سر دفتران متضرر شده‌اند

شمار نشریه : 169


گروه بازار ساختمان: «اجرای طرح ملی ثبت آنی از 26 شهریورماه سال جاری الزامی است». این نقل‌قولی است که به کرّات از سوی احمد تویسرکانی،‌ رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در رسانه‌ها شنیده شده است. ‌ طرحی که در گام نخست نه تنها عملیاتی نشد، بلکه عامل ایجاد تنش و درگیری بین مردم و دفاتر اسناد رسمی شده است. پیش از این بردیا صدر نوری، سرپرست دفتر توسعه و فناوری اطلاعات سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در جلسه کارگروه آموزشی ثبت آنی، اعلام کرده بود: در شهریورماه سال 90 کارگروه ثبت آنی در سازمان با همکاری کانون سردفتران و دفتریاران مرکز تشکیل شده است. به گفته وی این کارگروه حدود 20 جلسه تا خردادماه سال 91 برگزار کرده و تمام مفاهیم حوزه ثبت آنی در آن به بحث گذاشته شد.

در حقیقت با پاسخگویی به ابهامات، پایه اولیه نرم‌افزار ثبت آنی در خردادماه سال گذشته بنا نهاده شد. پس از آن جلساتی تشکیل و مستندات تهیه شد و مدل نرم‌افزار ثبت آنی استقرار یافت و در نتیجه این نرم‌افزار در 11 دفتر به صورت پایلوت و آزمایشی اجرایی شد. این نرم‌افزار در صورت قطعی «وی پی ان» و اینترنت هم فعال است و تحت شبکه می‌توان با آن کار کرد. حال سؤال اینجاست، این پروژه که از دو سال پیش تاکنون و با برگزاری جلسات متعددی پایه‌ریزی شده،چگونه در گام نخست به زمین می‌خورد و کارها به کندی پیش می رود؟

طبق آخرین آمار رسمی، تنظیم سند روزانه دفاتر اسناد رسمی برای رفع نیازهای روزمره مردم، به طور روزانه 45هزار سند بوده که این رقم در روزهای اجباری شدن ثبت آنی طبق آمار رسمی سازمان ثبت با احتساب کلیه فرم‌های چرک‌نویس اسناد (نزدیک به80هزار سند) از روز 26شهریور بوده که در قیاس با 270هزار سندی که باید تنظیم می‌شده حاکی از توقفی عجیب در روند ثبت اسناد مردم و نارسایی جدی در سامانه طراحی شده است.هر چند به گفته برخی از سردفترداران امروز وضعیت ثبت معاملات بهتر از روزهای قبل صورت گرفته است اما برخی دیگر از سردفترداران که با امکانات اینترنتی ضعیف تری مشغول فعالیت هستند، همچنان با مشکل ثبت روبه رو هستند.

گزارشات پیام ساختمان نشان می‌دهد در پی تداوم مشکلات برنامه ثبت آنی، موج اعتراضات مردمی به صورت پراکنده در جلوی ادارات ثبت اسناد شهرهای مختلف ادامه دارد، بنابراین خبرنگار ما به منظور پیگیری این موضوع سری به دفاتر ثبت اسناد زده و با چند تن از سردفتران و همچنین مراجعه‌کنندگان به دفاتر اسناد گفتگویی داشته است:

دفاتر نوبت‌بندی است

محمدی، یکی از سر دفترداران با بیان اینکه امروز وضعیت ثبت خیلی بهتر از روزهای اول شده گفت: تقریباً تمام معاملات را به ثبت رسانده‌ایم اما ترس از اینکه فردا سامانه در چه وضعیتی قرار خواهد داشت ما را دچار اضطراب و نگرانی کرده است. وی با بیان اینکه در حال حاضر برای ثبت اسناد نوبت دهی می‌کنیم اظهار داشت: از آنجا که سرعت سامانه پایین است و اطمینانی به ثبت آنی نداریم ،از روز قبل مشخص می‌کنیم که فردا چه معاملاتی را به ثبت می‌رسانیم. وی افزود: این در حالی است که تا قبل از اجرای این سیستم، فرد در هر ساعت اداری می‌توانست مراجعه کند و چند دقیقه بعد معامله خود را به ثبت برساند.

متصدیان سامانه جدی شده‌اند

عظیمی، سر دفتردار با بیان این مطلب که از سوم مهر سامانه ثبت آنی به زحمت باز می‌شد و پروسه تنظیم سند بسیار کند پیش می‌رفت، به طوری که برای ثبت سند باید به دفعات دکمه ثبت کلیک می‌شد و خطاهای متعددی نمایان می‌گردید، به خبرنگار ما گفت: به هر حال تنظیم سند با اعمال شاقه و به قیمت از دست رفتن اعصاب و روان امکان‌پذیر بود و بنده با سماجت فراوان امروز مفتخر به ثبت سه وکالت شدم. وی افزود: بهتر شدن سیستم ثبت الکترونیکی آنی از هفته اول مهر ، نشان‌دهنده این است که متصدیان سامانه با جدیت در حال رفع اشکالات ورود به سامانه ثبت آنی هستند.

وضعیت آزار دهنده است

جعفری، سردفتر دار با بیان این مطلب که وضعیت نابسامان ثبت آنی آزار دهنده است، گفت: سر دفترداران در این مدت بسیار متضرر شده‌اند و این موضوع بر مشکلات آنان افزوده و امیدوارند شاید با یک تجمع بتوانند حرف خود را به گوش مسئولان برسانند.

وی افزود: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در اطلاع‌رسانی‌های خود مشکل را از دفترخانه و نارسایی سیستم‌های داخل دفترخانه و ناآشنایی آنها می‌داند، این در حالی است که دفاتر اسناد رسمی عنوان می‌کنند که تا پیش از این نیز در برنامه‌های اختصاصی رایانه‌ای اقدام به تنظیم سند رسمی می‌کردند و با هیچ مشکلی در این زمینه از لحاظ سخت‌افزار و نرم‌افزار و نیروی کار متبحر روبه‌رو نبوده‌اند اما با شروع به کار برنامه ثبت آنی، دچار توقف چشمگیری در مراحل تنظیم سند شده‌اند که ناشی از ایرادات جدی برنامه است.

این سر دفتردار، مهم‌ترین مشکل را نیز قطع مکرر» وی‌پی‌ان» ‌های محدود سازمان و اخطارهای بیجای برنامه می‌داند که حین تنظیم سند با قطع ارتباط دفاتر با سازمان ثبت ،تمام اطلاعات در حال تنظیم محو می‌شود و در بهترین حالت با برخورد اپراتور به اشکالات متعدد برنامه‌نویسی که شامل اخطارهای اتصال به سامانه، اشکال در اطلاعات «دیتابیس» و اشکال در پایگاه اطلاعات و مشکل در به‌روزرسانی است کار سند نویسی در مراحل متعدد متوقف می‌شود و مردم پس از ساعات طولانی انتظار، موفق به دریافت سند خود نمی‌شوند.

ساعت مشخص اعلام کنید

شاکلی ، مراجعه‌کننده با بیان این مطلب که وضعیت ثبت نابسامان است، گفت: دفترخانه به هر مراجعه‌کننده‌ای می‌گوید الآن وقت آمدن نیست و باید زمانی می‌آمدید که سرعت اینترنت مطلوب بود، حال سؤال من این است خود سازمان ثبت ساعت مشخصی را اعلام کند تا ما به دفاتر مراجعه کنیم . وی افزود: در تمام دنیا ارباب‌رجوع دارای احترام و ارزش است اما در ایران گویی ارباب‌رجوع یک بار اضافه است که همه می‌خواهند سریع‌تر از شر آن رهایی یابند.

کوه یخ در حال ذوب شدن است

حجتی ، مراجعه‌کننده با اشاره به اینکه رئیس سازمان ثبت اسناد کشور چند روز پیش در یکی از جلسات گفته بود که ثبت آنی معاملات مانند کوه یخی است که تنها قسمت کوچکی از آن قابل رؤیت است و این اقدام اساسی و زیربنایی که آثار و نتایج ملی و بسیار تعیین‌کننده دارد، در گذر زمان خود را نشان خواهد داد، گفت : طبق گفته رئیس سازمان ثبت، اگر اجرای ثبت آنی همانند کوه یخی است که تنها قسمتی از آن قابل رویت است، با این وضعیت که امروز تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی فلج شده و به حالت تعلیق درآمده است، باید پرسید که اگر تمامی این کوه نمایان شود چه بر سر اسناد مردم خواهد آمد؟ یا در صورت قطع اینترنت ، برق یا شبکه وضعیت تنظیم اسناد چه خواهد شد و مردم تا کی باید منتظر رفع نقص باشند؟

وی افزود: تمام فعالیت‌های قانونی ما در گرو همین کوه یخ است و بنده در طی چند روزی که به دفاتر اسناد مراجعه کردم جز نابسامانی چیزی ندیدم و مردم و دفاتر نیز از این یک‌دندگی سازمان ثبت به ستوه آمدند. من همیشه فکر می‌کردم سازمان ثبت سازمانی مردمی است اما به این نتیجه رسیدم واقعیت چیز دیگری است.

بستر مهیا نبود

جلیلی ، مراجعه‌کننده با بیان این مطلب که استفاده از تکنولوژی و فناوری‌های نوین اقدام مثبتی است که هیچ‌کس با آن مخالفتی نخواهد داشت، ادامه داد: زمانی که سازوکار و بستر مورد نیاز در این رابطه مهیا نباشد، عملیاتی کردن طرح مقدور نبوده و در نیمه راه‌ ناکام باقی خواهد ماند. بماند که هنوز اطلاعات روشنی هم از بانک اطلاعاتی اسناد در سازمان ثبت و میزان امنیت آن در دست نیست و اینکه اگر روزی این بانک مورد هجمه قرار بگیرد،سوابق اسناد مردم به چه روزی می‌افتند! وی در ادامه افزود: مگر شیوه سنتی غیر از کُندی انجام کار چه عیبی داشت، درحالی‌که اکنون همان روند کُند را نیز از دست داده‌ایم .

سخن آخر

طرح ملی ثبت آنی از ابتدای 26 شهریور نه تنها موجب شفاف‌سازی و بهبود کیفیت ارائه خدمات نشد، بلکه خیل عظیم مردم را با سؤالی بزرگ روبه رو کرد و آن اینکه چرا سازمان ثبت مردم را در جریان تغییرات در نحوه تنظیم اسناد آنها نمی‌گذارد. این طرح همانند سایر طرح‌های سازمان ثبت نظیر اسناد تک برگی، استعلام الکترونیک و خلاصه معاملات الکترونیک به یک‌باره در دفاتر اسناد رسمی اجرایی شد و مردم بدون هیچ آگاهی و اطلاعی از آن، زمانی که برای انجام امور خود به دفاتر اسناد رسمی مراجعه کردند به یک‌باره با تغییراتی روبه رو شدند که تا دیروز از آن خبری نبود. حالا مردم مانده‌اند و وقت تلف‌شده و اسناد ثبت‌نشده و سردرگمی و شتاب‌زدگی‌های برخی مسئولان.