هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   169   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

خانه را ایمن گرم‌ ‌كنيم


رضا گلين شريف ديني

امان از فصل پاییز و آسمان ابری، که آدم نه خودش می‌داند دردش چیست و نه هیچ کس دیگری ...فقط می‌دانی که هر چه هوا سردتر می‌شود دلت آشيان گرم تري می‌خواهد. خيلي زود دست به كار مي‌شوي. پنجره را مي‌بندي، کانال‌های کولر را مي‌پوشاني، به سراغ بخاري‌ خاك گرفته ته انباري مي‌روي، دستي به سر و رويش مي‌كشي و ماموريت گرمادهي خانه را به او مي‌سپاري و...

اگرچه هيچ‌كدام از این کارها از یادمان نمی‌رود، ولي معمولاً به موقع انجام نمي‌شود. در حالی که برای داشتن خانه‌ای گرم بايد از هم اكنون به فكر باشيم. بسياري از این کارها تقریباً هزینه‌ای ندارند و فقط چند ساعت وقت می‌خواهد تا با اطمينان خاطر به استقبال زمستان برويم.

شوفاژ‌هاي دوست داشتني

«گرماي خانه ما از موتورخانه تامين مي‌شود. هر سال در ابتداي فصل پاييز سرويسكار سيستم‌هاي تاسيساتي به ساختمان 8 واحدي ما مي‌آيد تا ضمن بازديد از موتورخانه خرابي‌هاي احتمالي را برطرف كند.»محمد وجدانپور از جمله كساني است كه ساختمان خود را با توجه به نوع سيستم گرمايش آن انتخاب كرده است.«به نظر من شوفاژ بهترين وسيله گرم‌كننده منزل و ايمن‌ترين آن است زيرا اكسيژن محيط را از بين نمي‌برد و برعكس بخاري گازي، لازم نيست هميشه نگران گازگرفتگي باشيم. من اين موضوع را مي‌دانستم بنابراين آپارتماني را خريداري كردم كه گرمايش آن با كمك موتورخانه تامين مي‌شود.»

هر وسيله تاسيساتي روزي خراب خواهد شد ولي مهم چگونگي استفاده از آنهاست و اينكه در صورت خرابي از تعميركاران متخصص و مجاز استفاده كنيم. وجدانپور مي‌گويد:«آغاز فصل سرما زمان خوبي براي سرويس موتورخانه نيست بلكه بايد حداقل دو ماه جلوتر اين كار انجام شود. مهم‌ترين كار در خصوص هر وسيله تاسيساتي تعمير و نگهداري به موقع آنهاست. متاسفانه جزو فرهنگ ما شده؛ تا زماني كه وسيله‌اي كار مي‌كند به فكر سرويس و بازرسي آن نيستيم ولي وقتي كاملاً از كار مي‌افتد، تازه به فكر مي‌افتيم.»

به اعتقاد وجدانپور براي مجتمع‌هاي ساختماني داشتن يك مسئول تاسيساتي كه داراي تبحر كافي باشد الزاميست تا امورات مربوط به سيستم‌هاي تاسيساتي ساختمان به سهولت انجام شود. وي در پاسخ به اين سوال كه چرا با وجود تبليغات زياد در خصوص استفاده درست از لوازم تاسيساتي و رعايت مسائل ايمني در هنگام استفاده از لوازم گرمايشي هر ساله با افزايش تلفات گاز گرفتگي مواجه هستيم، مي‌گويد: «مسئله فقط اين نيست. ما در ساير بخش‌هاي اجتماعي هم ضعيف هستيم و كمتر به آموزش استفاده درست از تجهيزات گرمايشي و تاسيساتي توجه داريم. بنابراين خيلي نمي‌توان از اين بابت گله‌مند بود ولي اگر فرهنگ استفاده از لوازم تاسيساتي را در كشور نهادينه كنيم كمتر شاهد تلفات انساني خواهيم بود.»

راننده همه فن حريف

البته هميشه هم اوضاع بر وقف مراد نيست. گاهي اوقات عليرغم اينكه تمام ملاحظات را در نظر مي‌گيريد باز هم ممكن است مشكلاتي در هنگام استفاده از سيستم‌هاي گرمايش موتورخانه‌اي داشته باشيد. امير محمد يگانه، اگرچه راننده تاكسي است ولي در امور تاسيساتي منزل تبحر خاصي دارد:«ما در يك آپارتمان 4 واحدي زندگي مي‌كنيم و گرمايش خانه ما از طريق شوفاژ تامين مي‌شود ولي از آنجا كه سوخت موتورخانه گاز شهري است در برخي از اوقات به علت كاهش فشار گاز، مشعل موتورخانه خاموش شده و باعث مي‌شود در طبقات بالايي گرماي كمتري داشته باشيم. اين مشكل در ساعات اوج مصرف بيشتر خودش را نشان مي‌دهد.»

خوشبختانه آقاي يگانه به كارهاي فني علاقه دارد و بيشتر مشكلات تاسيساتي خانه را به تنهايي انجام مي‌دهد: «ما در خانه حتي‌الامكان از سرويسكار استفاده نمي‌كنيم و در مواقعي كه رادياتورها دچار مشكل مي‌شوند خودم آچار را برمي‌دارم و آن را هواگيري مي‌كنم. البته هميشه اين طور نيست، سرويس موتورخانه و تجهيزات آن نيازمند استفاده از تعميركار مجرب است و ما ناچار هستيم به موسسه تاسيساتي و خدمات فني مراجعه كنيم. حالا بايد شانس بياوريم سرش خلوت باشد تا به موقع به مشكلات ما رسيدگي كند.»

يگانه با اشاره به تجربيات تلخ سال گذشته مي‌گويد:«زمستان پارسال روزگار سختي را سپري كرديم موتورخانه زود به زود خراب مي‌شد و ما مجبور بوديم عليرغم ميل باطني از وسايل گازسوز استفاده كنيم. چقدر خوب بود كه موتورخانه‌ها را به سيستم‌هاي پيشرفته و هوشمند مجهز مي‌كردند تا در مواقع لازم هشدارهاي لازم به خانواده‌ها داده شود اما وقتي ساعت 3 نيمه شب رادياتور سرد مي‌شود چه كاري از دست صاحبخانه ساخته است. حالا شانس آورديم ساختمان ما در جايي واقع شده كه اطراف آن خالي نيست در غير اين صورت ممكن بود از شدت سرما قنديل ببنديم.»

صاحبخانه وظيفه شناس

«پاييز كه از راه مي‌رسد مقدمات لازم براي استقبال از فصل سرما را فراهم مي‌كنيم. بخاري‌هايي كه از اوايل بهار جمع‌آوري شده و با پوشش مناسب در انباري خانه قرار داشتند به اتاق منتقل مي‌شوند. قبل از همه به پشت بام مي‌رويم و دودكش ساختمان را بررسي مي‌كنيم تا احياناً مسير آن مسدود نباشد. بعد از آن لوله‌هاي بخاري و شيلنگ گاز بررسي مي‌شوند و در صورت پوسيدگي يا ترك تعويض مي‌شوند. شيلنگ بخاري را با بست محكم مي‌كنيم و براي اطمينان كف صابون را به محل بست مي‌ماليم و از عدم نشتي گاز اطمينان حاصل مي‌كنيم. بعد از نصب درست لوله بخاري و اتصال آن به دودكش بخاري روشن مي‌شود تنها در صورتي از فعاليت درست بخاري مطمئن مي‌شويم كه شعله آن آبي باشد و... به اين ترتيب محيط خانه امن و گرماي آن دلنشين مي‌شود.» مهوش افروز، خانه‌دار با سليقه‌اي است. او استفاده از لوازم گازسوز را به سيستم‌هاي موتورخانه ترجيح مي‌دهد و مي‌گويد: «اصلاً از شوفاژ خوشم نمي‌آيد زيرا خانه را به اندازه كافي گرم نمي‌كند. ضمن اينكه هزينه شارژ و سرويس و نگهداري موتورخانه زياد است. برعكس اختيار استفاده از لوازم گازسوز دست خودمان است و هر وقت بخواهيم مي‌توانيم آن را خاموش و روشن كنيم.»

وي در ادامه موضوع مهم‌تري را مطرح مي‌كند: «ساختمان‌هاي امروزي اغلب در مساحت‌هاي كوچك ساخته مي‌شوند و مسير دودكش را كوچك در نظر مي‌گيرند، بنابراين عمل مكش دود به سهولت انجام نمي‌شود. برعكس، ساختمان‌هاي قديمي‌ساز اينگونه نيستند و مسير دودكش به اندازه كافي باز است، بنابراين كمتر با مشكل عدم انتقال دود و بازگشت دي‌اكسيدكربن مواجه هستيم.» خانم افروز البته مشكلات استفاده از لوازم گرمايشي گازسوز را به شرط رعايت نكات ايمني زياد جدي نمي‌داند و آن را مختص خانواده‌هايي مي‌داند كه بچه‌هاي كوچك دارند و گاهي اوقات كنترل خانه از دست آنها خارج مي‌شود. افروز ‌مي‌گويد:«بخاري نبايد هميشه روشن باشد بايد به دماي هوا اتاق و بيرون هم توجه شود. بسياري از اوقات به خصوص در هنگام روز لازم است شعله بخاري روي شمعك باشد تا ضمن ايجاد هواي مطبوع در مصرف برق هم صرفه‌جويي شود. نه اينكه اجازه دهند خانه به قدري گرم شود كه به ناچار پنجره را باز بگذارند. در كل مديريت مصرف انرژي بايد در دستور كار خانواده‌ها قرار گيرد.»

فروشنده خوش‌انصاف

مشكلي كه در حال حاضر وجود دارد تغيير مكان بخاري به منظور توزيع مناسب گرما در ساير اتاق‌هاست. براي اين منظور حتي از شيلنگ‌هاي بلند و غير استاندارد هم استفاده مي‌كنند در حالي كه مكان بخاري گازي بايد از قبل مشخص شده و با رعايت اصول ايمني نصب شود.

رضا محلوجي، فروشنده و نصاب لوازم تاسيساتي مطالب آموزنده‌اي مطرح مي‌كند: «به همشهريان توصيه مي‌كنم تا قبل از شروع فصل سرما، مقدمات لازم براي استفاده از لوازم گرمايشي را فراهم كرده و از سلامت دستگاه‌هاي گرمايشي اطمينان حاصل كنند. اگرچه استفاده از سرويسكاران مجاز راهكار خوبي است ولي بسياري از كارهاي ساده از جمله بازبيني مسير دودكش‌ها و نصب بخاري گازي را خودشان مي‌توانند انجام دهند. من لوله‌هاي فنري آلومينيومي را پيشنهاد نمي‌كنم زيرا خوب به ديوار نمي‌چسبد و احتمال خروج دود وجود دارد.»

به گفته محلوجي، شيلنگ گاز در مدل‌هاي مختلف در بازار موجود است. شيلنگ استاندارد را مي‌توان از ضخامت آن تشخيص داد كه به شيلنگ‌هاي نخدار معروف هستند و نيازي نيست هر ساله آنها را تعويض كنيم. ضمن اينكه استاندارد شيلنگ گاز براي استفاده در ساختمان يك متر است. لازم است مشتريان در هنگام خريد تجهيزات لوازم گازسوز به توصيه‌هاي كارشناسي فروشندگان گوش كنند.