حقیقت تلخ

شمار نشریه : 168


گروه ساخت‌وساز: بسیار پیش آمده که جمله «خانه از شما، ساخت از ما» بر دیوار و شیشه بنگاه‌های معاملات ملکی توجه شما را جلب نموده است.شاید شما یا اطرافیانتان برای ساخت خانه به افرادی که در حرفه ساختمان‌سازی یا آن گونه که عموم می‌شناسند( بساز و بفروش) مراجعه کرده و ساخت خانه یعنی بزرگ‌ترین و باارزش‌ترین دارایی‌تان را به وی می‌سپارید. اما آیا تا به حال از خود سؤال کرده‌اید؛ این بساز و بفروش چقدر از دانش روز ساخت‌وساز آگاهی دارد؟ آیا می‌تواند خانه‌ای امن و آسوده برای ما بسازد؟ آیا از مصالح مناسب استفاده می‌کند؟ هزینه ساخت آن چقدر می‌شود؟ و سؤالاتی دیگر.

عقل سلیم می‌گوید؛ سرمایه خود را در اختیار چنین شخصی نگذاریم و راه دیگری پیش گیریم، اما راه دیگر چیست؛ خرید آپارتمان‌هایی که توسط شرکت‌های معتبر و دارای صلاحیت ساخته شده‌اند.

با نگاهی به انتخاب‌های موجود متوجه می‌شویم که برای خرید ملک محدودیت زیادی داریم زیرا مجتمع‌های مسکونی که شرکت‌های معتبر آنها را ساخته باشند، تعدادشان بسیار اندک است و بعضی از آن مجتمع‌ها، کیلومترها دور از مرکز شهر قرار دارند. بنابراین چاره‌ای جز این نیست که بسیاری از متقاضیان مسکن دگر بار به همان شماره‌ تلفن پشت شیشه بنگاه‌های معاملات ملکی رجوع کنند، شاید آدم منصفی بوده و اندکی از علم ساخت‌وساز آگاهی داشته باشد. اما هنگامی که در خبرها می‌خوانیم؛ گودبرداری‌ غیرمجاز منجر به ریزش چند ساختمان شده یا ساختمان در حال ساخت ریزش می‌کند یا آپارتمان‌های 10 و 15 سال بسیار قدیمی به نظر می‌رسند ، باز هم اتهامات متوجه بساز و بفروش هاست.

در میان اهالی اقتصاد و فن نیز بساز و بفروش‌ها جایگاه مناسبی ندارند. در پیشنهادهای ده‌گانه‌ای که اخیرا جمعی از پژوهشگران اقتصاد مسکن ارائه کرده‌اند، آمده است ؛ «قسمت عمده‌ای از حقیقت تلخ ساختار تولید مسکن در کشور، ناشی از کارکرد بسازوبفروش‌‌ها است که فاقد حداقل تخصص فنی در خصوص علم ساخت‌وساز هستند و به اصلی‌ترین تامین‌کنندگان مسکن مردم کشورمان تبدیل شده‌اند، در حالی که فاقد حداقل مسئولیت‌پذیری اجتماعی هستند.» این پژوهشگران برای مقابله با این پدیده خواستار اقدامات چندگانه‌ای از طرف دولت جدید شده‌اند.

راهبرد کارشناسان

نظارت بر فرآیند ساخت‌وساز بهترین راهکار شهرداری‌ها در برابر بساز و بفروش‌هاست. نظارت‌های سخت‌تر و میدان دادن به شرکت‌های معتبر ساختمانی و استفاده از دو نوع مالیات مطرح در دنیا برای ایجاد توازن میان عرضه و تقاضای مسکن راهکارهایی است که برای پایان دادن به تسلط بسازوبفروش‌ها بر بازار مسکن تدبیر شده است.

اسفندیار سلطانی، رئیس انجمن انبوه‌سازان زنجان در گفتگو با پیام ساختمان حل مشکل دلالی مسکن و بسازوبفروش‌ها را در انبوه‌سازی می‌داند و می‌گوید: «برای حل مشکل مسکن و برای کاستن از دلالی در مسکن هیچ راهی جز انبوه‌سازی نداریم.» به عقیده سلطانی، فقط مجری ذی‌صلاح توانایی مدیریت سرمایه، تولید، عرضه، ساخت، فروش و اقتصادی کردن مسکن را دارد و بساز و بفروش هایی که شماره آنها در پشت شیشه‌های بنگاه معاملات ملکی خود نمایی می‌کند، قابل‌اعتماد نیستند.

بوی تغییر اوضاع به مشام می‌رسد

در قالب ابلاغیه‌ای که فروردین‌ماه امسال از طرف شهرداری منتشر شد، شهرداری‌های مناطق، مهندسان ‌ناظر و مالکان زمین‌های آماده ساخت مکلف هستند، تنها برای افراد دارای صلاحیت ‌فنی ساخت‌وساز پروانه صادر کنند و افرادی که تا پیش از این در ساخت‌وسازها نقش فعالی داشتند اما تخصص و مدرک معتبر برای این فعالیت را دارا نیستند، می‌توانند فقط در نقش سرمایه‌گذار یا تأمین‌کننده مالی پروژه، در کنار سازنده و مالک زمین، فعالیت کنند. با این حال به نظر می‌رسد حباب قیمت مسکن و صدها هزار خانه خالی موید آن است که هنوز هم بسازوبفروش‌ها نقش پررنگی در ساخت و فروش مسکن دارند و راهکار اعلام نرخ رسمی هزینه ساخت نیز نتوانسته تغییری در روال گذشته ایجاد کند.

مسکن اجاره‌ای می‌تواند

اسفندیار سلطانی معتقد است؛ با روی آوردن انبوه‌سازان به مسکن اجاره‌ای در یک بازه زمانی 5 ساله می‌توان قیمت‌ اجاره‌بها و قیمت مسکن را کنترل کرد و از تورمی که در بازار مسکن ایجاد شده جلوگیری نمود. ضمن اینکه با اجرای این طرح بساز و بفروش های فاقد صلاحیت از گردونه ساخت‌وساز مسکن در کشور حذف خواهند شد.