نشریه شماره   165   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

«چگونگی» برنامه وزیر راه و شهرسازی جدید؟

وزیر محترم راه و شهرسازی دولت یازدهم با همه مخالفت‌هایی که روز چهارشنبه در مجلس شورای اسلامی نسبت به عملکرد اجرایی یا موضع‌گیری‌های سیاسی‌اش صورت گرفت، در دفاع از خود همراه با 15تن دیگر از وزرای دولت تدبیر و امید به تبیین عملکرد و شفاف‌سازی مواضعش پرداخت و پنجشنبه با کسب 159 رأی اعتماد از نمایندگان مجلس به صندلی صدارت یکی از بزرگ‌ترین وزارتخانه‌هایی که چند سالی است با ادغام دو وزارتخانه «راه و ترابری» و «مسکن و شهرسازی» عریض و طویل تر هم شده است،تکیه زد . دکتر آخوندی در فاصله انتخاب رئیس‌جمهور یازدهم تا مراسم تحلیف که با معرفی وزرای پیشنهادی دولت به مجلس هم توأم شد اقدام به تهیه برنامه‌هایی نمود که باید برای تصدی پست وزارت راه و شهرسازی ابتدا به رئیس دولت و سپس نمایندگان محترم مجلس جهت اخذ رأی اعتماد ارائه می‌داد.برنامه‌های دکتر آخوندی که مورد موافقت رئیس‌جمهور محترم و تایید 159تن از نمایندگان مجلس قرار گرفت همان طور که اشاره شد مخالفانی داشت ، موافقانی نیز داشت که هر کدام به فراخور شناخت خویش به دفاع یا انتقاد از وزیر پرداختند اما فارغ از هرگونه پیشداوری و تحلیل رسانه‌ای ابتدا به برخی از دفاعیات و مخالفت‌هایی که نسبت به برنامه‌ها شده به اختصار می‌پردازیم:

مخالفت مخالفان

یکی از مخالفان وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه «متاسفانه در کشور سازمانی که عملکرد افراد در پست‌های مختلف را آنالیز کرده و نتایج موفقیت آنها را بیان کند، کمتر وجود دارد» با طرح این سؤال از رئیس‌جمهور که «آیا به کارگیری افراد با تجربه با توجه به سوابق این افراد و آنالیز عملکرد قبلی آنان انجام می‌شود؟» برنامه‌های آخوندی ، وزیر پیشنهادی راه و شهرسازی را مبتنی بر برنامه‌های راهبردی دانست نه طرح‌های عملیاتی.

این مخالف وزیر راه و شهرسازی دولت یازدهم با ارزیابی عملکرد ضعیف و اقدامات رو به عقب در حوزه توسعه مسکن آخوندی در دوره وزارت و مقایسه رشد نسبی در تولید مسکن کشور قبل از وی ادعا کرد: با ورود آخوندی به وزارت مسکن در سال 1372 سیاست اعطای زمین شهری که قانون 5 ساله بود، تمدید نشده و سیاست‌های عرضه زمین به سیاست تحریک تقاضا تبدیل‌شده و عدم حمایت از تولید مسکن زمینه را برای تبدیل شدن مسکن به کالایی سرمایه‌‌ای فراهم آورده است.همچنین این مخالف با انتقاد از انتقاد وزیر راه و شهرسازی دولت یازدهم نسبت به قانون نظام مهندسی که در دوره تصدی وزارت و با حمایت وی تصویب شده است و نقد طرح‌های ایشان در حوزه حمل‌ونقل ریلی، جاده‌ای و هوایی مبتنی بر راهبردی و نه عملیاتی بودن مدعی شد برنامه‌هایی که وزرا می‌نویسند یا خود نمی‌نویسند و یا از مراکز مطالعاتی کمک می‌گیرند که بر این اساس بسیاری از سرتیترهای آن عملیاتی نیست! اما مخالف دوم وزیر راه و شهرسازی دولت یازدهم، وی را بیش از مهندس راه و ساختمان بودن فردی سیاسی معرفی و علت مخالفتش با وی را قسمتی مربوط به عملکرد و برنامه و بخشی را مربوط به مواضع سیاسی آخوندی بیان کرد.

این مخالف همچنین نسبت به کاهش تولید و عرضه مسکن و سه برابر شدن قیمت زمین و مسکن در دوره آخوندی و تناقض مخالفت وی با بلندمرتبه سازی‌ها با عملکردش در وزارت مسکن و شهرسازی انتقاد کرد و نهایتاً افزایش سرعت مهاجرت به تهران و شهرهای بزرگ را در نتیجه اجرای سیاست‌های وزیر وقت مسکن و شهرسازی دانست و تراکم فروشی در شهرداری‌ها و افزایش قیمت اجاره مسکن اجاره‌نشین‌ها را هم به دوره وی نسبت داد.

موافقت موافقان

یکی از موافقان تصدی وزارت راه و شهرسازی توسط آخوندی با اشاره به بزرگی وزارتخانه‌ای با حوزه‌های مهم عمرانی و بیش از 86 تکلیف پیش‌بینی‌شده در قانون برنامه پنجم توسعه برای آن و برشمردن دو فصل مهم حمل‌ونقل و راه و ترابری مسکن و شهرسازی مشتمل بر 20 سازمان مادر تخصصی در این وزارتخانه که در بخش عمرانی استانی و کشوری طرح‌های نیمه‌تمام بسیاری که نیاز به 200 میلیارد تومان اعتبار و در بخش راه حدود 120 میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل پروژه‌ها دارند، با مهم و با اهمیت خواندن چنین مجموعه‌ای عباس آخوندی را دارای ویژگی‌هایی دانست که باتجربه زیاد در حوزه‌های عمرانی، اجرایی، مدیریتی، بازار سرمایه، سهام و مسلط به توانمندی‌های بخش خصوصی می‌تواند آن را ساماندهی نماید.

یکی دیگر از موافقان‌ آقای آخوندی با احصای ‌ کم و کاستی هر دو بخش «راه» و «مسکن و شهرسازی» و نیاز هر دو به استفاده از پتانسیل‌های بخش خصوصی با استناد به تاکید آخوندی بر استفاده از توان بخش خصوصی در برنامه‌هایش، وی را فردی شایسته برای پست وزارت راه و شهرسازی با توجه به تجارب و سابقه‌ای که از وی سراغ دارد، دانست. اما موافق سوم علاوه بر تایید و تاکید بر موافقت‌های دو موافق دیگر نسبت به عملکرد مثبت آخوندی در زمان تصدی مسئولیتش در وزارت مسکن و شهرسازی با استناد به شعار «پاک» وی که مخفف پس‌انداز، انبوه‌سازی و کوچک‌سازی می‌باشد، ادعا کرد؛ آخوندی نه برای قشر خاص بلکه برای همه اقشار برنامه مسکنی دارد و معتقد است با این شعار، اقشار توانمند با پول خود و اقشار متوسط نیز با سیاست‌های حمایتی مسکن دار می‌شوند.

این موافق، دارا بودن دانش مهندسی توأم با دانش اقتصادی آخوندی را برای تبدیل ظرفیت‌های بالقوه به بالفعل از محاسن وی برشمرد و برنامه‌های آمایشی وزیر راه و شهرسازی را در راستای عدالت جغرافیایی و توزیع عادلانه امکانات برای توسعه کشور بااهمیت دانست. با نگاه اجمالی به برنامه‌های وزیر راه و شهرسازی و «نقد» مخالفان یا «تایید» موافقان وی به نکته حائز اهمیتی برمی‌خوریم که به نظر می‌رسد از نگاه هر سه (وزیر، موافق و مخالف) دانسته یا نادانسته مغفول مانده است، اما آن نکته مغفول ولی حائز اهمیت چیست؟ در برنامه‌های آخوندی «چگونگی» اجرای برنامه‌هایی که در نگاه اول و آخر تحسین موافقان را برانگیخته و انصافا هم برنامه‌های قابل قبولی به نظر می‌رسند مورد غفلت واقع شده است. طبیعی است که هر برنامه‌ای هرچند ایده‌آل و آرمانی فقط در صورتی قابلیت اجرا داشته باشد که چگونگی و روند تبدیل به عمل آن نیز مشخص گردد وگرنه فقط در حد شعار! باقی خواهد ماند. از این رو امید می‌رود وزیر راه و شهرسازی دولت تدبیر و امید پس از نشستن برکرسی صدارت خود یا صاحب‌نظرانی که در تهیه برنامه به ایشان کمک رسانده‌اند نسبت به "چگونگی" اجرایی نمودن برنامه‌هایشان اقدام لازم را به عمل آورند.

همین جا ما نیز به کلیه اساتید و کارشناسانی که انتقاد یا پیشنهادی نسبت به برنامه‌های ارائه‌شده وزیر جهت ساماندهی حوزه راه و شهرسازی دارند، اعلام می‌کنیم آماده درج نقطه نظراتشان در نشریه هستیم.

قادر نصیری