هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   171   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

دريغ است ايران كه يونان شود

گروه معماری و دکوراسیون: حفظ چهره ايراني و اسلامي شهر تهران به عنوان پايتخت جمهوري اسلامي و مركز كشوري كه طلایه‌دار مبارزه با تمدن‌های دین‌ستیز و استعمارگر است، از جايگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و توجه هر چه بيشتر مسئولين را طلب می‌کند.

معماري بی‌هویت و غربی كه امروز در تهران باب شده ، رفته‌رفته ظاهر شهرمان را عوض می‌کند و کوچک‌ترین اثري از هويت ديني و ملی ما باقي نمی‌گذارد. بسیار جالب است كه در ادوار مختلف تاريخي بين آداب و رسوم، نگرش و فرهنگ مردمان نقاط مختلف جهان و سبك و سياق معماري آن دوران رابطه مستقيم وجود دارد ولي در عصر حاضر اين موضوع کاملاً نقض شده است.خودتان را جاي شخصي قرار دهيد كه براي اولين بار به ايران آمده و می‌خواهد يك رابطه منطقي بين گذشته و تمدن زرين ايراني و اسلامي مردمان اين سرزمين و سبك و سياق زندگي امروز ايشان برقرار كند. چه قضاوتي می‌کنید؟

پیام ساختمان به منظور بررسی هر چه بیشتر این موضوع با چند تن از کارشناسان معماری گفتگویی داشته که خواندن آن خالی از لطف نیست:

معماری تازه به دوران رسیده‌ها

آرزو امانی ، کارشناس ارشد معماری با بیان این مطلب که معماری جدید در تهران که الگوی معماری شهرهای دیگر است انسان را یاد تازه به دوران رسیده‌ها می‌اندازد که می‌خواهند هنر خود را با یک مشت مرمر و ستون‌های پیکر نما به رخ مردم بکشند، گفت: شاید از دید یک کارفرما استفاده از پیکره‌های نیمه عریان در ستون‌ها جذاب باشد اما آیا به همان میزان برای عابران هم جذاب است؟ اگر ما در یونان ستون‌های پیکره وار می‌بینیم به دلیل این موضوع است که یونانیان باستان انسان را نیمه خدا می‌پنداشتند و برایشان احترام قائل بودند ،ضمن اینکه تمام تقلیدهایی که از یونان در بنا اقتباس‌شده ، کامل نیست و در جزئیات هیچ تشابهی با سبک یونانی ندارد و در نهایت یک کار من درآوردی محسوب می‌شود.

به خاطر یک مشت پول اضافی

شاهین کلهری ، کارشناس ارشد معماری با بیان این مطلب که متأسفانه در کشور ما این فرهنگ که هر کسی پول دارد می‌تواند هر کاری بکند رواج پیدا کرده است، ادامه داد: بسیاری از معمارانی که سبک کلاسیک در تهران و ایران کار می‌کنند اسم و رسمی برای خود دارند و کارفرما فقط به خاطر اینکه نام آن معمار در بنای او باشد به خود می‌بالد. معمارانی که می‌توانند با مقداری توضیح در مورد عدم سنخیت این بنا با معماری ایرانی کارفرما را توجیه کنند اما این کار را نمی‌کنند زیرا این‌گونه معماران به خاطر کار بزرگ و حجیم دستمزد کلانی می‌گیرند. بنده معمارانی می‌شناسم که خودشان عاشقانه معماری ایرانی یعنی سبک ساده و صمیمی را دوست دارند اما به خاطر یک مشت پول اضافی تن به این کارها می‌دهند .

شهرداری نیز مقصر است

حسن جعفری ، معمار با بیان این مطلب که بسیاری از فارغ‌التحصیلان رشته معماری درآمد کافی ندارند، افزود: این معماران حاضرند با هر ساز کارفرما برقصند . به عنوان مثال چندی پیش در یکی از پس کوچه‌های باریک تهران، ساختمانی توسط یک معمار جوان ساخته شد که خودش هم اعتقاد داشت این بنا برای این وسعت کوچه کار اشتباهی است و با کوچک‌ترین حادثه‌ای تمام سنگ‌ها بر روی در و دیوار خانه‌های مجاور فرو می‌ریزد اما به دلایلی که گفته شد انجام کار را تقبل کرده است.

شهرداری نیز در این مسئله مقصر است.عدم نظارت دقیق شهرداری همانند طرح ترافیک است که مسئولان برای کاهش آلودگی طرح ترافیک را گذاشتند اما اکنون هر کسی اول صبح با 12000 تومان قانون‌شکنی می‌کند. شهرداری‌های ما در شمال تهران با چند تومان قانون‌شکنی می‌کنند و مجوز احداث بنایی می‌دهند که نه تنها بافرهنگ ما همخوانی ندارد بلکه برای سرزمین زلزله‌خیز هم مناسب نیست و حتی گاهی مشاهده می‌شود این بناها با متریال های مشابه به بدترین نحو ساخته شده است .

نمادهای یونانی با جامعه ما همخوانی ندارد

کمال موسوی ، جامعه‌شناس با بیان این مطلب که بیشتر کسانی که معماری کلاسیک را دوست دارند می‌خواهند نماد یک شهروند ثروتمند با خصوصیات کلاسیک و سنگین داشته باشند، افزود: انسان‌ها سلایق مختلفی دارند و توهین به سلایق آنها قابل پذیرش نیست اما وقتی این سلایق به صورت اپیدمی در آید موجب مشکلات می‌شود. مثلاً اگر فردی در خانه خود از نمادهای چینی و یونانی استفاده کند اشکالی ندارد اما اگر یک نماد قورباغه یا بودای خندان را به نمای بیرونی بیفزایید موجب ظهور سبکی نامتعارف در جامعه می‌شود. در کل نما و نمادهای یونانی در جامعه ما همخوانی ندارد .

مشکل ما کارفرماهای ثروتمند نیست

شیرین ترکمندی ، معمار با بیان این مطلب که مشکل ما نه کارفرماهای ثروتمند بلکه معماران هستند، گفت: ما بعد از چندین سال نتوانستیم تعریف درست و زیبایی از معماری ایرانی ارائه دهیم. به گونه‌ای که در حال حاضر اگر از هر کس بپرسید معماری ایرانی چیست، می‌گوید یک مشت موزاییک لاجوردی با تزیینات اسلیم و ختایی و ایوان‌های جناغی . درحالی‌که معماری ایرانی یعنی خانه‌ها و نماهای را طوری طراحی کنیم که به انسان فرو افتادگی ،سادگی و هویت ببخشد. وی افزود: من از کارفرمای ثروتمند انتظار ندارم که خانه‌ای مثل خانه طباطبایی داشته باشتند. من انتظار دارم خانه‌ای ساده و متناسب بافرهنگ ایرانی داشته باشند.

نبود هویت معماری اصیل ایرانی در نما

محمد سالاری، با اشاره به نبود عناصر اساسی معماری اصیل در ساخت و سازها خاطرنشان کرد: گرچه ممکن است ادعا شود که در آپارتمان های با متراژ کم، جای مانور برای کاربرد مؤلفه‌های معماری ایرانی نیست اما متأسفانه در ساختمان‌های با متراژ بالا هم اصول این نوع معماری در بیشتر موارد رعایت نمی‌شود.

وی به اظهارات یکی از اساتید برجسته رشته معماری و گلایه‌های وی از عدم کاربرد عناصر معماری اصیل ایرانی - اسلامی در ساختمان‌سازی‌ها اشاره و تصریح کرد: جای شگفتی است که در دانشگاه‌ها، کتاب‌های قطور معماری کهن تدریس می‌شود اما خروجی آن در شهرهای بزرگی همچون تهران بسیار پیش‌پاافتاده است و با معماری زیبای سنتی و اصیل فاصله زیادی دارد.

سالاری با اشاره به تغییر ذائقه مالکان و مهندسان به تجمیع خانه‌های کوچک و ساختن آنها در متراژ بالاتر گفت: فاصله گرفتن از نگرش قوطی کبریت‌سازی حرکت مثبتی است که باید با تغییر در نوع معماری همراه باشد تا نمای شهر تهران از حالت درهم ریختگی شکلی و ظاهری خارج شود.

این متخصص امور شهری در توضیح مؤلفه‌های مهم معماری ایرانی خاطرنشان کرد: طراحی مناسب، محاسبات دقیق، فرم درست پوشش، رعایت مسائل فنی و علمی در ساختمان، ایوان‌های رفیع، ستون‌های بلند و تزئینات گوناگون از مهم‌ترین عناصر معماری ایرانی و اسلامی است.

سالاری، معماری فعلی درونی ساختمان‌های تهران را برگرفته از معماری یونانی دانست و گفت: در این نوع معماری درون‌گرایی و رعایت حریم مورد توجه قرار نگرفته و فضای داخل خانه در معرض کاوش و دید قرار دارد که بروز این معضل به خاطر عدم طراحی بیرونی و اندرونی از سوی معماران است و باارزش‌های ما فاصله زیادی دارد. این فعال امور شهری، نبود نگاه ارزشی و ایرانی در ساخت و سازها را عامل کم توجهی به نماسازی درونی و بیرونی ساختمان‌ها دانست و تصریح کرد: متأسفانه امروزه تحت تأثیر برخی ملاحظات اقتصادی ، ایده و آرمان ایرانی به ندرت در ساخت و سازها مورد توجه قرار می‌گیرد که جا دارد شورای شهر چهارم با همکاری شهرداری‌ها ، تدابیری الزام‌آور برای کاربرد عناصر معماری ایرانی در شهر تهران اتخاذ کند.

نبود الگوهاي داخلي

محمد شریفی – فوق‌لیسانس معماری با بیان این مطلب که مهم‌ترین علت گسترش معماري غربی، نبود الگوهاي داخلي قابل رقابت با طرح‌های وارداتي است. افزود: به عينه مشخص است كه اگر الگوي مناسبي به وسيله مسئولين امر ارائه مي‌شد قطعاً از جانب مردم مورد استقبال قرار می‌گرفت.