هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   171   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

سازه و تاسیسات بیمارستان


بيمارستان‌ها جزو مكان‌هايي هستند که به علت عملکرد خاص آنها در هنگام بروز حوادث به ويژه زلزله، اهميت خاصي دارند. زلزله مي‌تواند خسارات جدي به بيمارستان‌ها وارد ساخته، باعث خرابي کلي يا جزيي و ايجاد وقفه در ارائه خدمات بيمارستاني گردد. از آنجا که بيمارستان جز بناهاي خاص است و بايد در زمان بحران و حوادث اورژانسي پاسخگوي نياز جامعه باشد، بنابراين توجه به سازه و تأسیسات آن از اهميت بالايي برخوردار است. به‌کارگيري سازه و تأسیسات مناسب به نحوی که بیش‌ترین ايمني را براي اين مراکز تأمین کنند از جمله نکات اساسي و کليدي در طراحي اين مراکز است. در شماره‌هاي 169 و 170 نشريه در خصوص فرم خارجي و داخلي ساختمان و همچنين مكان‌يابي بيمارستان مطالبي ارائه شد در سومين و آخرين قسمت به سازه و تاسيسات بيمارستان مي‌پردازيم.

تأسیسات

در مراکز درماني برخلاف اکثر ساختمان‌ها تأسیسات نقش بسزايي در بالا بردن راندمان دارد.يک سيستم تأسیساتی ناکارآمد مي‌تواند باعث شيوع بيماري در سطح يک شهر و حتي کشور شود و همچنين مي‌تواند عواقب خطرناک زيست‌محيطي داشته باشد و موجب مرگ هزاران نفر گردد. از طرف ديگر، تأمین شرایط نسبی آسایش و ایجاد شرایط مطلوب، همچنین تأمین سیستم‌های رفاهی و امنیتی مانند سیستم‌های حرارتی- برودتی(تهویه مطبوع)، آب شرب، دفع فاضلاب و اطفای حریق و سیستم الکتریکی روشنایی، برق اضطراری با توجه به درمانی- بهداشتی بودن ساختمان بیمارستان، از عمده مسائل تأسیساتی است.

انتخاب سيستم تهويه

اصولاً انتخاب سیستم تهویه مطبوع برای یک ساختمان تابع دو پارامتر اساسی است؛ اولین پارامتر شرایط اقلیمی محل احداث ساختمان است و دومین پارامتر پاسخگو بودن سیستم به نیازهای تهویه مطبوع فضاهای مختلف ساختمان با توجه به کدها و تعاریف انجام‌شده در استانداردهای متداول (دما، رطوبت، میزان هوای تازه، دفعات جابه‌جایی هوا، کنترل مستقل دما و ...)است.

آب رسانی‌

آب رسانی عبارت است از تأمین آب با دما ، فشار و سختي مناسب برای مصرف در واحدهاي بهداشتي، آشپزخانه، شبكه آتش‌نشانی، مصارف تأسیسات حرارتي و برودتي، تجهيزات بيمارستاني، رختشوی‌خانه و فضاي سبز و ...

ميزان مصرف آب در دقايق مختلف شبانه‌روز و طي روزها و ماه‌هاي مختلف متفاوت است. در مورد ميزان مصرف سرانه آب براي بيمارستان در ايران مأخذ رسمي انتشار نيافته است، لذا از تجربيات مشابه و استانداردهاي كشورهاي مختلف براي تخمين ميزان مصرف بهره گرفته مي‌شود. در محاسبات، مصرف متوسط روزانه براي محاسبه مخازن ذخيره و مصرف حداكثر لحظه‌ای براي اندازه گذاري لوله‌ها و الكتروپمپ‌ها در نظر گرفته مي‌شود. مصرف متوسط روزانه شامل دو نوع مصرف مي‌باشد: الف: مصرف وسايل و تجهيزات بهداشتي و آشپزخانه و رختشوی‌خانه ، ب: مصرف تأسیسات حرارتي و برودتي و ديگ‌هاي بخار.

كاركرد صحيح‌ و اقتصادي‌ يك‌ سيستم‌ تأسیسات‌ گرمايي‌، تعويض‌ هوا و تهويه‌ مطبوع‌ از يكسو به‌ برآورد صحيح‌ بارهاي‌ حرارتي‌ و برودتي‌ (بر اساس‌ شرايط‌ داخل‌ و خارج‌) و از سوي‌ ديگر به‌ طراحي‌ صحيح‌ شبكه‌هاي‌ هوادهي‌ و لوله‌كشي‌ براي‌ تأمین‌ بارهاي‌ مذكور و در نهايت به‌ انتخاب‌ دستگاه‌هاي‌ مناسب‌ كه‌ جوابگوي‌ نيازهاي‌ سيستم‌ باشند، بستگي دارد.

سیستم الکتریکی

مجموعه‌هاي بيمارستاني در رده ساختمان‌هاي عمومي بزرگ به شمار می‌آیند كه به علت پيچيدگي‌هاي معماري و عملکردی بسيار و تعدد سيستم‌هاي الكتريكي ، بايد از طراحي ويژه‌اي برخوردار باشند. هر مجموعه بيمارستاني عملاً مجموعه‌اي از چندين قسمت ديگر است كه در ارتباط با يكديگر خدمات درماني را بر عهده‌دارند. از جمله قسمت اداري، كلينيك و درمانگاه، اورژانس، بخش‌هاي بستري و عمل، راديولوژي، آزمايشگاه، آشپزخانه، رختشوي‌خانه، كارگاه‌هاي خدماتي و... كه هر کدام نيازها و ارتباطات خاص خود را دارا هستند. رعايت موارد ذيل در طراحي سيستم‌هاي مختلف الكتريكي يك بيمارستان مدرن از اهميت زيادي برخوردار است.

*رعايت حداكثر قابليت انعطاف‌پذيري در طرح به صورتي كه تغييرات و توسعه‌هاي احتمالي لازم در هر قسمت پیش‌بینی‌شده و به راحتي و بدون مختل كردن عملكرد بيمارستان امكان‌پذير باشد.

*طراحي سيستم‌هايي كه عملكرد برنامه‌هاي درماني را تا حد بالا امكان‌پذير سازد.

*مطالعه و بررسي و كاربرد تجهيزات جديد درماني مورد لزوم و پيش‌بيني امكانات نصب آنها.

* افزايش راندمان كاري کارکنان بيمارستان با طراحي سيستم‌هاي مختلف ارتباطي و خبر.

*افزايش امكانات رفاهي براي افراد بستری‌شده و بهبود چرخه درمان با طراحي سيستم‌هاي مختلف.

* انتخاب وسايل و تجهيزات مورد استفاده از بهترين نوع و كيفيت به نحوي كه تعميرات و نگهداري‌هاي آتي در كمال سهولت و راحتي انجام شود.

دانشجو: نگار نیلی کارشناس ارشد معماری

استاد: دکتر حمزه غلامعلی‌زاده