هفته نامه پیام ساختمان > ساختمان > محیط زیست 1394/06/09

90 درصد خرید خانوار زباله‌ می‌شود

خرید برای بسیاری از مردم تنها ضرورتی برای رفع مایحتاج زندگی است، لباس گرم می‌خریم چرا که هوا سرد است، سیستم سرمایشی می‌خریم چرا که به آن نیاز داریم. کنشی کاملاً عقلانی بر اساس نیازهای زیستی، اقتصادی و اجتماعی که از شهروند عقلانی انتظار می‌رود؛ اما همه کنش‌های انسانی عقلانی نیستند،


90 درصد خرید خانوار زباله‌ می‌شود

خرید برای بسیاری از مردم تنها ضرورتی برای رفع مایحتاج زندگی است، لباس گرم می‌خریم چرا که هوا سرد است، سیستم سرمایشی می‌خریم چرا که به آن نیاز داریم. کنشی کاملاً عقلانی بر اساس نیازهای زیستی، اقتصادی و اجتماعی که از شهروند عقلانی انتظار می‌رود؛ اما همه کنش‌های انسانی عقلانی نیستند، بر اساس برآوردهای جامعه‌شناختی و اقتصادی نزدیک به 90 درصد کالاهایی که یک خانوار قشر متوسط می‌خرد جزو نیازهای ضروری محسوب نمی‌شود و وارد گردونه مصرف برای مصرف، زباله‌سازی و ویرانی محیط‌زیست می‌شوند. چرخه سرمایه در عصر مجتمع‌های بزرگ تجاری، کارت‌های اعتباری و فست‌فود نیازمند ساختن نیازهای تازه‌ای است که وظیفه ایجاد آن را صنعت تبلیغات بر عهده گرفته است. تولید به شکل مبالغه‌آمیز، مصرف به شکل مبالغه‌آمیز و ثروت‌اندوزی به شکل مبالغه‌آمیز که به‌تبع آن فقر ساختاریافته و وسیع را به دنبال دارد.نمود بیرونی این گفتمان در جامعه ایران در مصرف مبالغه‌آمیز قشری از جامعه است، تبعات آن جولان ثروت در خیابان‌های شهرهای بزرگ کشور و خودنمایی قشری است که از طریق فخرفروشی ناداشته‌های خود را به نمایش می‌گذارد. در این میان آنچه فروخته می‌شود محصولاتی است که بیشتر از همه از عناصر خودنمایانه برخوردار باشند؛ برندهای پوشاک معتبر، اتومبیل‌های گران‌قیمت، لوازم‌خانگی خارجی و در مرحله بعدی کالاهای تأسیساتی خارجی هستند که با همان کیفیت در کشور نیز تولید می‌شوند اما به صرف خارجی بودن در جامعه ایران از مزیت و اولویت برخوردارند.اینکه چرا کالاهای ایرانی به فروش نمی‌رسند، تنها در کیفیت آنها نهفته نیست چرا که بسیاری از تولیدکنندگان فنی از نظر مواد اولیه، توان فنی و دیگر عناصر تولید مشکلی ندارند، همه تولیدکنندگان ایرانی می‌دانند در صورت بالا بردن کیفیت حریف رقبای ایتالیایی، آلمانی و ژاپنی نخواهند شد، چرا که آنها برند نیستند. خریدار ایرانی به دنبال جنس ایرانی باکیفیت نمی‌گردد بلکه جنس ایرانی برای قشری است که توان پرداخت هزینه‌های بالا را ندارد. در اینجا روانشناسی بازار از اهمیت برخوردار است زیرا عده‌ای به خاطر نمود اجتماعی استفاده از برند خارجی یا تلقی درست و نادرستی در مورد کیفیت تولیدات داخل، کالای خارجی را ترجیح می‌دهند. در این راستا دو راهکار وجود دارد؛ یکی بهره از علوم اجتماعی، مطالعات و روانشناسی بازار است، راهکاری که مدت‌ها توسط شرکت‌های خارجی مورداستفاده قرار می‌گیرد و دیگری تدوین استانداردهای سخت‌گیرانه‌ توسط انجمن‌های صنفی و سازمان استاندارد است. سخت‌گیری در این حیطه و حتی ورود قوه‌ قضاییه به بازار برای جمع‌آوری واحدهای غیراستاندارد و غیرحرفه‌ای لازم است چراکه این کار نه تنها به اعتماد بیشتر خریداران یاری می‌رساند بلکه موجب رونق تولید و حضور قوی‌تر شرکت‌هایی می‌شود که در حیطه صنعت توانمندی دارند.البته قدم اساسی، تغییر پارادایم گفتمانی، از برندمحور و خودنمایانه، به وطن‌دوست و تلاش‌محور است. نگاه مصرف‌کننده جامعه که از دهه 50 در کشور شکل گرفت و در سال‌های بعد از دهه 70 عمومیت یافت با نگاهی که در کشورهای توسعه‌یافته در مورد اقتصاد وجود دارد تناسبی ندارد بلکه بیشتر رویکردی خاورمیانه‌ای است که در نتیجه رانت‌های نفتی در جیب عده‌ای قلیل ایجاد شده و مانند همه پدیده‌های اجتماعی این رویکرد اقلیتی به اکثریت جامعه نیز تسری پیدا کرده است درحالی‌که زمانی تولید کشور رونق خواهد گرفت که کار و تلاش ارج گذاشته شود و به مصرف‌گرایی محض همچون رفتاری کژکارکرد نگریسته شود.

انتهای خبر/پ

آخرین اخبار
گزیده اخبار