یک عزیزی به خارج از کشور می رود و در آنجا فناوری های خوب و مفیدی می‌بیند و بعد چون توان مالی دارد تصمیم می‌گیرد آن را وارد کشور کند.