هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   165   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

کلیبر؛ بهشت آذربایجان


گروه معماری و دکرواسیون:ایران‌شهرها و روستاهای فراوانی دارد که هر کدام زیبایی خاص خود را دارند. برخی از آنها به قدری زیبا هستند که احساس می‌کنید وارد اروپا شده‌اید؛ جاده‌های سرسبز، آب و هوای عالی، مناظر و چشم اندازهای فوق‌العاده و مردمان مهمان‌دوست.یکی از زیباترین شهرستان‌های ایران که در شمال غرب و نزدیک مرز آذربایجان و ارمنستان قرار گرفته است، کلیبر نام دارد.

افرادی که از پایتخت قصد بازدید از این بهشت زیبا را دارند باید پس از کرج وارد اتوبان زنجان شوند و مستقیم به سمت تبریز (620 کیلومتر) بروند. از همان ابتدای ورودی تبریز تابلویی به سمت اهر و کلیبر وجود دارد که باید وارد جاده‌ای دو طرفه بشوید و حدود 210 کیلومتر را بپیمایید تا به شهر کلیبر برسید. ورودی شهر یک میدان کوچک و شیب‌دار است که سه جهت بیشتر ندارد: راهی که وارد شهر شده‌اید، خیابان سمت چپ که شما را به داخل شهر و بافت قدیمی آن می‌رساند و خیابان سمت راست که شما را به خانه‌های نوساز شهر هدایت می‌کند.

سراسر منطقه کلیبر را جنگل‌های تنک و مراتع سرسبز پوشانده‌اند و آب و هوای معتدل کوهستانی دارد. بیشتر مواقع کوه‌های این شهرستان را مه پوشانده است.داخل شهر معماری‌های قدیمی و آثار باستانی هم وجود دارد. به طور مثال، باید به مسجد جامع کلیبر اشاره کرد. این مسجد گنبدی بزرگ دارد و در گذشته مناره‌ای به ارتفاع ۴۵ متر و قطر ۱۷ متر داشته است. اما این مناره در اثر بمباران روس‌ها در سال 1320 خورشیدی آسیب دید و ده سال بعد به طور کامل فروریخت. این بنا 50 متر ارتفاع و 30 متر عرض دارد.

در فضای روبه روی مسجد جامع کلیبر، حمامی قدیمی وجود دارد که زیرزمین است. البته بازدید از آن ممکن نیست و به صورت یک پروژه ناتمام همان جا باقی مانده است. تنها چیزی که از آن می‌توان دید، گنبدهای کوچکی هستند که از کف زمین بیرون زده‌اند. این گنبدها در واقع نورگیرهای حمام هستند. این حمام تا سال 1352 خورشیدی استفاده می شده است.

از دیگر ساختمان‌های قدیمی باید به امامزاده کلیبر اشاره کرد که در سال 1290 خورشیدی بنا شده است.آق بوش (برج سفید) و برج امید که اکنون فقط یک خرابه هستند نیز به دوران زرتشت تعلق دارند.در فاصله 50 کیلومتری شهر کلیبر مقبره شاه قاسم قرار دارد که گفته می‌شود برادر حضرت رضا(ع) است.

قلعه پیغام نیز از دیگر جاذبه‌های شهر کلیبر به حساب می‌آید. این قلعه در 10 کیلومتری جنوب کلیبر و بالای کوه قرار دارد. سه طرف این کوه پرتگاه است و رود بزرگ کلیبر از پای این کوه می‌گذرد. مصالح و معماری این برج مشابه قلعه بابک و آوارسین است. مورخان زمان ساخت این قلعه را به دوران پیش از اسلام و اشکانیان نسبت می‌دهند و دلیل ساخت آن نیز نگهبانی از شهر بوده است.

جاذبه‌های اصلی کلیبر

مشهورترین و پر بازدیدکننده‌ترین جاذبه‌های کلیبر شامل قلعه بابک، آینالو و مکیدی دره‌سی هستند.

قلعه بابک- حدود سه کیلومتر که به سمت جنوب غربی از شهر کلیبر خارج می‌شوید به دره‌ای فوق‌العاده زیبا می‌رسید. دره‌ای سرسبز و پوشیده از درختان بی‌شمار و کوتاه که فاصله بین آنها به هیچ‌وجه دیده نمی‌شود. در میان این جنگل بی‌نهایت زیبا صدای انواع پرندگان به گوش می‌رسد که حس فوق‌العاده عالی به گردشگر می‌دهد. در این جنگل انواع کبک و پرندگان شکاری مانند شاهین زندگی می‌کنند.

به تازگی در این منطقه عملیات اجرایی ساخت تله کابین و مجتمع تفریحی آغاز شده است. این مجموعه بسیار گسترده از بخش‌های متنوعی مانند مجموعه‌های تله کابین گردشگری، رستوران‌های سنتی و مدرن، اقامتی، مجموعه تفریحی و شهربازی، مجموعه ورزشی، دهکده تندرستی، شهرک سینمایی و رصدخانه، باغ گل، باغ‌وحش، باغ پرندگان، پارک طبیعت، خدمات عمومی و تجاری و فضاهای عمومی تشکیل‌شده که در فازهای مجزا و زمان‌بندی‌های تعیین‌شده، اجرا خواهند شد.

کوهی که این دره در پای آن قرار دارد، قلعه‌ای در خود دارد که به قلعه بابک مشهور است. در قلعه دو برج دیده‌بانی وجود دارد که یکی مخروطی و دیگری مدور و استوانه‌ای از سنگ‌های تراشیده با ملات ساروج ساخته‌شده‌اند. بنای دژ سه طبقه است. پس از آن تالار اصلی وجود دارد که اطراف آن را هفت اتاق فرا گرفته است. همه اتاق‌ها به تالار مرکزی راه دارند. در قسمت شرقی دژ تأسیسات دیگری مرکب از اتاق‌ها و آب انبارها ساخته شده است. سقف آب انبارها با تاق جناغی و گهواره‌ای استوار شده‌اند. محوطه داخلی آنها نیز به وسیله نوعی ساروج غیرقابل نفوذ گشته‌اند و به هنگام زمستان از برف و باران پر شده و در تابستان و هنگام مضایق و محاصره‌ها از آب آنها استفاده می‌شد.

از بالای قلعه منظره زیر پا بسیار زیبا است. بیشتر مواقع در این قسمت مه وجود دارد که زیبایی جنگل را دوچندان می‌کند. این قلعه به نام‌های قلعه بابک، دژ بابک، بذ و قلعه جمهور نیز معروف است.

آینالو

آینالو از معدود مناطق کشور است که طبیعت زیبای آن دست‌نخورده باقی است. این منطقه حفاظت‌شده در بخش خدا آفرین از توابع شهرستان کلیبر واقع شده است. شاید جالب باشد بدانید، سازمان یونسکو در سال ۱۳۵۴منطقه ‌حفاظت‌شده ارسباران را به عنوان ذخیره زیست‌محیطی در فهرست مناطق باارزش طبیعی جهان ثبت کرده است.

قدمت جنگل‌های بکر و دست‌نخورده ارسباران به پیش از عصر یخبندان می‌رسد و یکی از چند زیست بوم غنی کره زمین است.

منطقه حفاظت‌شده ارسباران حدود ۸۰ هزار و ۴۲۷ هکتار وسعت دارد و از ارزش‌های خاص گیاهی و جانوری برخوردار است. آینالو نیز در قلب این منطقه قرار دارد. این منطقه به قدری سرسبز است که بیشتر مردم برای گردش به آنجا می روند. بالای کوه، هوای خنک و مناظر عالی از جمله جاذبه‌های آینالو هستند.

پارک جنگلی مکیدی

اگر مسیر دره قلعه بابک را همین طور به سمت غرب ادامه دهید به پارک جنگلی مکیدی می‌رسید.

مکیدی تا چند سال پیش جنگلی بکر و دست‌نخورده و مملو از درختان فندق و خرگوش بود. اما چندین سال است در آن آلاچیق و بوفه و پارکینگ ساخته شده است و آخر هفته‌ها پذیرای مسافران بیشماری است که از شهرهای اطراف و خود کلیبر به سمت آن سرازیر می‌شوند. این جنگل پس از روستاهای شجاع آباد، هجران‌دوست، آغویه و علی‌آباد قرار دارد و جای دنج و آرامی برای آرامش و استراحت عاشقان طبیعت است.