هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   169   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

افزایش کشورهای طرف معامله با ایران

گروه بازار ساختمان:دكتر اسماعيل محصولي، قائم‌مقام وزير نيرو در امور بین‌الملل به دليل مسئوليتي كه در توسعه صادرات، تجهيزات و خدمات فني ايران دارا می‌باشد، می‌تواند بخشي از سؤالات مخاطبان در زمينه صادرات، به ويژه در شرايط حساس فعلي، را پاسخ دهد. وي در گفتگو با خبرنگار پيام ساختمان توضيح می‌دهد كه چگونه می‌توان بازارهای صادراتي ايران را توسعه داد. نكته جالب در مورد محصولي اين است كه وي با روحيه اي انتقاد پذير به خبرنگار ما گفت: «در خصوص وزارت نيرو، همکاری‌های بین‌الملل و توسعه صادرات هر سؤالی كه باشد درخدمت شما هستم و شما بايد از ما انتقاد نموده و ما را تشويق كنيد.»

پيام ساختمان: با توجه به شرايط كشورهاي همسايه، صنايع مربوط به آب و برق از جنبه ارزآوری می‌تواند مورد توجه باشد. وزارت نيرو در اين خصوص چه اقداماتي انجام داده است؟

بدیهی است که ما در برابر تحریم‌های ظالمانه بین‌المللی قرار داريم اما در سال‌های اخير موضوع توسعه صادرات، موجب شد تا همکاری‌های بین‌الملل وزارت نيرو از حد يك گروه به قائم‌مقامی وزارتخانه ارتقاء يابد که تأثیر اين کار را می‌توانید در هماهنگي ميان شرکت‌های خصوصي و فعالان صادراتي با شرکت‌های مادر تخصصي در زمينه آب و برق نيز ببينيد به گونه‌ای که تعداد شرکت‌ها از 16 شركت به 46 شركت فعال در زمينه صادراتِ خدمات فني و مهندسي افزايش يافته است. همچنين تعداد كشورهاي طرف معامله با ايران از 17 كشور به حدود 40 كشور رسيده كه گستره‌ای در آسياي ميانه ، امريكاي جنوبي و افريقا و به ويژه كشورهاي همسايه در خاورميانه ، آسياي مركزي تا جنوب آسيا را در برمی‌گیرد. از نظر عايدي اين صادرات نيز ميزان صادرات خدمات يا كالا به كشورهاي ديگر سه تا چهار برابر رشد داشته است.

پيام ساختمان: اين همکاری‌ها به صورت خودجوش بوده يا بر اساس برنامه‌ریزی و همکاری‌های بین‌المللی از طريق دولت ايران انجام شده است؟

صادرات خدمات فني و مهندسي از ايران ، به روش‌های متفاوتي صورت می‌گیرد ؛ يكی از طريق شركت در مناقصه‌هایی كه در كشورهاي ديگر برگزار می‌شود و برخي نيز بر اساس توافق‌نامه‌هایی است كه دولت ايران با كشورهاي ديگر امضا می‌کند و پس از آن به بررسي شرکت‌های توانمند می‌پردازد.

پيام ساختمان: برخی كارشناسان معتقد هستند كه بيشتر صادرات فني معمولاً پيمانكاري بوده‌اند؟

ما همه نوع صادرات خدمات فني و مهندسي داشته‌ایم؛ كارهايي مانند طراحي پروژه تا اجرا، از صفر تا صد را خود شرکت‌ها- چه به صورت ایي‌ پي سي و چه به صورت بي او تي و بي او او- انجام می‌دهند. در اين خصوص سعي ما بر اين است كه بتوانيم در اين پروژه از توانمندی‌های ايراني چه خدمات و مشاوره و چه تجهيزات استفاده شود.

پيام ساختمان: بسياري از فعالان اعتقاد دارند كه هم ايران قابليت بالاتري براي خدمات مهندسي دارد و هم كشورهاي نیازمند مانند عراق در منطقه زیاد هستند. چرا از این فرصت استفاده نمی‌شود؟

من كليت اين موضوع كه براي تعاملات تجاري با عراق ظرفیت‌های بيشتري وجود دارد را می‌پذیرم ولي تا آنجا كه می‌دانیم بودجه جاري عراق در سال 2013 حدود 120ميليارد دلار است كه از اين مقدار بودجه بخش صنعت ، انرژي و آب و برق آن در حدود 35 ميليارد دلار می‌باشد. همچنين تراز تجاري جمهوري اسلامي ايران با عراق 11 ميليارد دلار به سود ايران است . با اين حال معتقدم؛ قابليت ارتقای اين مبادلات تا 20 ميليارد دلار در كوتاه مدت وجود دارد.

در يك سال اخير همکاری‌های خوبي در بخش آب و برق انجام شده است .به عنوان مثال در زمينه ساخت نيروگاه بايد عرض كنم نيروگاه برق صدر در بغداد توسط دو شركت ايراني مپنا و ثاني ساخته‌شده و خبر خوب اين است كه چند نيروگاه ديگر نيز براي تكميل و توسعه نيروگاه صدر و نيز نيروگاه شهر ديگري در عراق داشته‌ایم. در بخش آب و فاضلاب براي احداث چندین تصفیه‌خانه با عراق به تفاهم رسیده‌ایم و قراردادها تنظیم‌شده و حتي برخي از آنها در حال اجرا است.

پيام ساختمان: گفته می‌شود 300 ميليون دلار مبلغ صادرات برق به عراق به كشور برنگشته است در اين خصوص چه نظري داريد؟

در كشور عراق قبلاً مشكلاتي در مورد رواديد و اقامت و نيز ورود و خروج تجهيزات وجود داشته كه بيشتر آنها به مشكلات بانكي و تحریم‌ها برمی‌گردد اما مشكل جدي براي دريافت مبالغ صادرات خدمات فني و مهندسي از عراق نداريم تنها تأخیری براي انتقال وجوه وجود دارد كه تلاش‌هایی صورت گرفته تا شرکت‌ها از آن مبالغ در ازاي مطالبات وزارت نيرو يا براي خريد تجهيزات و ماشین‌آلات خودشان استفاده کنند.

پيام ساختمان: در برخي از اين پروژه‌ها از كاركنان غير ايراني استفاده می‌شود، درحالی‌که معناي صادرات خدمات فني و مهندسي، بهره بردن از توان اين افراد در خارج از كشور است، آيا اين خبر صحيح است؟

معمولاً در اين پروژه‌ها از متخصصان ايراني استفاده می‌کنند و اين مطالبه ما از شرکت‌هایی است كه همكار وزارت نيرو هستند، اما در مواردي كه بخش خصوصي فعاليت می‌کند ما نمی‌توانیم به بخش خصوصي تحميل كنيم. هرچند كه رويكرد وزارت نيرو استفاده از نيروي كار ايراني است. در صورت عدم استفاده از نيروي كار ايراني اين وظيفه وزارت كار و رفاه اجتماعي است كه در اين خصوص ورود كند. البته هر دولتي توقع دارد كه در پروژه عمراني بخشي از نيروي كار همان كشور نيز به كار گرفته شود تا هم در جريان پروژه قرار گيرند و هم توانمندي آنها افزايش يابد.

پيام ساختمان: تا آنجا كه با بخش خصوصي صحبت کرده‌ایم، آنها معتقدند وقتي كارگر هندي و پاكستاني يا مهندس و تجهيزات برزيلي و چيني وجود دارد، چرا بايد از اتباع و كالاهاي ايراني كه گران تر هستند استفاده كنند! آيا نمی‌توان شورايي با حضور اتاق بازرگاني ، وزارت خارجه، وزارت كار و وزارت صنعت و معدن و تجارت تشكيل داد؟

اين مهم را در وهله اول بايد وزارت كار، تعاون و رفاه اجتماعي پيگيري كند و آیین‌نامه‌ها و ضوابطي را براي استفاده از نيروي كار ايراني در خارج ارائه كند و در چارچوب وظايف وزارت نيرو نيست و نمی‌توان بخش خصوصي را در چارچوب‌ها و ضوابط خاصي محدود كرد، اما می‌توان با انجمن‌های تخصصي آب و فاضلاب و برق گفتگو کرد كه در این راستا نشست‌هایی برگزار کرده‌ایم. آنها هستند كه بايد الزام كنند، اما خود وزارت نيرو همان سیاست‌گذاری‌هایی را كه مورد نظر شماست پيگيري می‌کند. البته 30 راهكار نيز براي بخش‌های مختلف از جمله توسعه صادرات تدوين شده است.

پيام ساختمان: آيا می‌توان براي آموزش كارگران و مهندسانِ خارجي دوره‌های آموزش در خصوص مهندسي عمران و تأسیسات برگزار كرد؟

بحث‌هایی براي دوره‌های آموزشي براي اتباع عراقی انجام‌شده و آموزش اتباع ساير كشورها مانند تاجيكستان، افغانستان و كشورهاي آسياي ميانه هم از رویکردهای وزارت نيرو است . اخیراً قراردادی براي آموزش اتباع عراقي نيز امضا شده است.