هفته نامه پیام ساختمان > تاسیسات و انرژی > انرژی های نو 1394/06/09

موانع سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر

آلودگی بیش‌ازپیش محیط طبیعی، زمین‌های خشک، مهاجرت دسته‌جمعی مردم از مناطق کم‌آب و...از سناریوهای پیش روی کشور ماست که بی‌اعتنایی به طبیعت و مصرف روزافزون انرژی ما را به این سرنوشت رهنمون خواهد کرد. سناریوی پیش‌روی دیگر شهرهایی با حداقل استفاده از ماشین‌های شخصی، سیستم حمل‌ونقل عمومی کارآمد و رونق منابع انرژی تجدید پذیر است.


 موانع سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر

گروه تأسیسات: آلودگی بیش‌ازپیش محیط طبیعی، زمین‌های خشک، مهاجرت دسته‌جمعی مردم از مناطق کم‌آب و...از سناریوهای پیش روی کشور ماست که بی‌اعتنایی به طبیعت و مصرف روزافزون انرژی ما را به این سرنوشت رهنمون خواهد کرد. سناریوی پیش‌روی دیگر شهرهایی با حداقل استفاده از ماشین‌های شخصی، سیستم حمل‌ونقل عمومی کارآمد و رونق منابع انرژی تجدید پذیر است. انرژی‌های نوینی که روزبه‌روز به راندمان و صرفه اقتصادی آنها افزوده می‌شود و ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی ،پتانسیل فراوانی برای استفاده از آن دارد.نمونه‌ای واقعیالبته ایران در این سناریوهای پیش رو تنها نیست و ترس از آینده و عواقبی مانند رکود اقتصادی، مهاجرت، خشک‌سالی و بسیاری از پدیده‌های دیگر جامعه جهانی را تهدید می‌کند. در این میان بسیاری شرایط کنونی را غیرقابل تغییر فرض می‌کنند و تلاش‌های حامیان محیط‌زیست را آب در هاون کوبیدن یا نگرانی‌هایقشر بی‌دغدغه بیرون گودنشسته می‌خوانند، غافل از اینکه در رونق استفاده از انرژی نو، سبز و تجدید پذیر نمونه‌های موفق واقعی وجود دارد. گاهی برای باور به عملی بودن یک تکنولوژی جدید نیاز به هیچ استدلالی نیست. نه نیاز است از کارایی آن صحبت کنید، نه از پیشرفت تکنولوژی نه از عملی بودن استفاده از آن، کافی است فقط نمونه‌ای واقعی مثال بیاورید.آلمان یکی از این نمونه‌های واقعی است، این روزها هنگام ظهر، توان برق خورشیدی متصل به شبکه در آلمان به 23 گیگاوات هم می‌رسد. این رقم به‌قدری بالاست که در روزهای تعطیل آخر هفته یا تعطیلات رسمی ‌که مصرف برق کشور کاهش می‌یابد، نیمی از کل توان شبکه را شامل می‌شود. شایان‌ذکر است که تابستان سال گذشته، برق خورشیدی 10 درصد کل برق مصرفی سه‌ماهه تابستان را در آلمان تأمین کرد و امسال پیش‌بینی می‌شود این مقدار به درصد بالاتری افزایش یابد. نکته قابل‌توجه اینکه تابش خورشید در کشوری مانند آلمان کمی بیش از نصف تابش خورشید ماست و آلمانی‌‌ها روزهایی که آفتابی می‌شود، شادمان از اینکه ابری یا بارانی در کار نیست، از خانه بیرون می‌آیند.موانع توسعه انرژی نوبر اساس مطالعات موسسه دی.آر.ال آلمان در مساحت دو هزار كيلومترمربع از خاک ایران امكان نصب بيش از 60 هزار مگاوات نيروگاه حرارتي خورشيدي وجود دارد. ایران دارای ۱۵ منطقه مستعد زمین‌گرمایی است و توان حداکثر تولید برق از انواع نیروگاه‌های زیست‌توده در سال ۸۶ برای شهرهای بالاتر از ۲۵۰ هزار نفر، بالغ‌بر ۸۰۰ مگاوات بوده است. اكنون نزديك به ۳۰۰ مگاوات انواع نيروگاه‌هاي تجدید پذیر بادي، خورشيدي، زمین‌گرمایی، زیست‌توده، آبي كوچك، هيدروژن و پيل سوختي از سوي سانا و در قالب پروژه‌هاي پايلوت يا با سرمايه‌گذاري بخش خصوصي در كشور اجراشده و سالانه بيش از ۳۰۰ ميليون كيلووات ساعت برق از انرژی‌های تجدید پذیر در كشور توليد و به شبكه سراسري تزريق مي‌شود.اما با وجود همه این مزیت‌ها بخش خصوصی که موتور محرکه اقتصاد به شمار می‌رود هنوز وارد موضوع انرژی‌های تجدیدپذیر نشده‌اند. یکی از مهم‌ترین مسائلی که مانع توسعه و ورود بخش خصوصی به این بخش می‌شود قیمت پایین انرژی و هزینه بالای تولید آن است که عملاً مزیت اقتصادی این بخش را از میان برداشته است. با توجه به مشکلاتی که پیمانکاران هم‌اکنون با وزارت نیرو بر سر پرداخت بدهکاری‌ها دارند ، بعید به نظر می‌رسد سرمایه‌داران با وعده پرداخت تفاوت قیمت راضی به آوردن سرمایه‌هایشان به این بخش شوند. به‌ویژه اینکه بهره‌های بانکی نیز بسیار بالاتر از نُرم جهانی است. از همین رو گفته رئیس سابق سازمان انرژی‌های نو (سانا) مبنی بر اینکه« بستر مالی لازم برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر هنوز آماده نیست»چندان جای تعجب ندارد.یوسف آرمودگی می‌گوید: «وجود سوخت ارزان و یارانه‌ای مانع اقدام جدی عملیاتی در سطح وسیع و مطابق با پیشرفت جهانی در این زمینه شده است. همچنین نبود یک برنامه جامع و مدون ملی که با معیارهای کمی مشخص و به شکل قانونی تثبیت‌شده باشد، یکی دیگر از دلایل یادشده است».ابزارهاي موجودتعیین مشوق‌های مالی مناسب برای انرژی‌های تجدید پذیر راهكاري براي ورود سرمایه‌گذاران داخلي خواهد بود که به نظر می‌رسد در ایران منبع لازم برای مشوق‌های مالی از طریق تأسیس صندوق تجدیدپذیرها تأمین شود و این امر می‌تواند با اخذ عوارض برق سبز از محل افزایش قیمت فروش برق به مشترکین خانگی، عمومی و تجاری تا حد تجاری‌سازی انرژی‌های نو تحقق پذیرد.برای مثال کشور ژاپن با اتخاذ راهکارهایی نظیر تشویق سرمایه‌گذاران از طریق افزایش قیمت خرید تضمینی برق تجدید پذیر، اهدای امتیازات به پروژه‌های پاک و قراردادهایی با دوره زمانی طولانی 15 تا 17 سال برای خرید برق، باعث افزایش ظرفیت‌ نصب‌ توربین‌های بادی شده است . همچنین با تصویب قوانینی در سال 2002 هدف تولید 330 مگاوات برق بیوماس را دنبال می‌کند.با استفاده از ابزارهای قانونی كه هدف آن به‌کارگیری، نگهداری و بهبود مداوم یک سیستم قانونی مؤثر برای توسعه انرژی‌های تجدید پذیر است یک چهارچوب قانونی برای تلفیق تولیدکنندگان برق مستقل در سیستم برق موجود تدوین خواهد شد.دولت آلمان تعرفه‌های جدیدی برای انرژی تجدید پذیر تصویب کرد . به‌عنوان نمونه در حوزه برق بادی در خشکی، به میزان 9،2 سنت یورو بر کیلووات برای سال 2009 پرداخت می‌کرد که هرسال به‌اندازه یک درصد تا سال 2016 کاهش می‌یابد. این عملکرد منجر به سرمایه‌گذاری 9 میلیارد یورویی (12،7 میلیارد دلار) در زمینه نصب سیستم‌های تجدید پذیر در این کشور در سال 2006 شد و سود اقتصادی که از تولید برق تجدید پذیر عاید این کشور شده، در حدود 6 میلیارد یورو (8,5 میلیارد دلار) در سال تخمین زده‌شده است.خرید تضمینی برقبه این راهکار«خرید تضمینی برق تجدید پذیر» یا Feed in Tariff می‌گویند که هم‌اکنون در صد کشور جهان به اجرا درآمده است. به دلیل گران‌تر بودن برق خورشیدی نسبت به برق بادی طبیعی است که قیمت خرید انرژی سلول‌های فتوولتائیک گران‌تر تمام خواهد شد. این نرخ در سال‌های گذشته تا 5 برابر نرخ خرید برق بادی بود که با توجه به کاهش قیمت پانل‌های خورشیدی در سال‌های اخیر، این نرخ در حال حاضر معمولاً بین 1.5 تا 2 برابر نرخ خرید برق بادی در نوسان است. با این تفاسیر احتمالاً ایران تنها کشوری است که فقط یک نرخ را برای خرید برق از انواع انرژی‌های تجدید پذیر در نظر گرفته است.درنتیجه بیشتر احداث‌های اخیر در زمینه انرژی بادی بوده است. بنابراین با داشتن تنها یک نرخ خرید، واضح است که توسعه متوازنی در احداث نیروگاه‌های تجدید پذیر گوناگون نخواهیم داشت و به‌تبع آن فرصتی را که می‌تواند برای کسب دانش فنی، رشد تحقیقات و ایجاد اشتغال فراهم شود نیز از دست خواهیم داد.مثلاً برخی کشورها مانند ترکیه نه‌تنها نرخ‌های خرید متفاوت و متناسب با هر انرژی وضع کرده‌اند تا زمینه توسعه متوازن انواع انرژی‌های تجدیدپذیر را فراهم آورند، بلکه برای سیستم‌هایی که از تجهیزات تولید داخل ترکیه استفاده کرده باشند نیز تعرفه بالاتری در نظر می‌گیرند و بسته به اینکه چه میزان از سیستم در داخل تولیدشده باشد این نرخ تا 50 درصد نیز افزایش می‌یابد. این موضوع نشان از اهمیت قانون و مدیریت منابع انرژی برای توسعه زیرساخت‌های انرژی‌های نوین دارد.

انتهای خبر/پ

آخرین اخبار
گزیده اخبار