هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   170   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

مسکن را باید از شکل سرمایه‌ای خارج کرد


گروه ساخت‌وساز: سید مهدی هاشمی، رئیس کمیسیون عمران مجلس به نقل از عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی گفته‌اند :"مسکن اجتماعی جایگزین مسکن مهر خواهد شد" این موضوع را با نصرت‌الله‌ کمالیان عضو پیشین کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی در میان گذاشتیم که خلاصه‌ای از این گفت‌و‌گو در پی می‌آید:

پیام ساختمان: نظر شما درباره طرح مسکن اجتماعی چیست و آیا آن را جایگزین مناسبی برای مسکن مهر می‌دانید؟

ما تجارب جهانی در زمینه مسکن داریم که نمونه آن کمابیش در ایران هم پیاده شده است. به عنوان مثال می توان به ساخت آپارتمان‌ها و برج‌های بلند مانند برج‌های" آ. اس. پ " و برج‌هایی که در پاسداران قرار دارد و مجتمع‌های مسکونی مختلف ، اشاره نمود . همچنین نوع دیگری از مسکن اجتماعی که بافرهنگ ما همخوانی دارد، محله‌های مسکونی است. هر محله برای خود فرهنگ و سنت خاصی دارد. البته این نوع مسکن اجتماعی به شکل سنتی در ایران وجود داشته ولی هم‌اکنون به دلیل نبود مدیریت درست، محله ها اصالت خود را از دست داده‌اند و ساخت‌وساز بی‌رویه و مهار نشده‌، شکل محله ها را به‌هم‌ریخته است. به گونه‌ای که می‌توانم ادعا کنم جمعیت شهری مانند مشهد تا 10 سال دیگر قطعاً 2 برابر خواهد شد. در تمام این طرح‌های قدیم و جدید که در ایران نیز تجربه‌شده، آنچه دیده نمی‌شود مدیریت کارآمد است و وقتی ساخت و سازی صورت می‌گیرد تازه متوجه مشکلات می‌شوند. طرحی که شما گفتید هم مشابه طرح‌های دیگر، اگر در خصوص آن کار کارشناسی انجام نگرفته باشد و نکات مثبت و منفی آن تشخیص داده نشود، مشکلات جدیدی به همراه دارد. خود مسکن مهر تجربه‌ای است که انجام شده و نتیجه آن مشخص نیست و تا ده سال دیگر باید ببینیم چه نکات مثبت و منفی در اجرای آن وجود دارد. البته این درست نیست که 10 تا 12 سال منتظر نتیجه طرح‌هایمان باشیم. من اعتقاددارم باید از تجربیات جهانی استفاده کرد ولی هر کشوری در هر منطقه‌ای تجربیات خاص خود را خواهد داشت.

پیام ساختمان: راهکار شما برای حل مشکل مسکن چیست؟

مسئله بسیار مهم در این زمینه، که اگر حل نشود هر طرحی در ایران شکست خواهد خورد ، این است که باید مشخص شود مسکن یا خانه را به عنوان هزینه می‌بینیم یا سرمایه؟ اگر به عنوان هزینه نگاه کنیم، سیاست‌های ما عوض خواهد شد و کسی خانه را با این نیت که در آینده 2 یا 3 برابر قیمت بفروشد ، خریداری نمی‌کند و این کار باعث می‌شود که افراد سودجو مانند حال حاضر برای انتفاع بیشتر اقدام به خرید و احتکار چند واحد نکنند زیرا ارزش افزوده مسکن باعث می‌شود از آن به عنوان سرمایه استفاده کنند. مشکلی که در این راه داریم تثبیت قیمت مسکن است . یعنی اگر با مدیریت لازم، تورم مهار نشود، هر سیاستی که اعمال گردد با عرض اندام سرمایه‌دارها ، به چالش کشیده خواهد شد و هدف و قصدی که در ابتدای طرح منظور بوده، به سرانجام نمی‌رسد.

به عنوان مثال در طرح مسکن 99ساله الآن خود مجلس به این نتیجه رسیده که مالکیت زمین ‌ها را واگذار کنند، چرا که ارزش افزوده خواهد داشت و به هر ترتیبی که ساکنین، مالک آپارتمان‌های خود بشوند به نفع‌ آنها ست. به خاطر نگاه سرمایه‌ای است که طرح‌های مدت‌دار در عمل ارزش پیدا نمی‌کند. اینها همه مواردی است که باید کارشناسی شده و بر اساس آمار موارد مثبت و منفی طرح‌ها را استخراج کنند و برای شهرسازی آینده درجا‌هایی مانند شیراز، تبریز، کرج، تهران و دیگر جاها که ظرفیت توسعه دارند، برنامه‌ریزی درستی انجام دهند.

پیام ساختمان: پس راهبرد اصلی شما مهار تورم است و دیگر طرح‌ها در حاشیه این راهبرد قرار می‌گیرد؟

اولین مطلب این است که مسکن را باید از شکل سرمایه‌ای خارج کرد. من قبول دارم که کارخانه سرمایه باشد، اما اینکه مسکن سرمایه باشد را قبول ندارم. در کشورهای دیگر مسکن را به شکل سرمایه نگاه نمی‌کنند ولی در ایران متأسفانه کسانی خانه می‌خرند و نگه ‌می‌دارند، تا ارزش آن زیاد شود. پس باید مدیریتی اعمال شود که مسکن ارزش‌ سرمایه‌ای خود را از دست بدهد. بنده زمانی که در کمیسیون عمران بودم عنوان کردم که خانه‌های خالی باید مالیات بالا داشته باشند تا شخص نتواند از خانه سود بازاری ببرد و به گونه‌ای باشد که مثلاً اگر شخصی صد متر خانه خالی دارد اجاره دادن آن حتی پایین تر از قیمت به نفع او باشد و در صورت عدم ارائه آن برای اجاره( به دلیل پرداخت مالیات بالا) متضرر شود .