جایگاه پیمان EPC

شمار نشریه : 169


آیا پیمان عقد لازم است یا جایز آیا عقد عهدی است یا تملیکی، آیا جزو عقود آنی است یا مستمر، تشریفاتی است یا رضایی، مختلط است یا بسیط، معوض است یا مجانی و آیا این که الحاقی است یا نه. باید هر کدام از تقسیمات یاد شده را شناسایی و سپس پیمان EPC را با آنها مقایسه کنیم تا ببینیم در چارچوب کدام یک از آن تقسیمات قرار دارد . در شماره گذشته پیمان EPC را از نظر اينكه عقد لازم است يا جایز مورد بررسي قرار داديم و در اين شماره پيمان EPC را از نظر عهدي يا تمليكي بودن و همچنين مستمر يا آني بودن مورد بررسي قرار مي‌دهيم و ساير تقسيمات در شماره ‌هاي آتي شرح داده مي‌شود.

پیمان EPC عقد عهدی است

قراردادها از منظری به عهدی و تملیکی تقسیم می‌شوند. عقودی که برای یکی از طرفین به طور مستقیم مالکیت ایجاد کند ار عقود تملیکی محسوب می‌شود زیرا اثر آن بلافاصله پس از انشای عقد حاصل می‌شود. اما در عقود عهدی، تملیک در مدت معینی ایجاد می‌شود که این امر مستلزم سپری شدن زمان است.

یکی از عناصر موضوع پیمان، همان طوری که گفتیم تهیه کالا و تجهیزات از سوی پیمانکار است که پس از ساخت و نصب به مالکیت کارفرما درمی آید. از طرفی وظیفه اصلی کارفرما، پرداخت مبلغ و پیمانکار می‌باشد. پس هر دو طرف مالی را به طرف مقابل تملیک می‌کند.

پیمانکار کالا و تجهیزات را به کارفرما، تملیک می‌کند و کارفرما مبلغ پیمان را. اما این تملیک بلافاصله پس از امضای پیمان حاصی نمی‌شود بل به تدریج که پیمانکار کالا و تجهیزات را تهیه و در کار استفاده می‌کند تملیک به نفع کارفرما انجام می‌شود. بالعکس، کارفرما نیز به تدریج و با پرداخت تدریجی صورت وضعیت‌های پیمانکار، مبلغ پیمان را به پیمانکار تملیک می‌کند. این است که باید پیمان EPC را از نوع عقود عهدی دانست نه تملیکی.

پیمان عقد مستمر است

این تقسیم بندی تا حدودی شبیه عقد عهدی است که در بالا به آن پرداختیم منتها در عقود عهدی به نحو تملیک موضوع قرارداد نظر می‌شود اما در عقد مستمر از زاویه زمان انجام موضوع پیمان به این امر توجه می‌گردد. عقود مستمر و همانطوری که از نام آنها پیداست،‌ عقودی هستند که موضوع قرارداد در آنات زمان و به تدریج تحقق پیدا می‌کند و متعهد در زمان‌های مشخص مجبور است موضوع تعهد را انجام دهد و بالعکس، در عقود فوری انجام تعهد بلافاصله پس از ایجاب و قبول و انشای عقد محقق می‌شود. به عنوان مثال، در عقد بیع، پس از ایجاب و قبول فروشنده و خریدار. عین مورد معامله و ثمن بلافاصله تملیک می‌شود اما در عقد اجاره که از عقد مستمر است استفاده از منافع مورد اجاره پس از گذشت آنات زمان و به طور تدریجی به نفع مستاجر ایجاد می‌شود. از آنجا که در مقیاس بسیار کوچک، پیمان EPC شبیه اجاره اشخاص یا اجاره عمل است لذا پیمانکار متعهد است طبق برنامه زمانی پیوست (14) به انجام موضوع پیمان دست یازد. همچنان که کارفرما نیز به طور مستمر و به تدریج طبق پیوست (5-1) ملتزم به پرداخت صورت وضعیت‌های پیمانکار در زمان‌های مشخص می‌باشد.

گفتیم در پیمان EPC پیمانکار هم متعهد به انجام عمل است و هم انتقال مالکیت. عمل او طراحی مهندسی و ساختمان و نصب است و انتقال وی کالا و تجهیزاتی است که باید در پروژه به کار برد. اینها همه زمان‌بر است و فوراً نمی‌تواند انجام شود. بلکه مستلزم زمانی است که در برنامه زمانی مشخص شده است.