نشریه شماره   172   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

مسکن اجتماعی بقیه پروژه ها ‌را تعطیل نکند

غلامرضا خراسانی

طرح مسکن اجتماعی که از طرف وزارت راه و شهرسازی دولت یازدهم به‌عنوان طرح جایگزین مسکن مهر به مجلس ارائه‌شده به این معناست که این وزارتخانه به ادامه طرح های مسکنی معتقد است اما نه در همین شکل و قالب فعلی، بلکه با رویکرد جدیدی به نام مسکن اجتماعی. گزارش‌ها و خبرهای منتشرشده از سوی کمیسیون عمران مجلس نیز حاکی از این است که اعضای این کمیسیون تخصصی مجلس با جزئیات آن آشنا نیستند. ازاین‌رو، با اینکه هنوز بسیاری از جزئیات طرح مسکن اجتماعی رسانه‌ای نشده و این طرح تأثیر بسیاری طی سال‌های آتی بر ساخت‌وساز کشور خواهد داشت، نظر سه تن از انبوه‌سازان کشور را در این خصوص جویا شدیم.

رئیس انجمن انبوه‌سازان آذربایجان شرقی:چیز زیادی در باره آن نمی‌دانیم

پیام ساختمان: نظرتان درباره مسکن اجتماعی چیست؟

جمشید برزگر: فکر می‌کنم ما باید صبر کنیم و ببینیم مسکن اجتماعی چیست. فعلاً مقدار کمی در مورد آن صحبت شده و هنوز چارچوب آن مشخص نیست. مسکن اجتماعی مقداری شبیه به مسکن مهر، مسکن اجاره‌ای و اجاره به‌شرط تملیک است و ما هنوز چیز زیادی در باره آن نمی‌دانیم. شخص آقای وزیر هم گفته هنوز در حال کار کارشناسی روی آن هستیم و باید دفعه بعد که ایشان را دیدیم درباره مسکن اجتماعی از ایشان سؤال کنیم .

پیام ساختمان: مگر ایشان را می‌بینید؟

چند باری ایشان را دیدیم و هر بار هم گفته‌اند ما باید نشست داشته باشیم. بعد از اینکه ایشان نظرشان را گفتند، ما هم نظرمان را در رابطه با اظهارت وزیر، می‌گوییم. مثلاً باید ببینیم این مسکن اجتماعی را وزارتخانه چه طور می‌خواهد به متقاضیان واگذار کند؛ آیا اجاره می‌دهد یا به قیمت ساخت می‌فروشد و قیمت آن چگونه است. در مسکن مهر هم بعد از اینکه خود وزارتخانه کارهای مربوط به آن را انجام داد، انبوه‌سازان بعد از چند سال ورود کردند،. ما حتماً درباره مسکن اجتماعی نظر داریم، ولی تا حد و حدود آن مشخص نشده نمی‌توانیم چیزی بگوییم.

رئیس کمیسیون حقوقی کانون سراسری پیمانکاران:دولت برای همه تأمین مسکن کند

پیام ساختمان: مسکن اجتماعی را چه طور می‌بینید؟

سید مجید نیک نژاد: مسکن اجتماعی هم در نهایت اجرای بخشی از قانون ساماندهی تولید و عرضه مسکن است. در آن قانون پیش‌بینی‌شده که چه بخش‌هایی مورد حمایت قرار بگیرند و سمت و سوی تولید مسکن کشور به کدام طرف باید برود و دولت و وزارت راه و شهرسازی با زمین 99 ساله باید به چه نحوی برنامه‌ریزی کنند. در هر حال مسکن مهر، مسکن اجتماعی و مسکن ویژه هم در همان قانون می‌گنجد.

پیام ساختمان: به نظر شما مسکن اجتماعی باید چه طور باشد؟

دکتر آخوندی در حال برنامه‌ریزی برای تمامی دهک های درآمدی جامعه هستند، چون مطابق همان قانون، تولید و عرضه مسکن باید برای هر 10 دهک درآمدی مطابق روال طبیعی باشد. باید برای دهک های مختلف، مسکن بلندمرتبه یا ویلایی یا آپارتمان معمولی و شکل های دیگر تولید شود و هر کدام، بنا بر توانایی مالی که دارند بتوانند برای خودشان مسکن تهیه کنند. لازمه این امر، هم تأمین زمین است و هم زیرساخت‌ها. همچنین در آن، قالب شهرهای جدید یا توسعه شهرهای قدیم به‌صورت منفصل بوده و تمام مسائل شهرسازی و اجتماعی که مورد نیاز است لحاظ شود. البته آقای دکتر آخوندی نسبت به این قضیه آگاه هستند و خودشان این موضوع را چند بار تذکر دادند. اگر قرار است مسکن اجتماعی ساخته شود نباید در یک نقطه، چند هزار واحد کنار هم باشد که شهرها به شکل پادگانی در بیاید، بلکه باید در مکان های مختلف و دهک های مختلف توزیع شوند

پیام ساختمان: نحوه همکاری انبوه‌سازان در مسکن اجتماعی چه طور خواهد بود؟

ما به‌عنوان بخش خصوصی حرفه‌ای و باتجربه، در خدمت آقای وزیر و تیمشان هستیم. امیدواریم بتوانیم به بهترین نحو توسط حرفه مندان صاحب صلاحیت، برنامه‌های طراحی‌شده توسط وزارت خانه و دولت را اجرایی کنیم. آقای دکتر روحانی و دکتر آخوندی هم تاکید کرده‌اند که باید بخش خصوصی کارها را انجام دهد و نباید دولت و بودجه دولت درگیر این مسائل شود.

البته با آگاهی‌هایی که تیم آقای دکتر آخوندی دارند امیدواریم این کار به خوبی انجام شود؛ به‌خصوص تأمین مالی و برنامه‌ریزی برای استفاده از منابع مالی مختلف اعم از بانک‌ها، اوراق مشارکت و بازار سرمایه که مهم‌ترین است؛ در قالب صندوق های سرمایه‌گذاری مسکن یا صندوق‌هایی که در دنیا متداول است و یک انبوه‌ساز برای یک پروژه، بسته به بزرگی یا کوچکی آن، تأمین مالی آن را تعریف و اجرا می‌کند. نکته آخر اینکه باید ما در تولید مسکن از شعار و سیاسی کردن به شدت پرهیز کنیم و از مسئولان هم خواهش کرده‌ایم که وزارتخانه‌های اقتصادی را غیرسیاسی نگه‌دارند تا مسکن راه خودش را پیدا کند.

رئیس انجمن انبوه‌سازان اردبیل:مکان مناسب بافت های فرسوده است

پیام ساختمان: نظرتان درباره مسکن اجتماعی چیست؟

شهاب‌الدین شاهبازی: هنوز که دقیقاً مشخص نیست شرایط آن چگونه است و فعلاً فقط صحبت مختصری درباره آن شده است. در خصوص منابع مالی آن گفته‌شده که مردم در بانک‌ها سپرده‌گذاری کنند و بعد شش برابر وام خرید مسکن بگیرند ولی دقیقاً باید روشن شود که دولت در این وسط چه نقشی دارد؛ مثلاً زمین آن را رایگان می‌دهد یا نحوه واگذاری آن چگونه است چون اگر مسکن اجتماعی فقط وام است، مردم خودشان با بانک‌ها تعامل می‌کنند.

پیام ساختمان: مکان‌یابی آن هم مسئله است، چون دولت معتقد است مکان‌یابی مسکن مهر اشکال دارد.

اگر مسئله مکان‌یابی است، به نظر من در بافت فرسوده سرمایه‌گذاری شود خیلی بهتر است، چون اکثر شهرهای بزرگ کشور زمین های خیلی بزرگی در مناطق بافت فرسوده دارند. اگر دولت خودش در ارتباط با تملک که مسئله اصلی است برنامه‌ریزی کند مسائل مالی خیلی مهم نیست. بافت های فرسوده بهترین گزینه است چون زیرساخت های آن هم حاضر و آماده است و نیازی به زیرساخت های جدید ندارد.

پیام ساختمان: ولی بافت های فرسوده علاوه بر تملک، مشکل تجمیع هم دارند.

برای حل این مشکلات باید دولت گروهی را مأمور تملک آن بافت کند، البته منابع مالی آن باید مردم و انبوه‌سازان یا سایر کسانی که می‌خواهند در این بخش سرمایه‌گذاری کنند، باشند. یعنی منابع مالی را سرمایه‌گذاران تأمین کنند و فقط مراحل قانونی تملک را دولت حل کند. مثلاً اگر در جایی قرار است تجمیع انجام شود دیگر یک واحد در آن وسط مانع و مشکلی برای تملک ایجاد نکند. برای این امر، گروهی نیاز است که در آن نماینده‌ای از دادگستری، اداره راه و شهرسازی، شهرداری و ... حضور داشته باشد و در همان محل، هر مسئله را حل و فصل بکنند. یعنی اگر می‌خواهند زمینی را تملک کنند که دو سه نفر مخالف یا معارض دارد، یا پول و یا آپارتمان معوض بدهند و مسئله فیصله شود که قضیه کش نیابد و بقیه معطل آن دو معارض نشوند. مشکل اصلی بافت فرسوده تملک و رفع معارض است که باید با دولت باشد و گر نه الآن مردم و انبوه‌سازان سرمایه برای سازندگی دارند.