هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   167   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

گنبد سرخ مراغه داغدار است


گروه معماری و دکوراسیون: گنبد سرخ مراغه نام یکي از بناهاي تاريخي مراغه است که سال ۵۴۲ هجری قمری در دوره سلجوقی ساخته‌شده و سبک معماری آن شیوه معماري رازی دارد.

اين بنای دوره اسلامی در استان آذربایجان شرقی و در قسمت جنوب غربی شهر مراغه قرار دارد. نام بانی بنا و تاریخ احداث آن را از کتیبه جبهه شمالی و نام معمار آن را از کتیبه غربی، می‌توان ملاحظه نمود.

این کتیبه‌ به دستور "عبدالعزیز بن محمود بن سعد یدیم" رئیس آذربایجان در دوره سلجوقیان و به وسیله "بنی‌بکر محمد بن بندان بن محسن معمار" ساخته شده است.با شروع ساخت این بنا دوره رازی در معماری ایران به پایان رسیده و این بنا نقطه عطف و شروع معماری آذری می‌باشد . تلفیق آجر و کاشی و استفاده از کاشی در تزیین بناهای تاریخی در ایران از مشخصه‌های این دوره است.

گنبد سرخ، بنایی مربع شکل و داراي سردابه و اتاق اصلی است که برروی سکوی سنگی قرار دارد و به وسیله هفت ردیف پله می‌توان به آن دسترسی یافت. پنج پله در جلوی سکو واقع‌شده و پله ششم و هفتم جزو آستانة درگاه محسوب می‌شود.

این گنبد دارای ۴ ضلع بوده، که کتیبه ضلع شمالی نشانگر اسم و القاب بانی گنبد و تاریخ احداث بنا می‌باشد و کتیبه ضلع شرقی و جنوبی آن آیات قرانی و ضلع غربی آن حاکی از نام سازنده بنا می‌باشد.

کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند: این بنا قبل از رصدخانه مراغه، برای تعیین ماه‌های سال و ساعات روز استفاده مي شد و سوراخ‌های ایجادشده بر ضلع‌های این بنا نشانگر این امر است.

متأسفانه این اثر که در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۱۳۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌، رو به خرابی است. قسمت خارجی پوشش آن از میان رفته و قسمتی از کتیبه‌های آن خراب شده است . قسمت‌های پایین بنا فرسوده شده و بیم آن می رود که رطوبت در آن اثر کند واي بسا كه به زودي تخریب شود .هنگام آن است كه کارشناسان میراث فرهنگی به آن توجه نشان دهند.