هفته نامه پیام ساختمان > تاسیسات و انرژی > محیط زیست 1394/03/03

طلايی كه به‌راحتی دور مي‌ريزيم

زباله را طلاي كثيف مي‌نامند؛ ماده اوليه بسياري از صنايع ازجمله لاستيك‌سازي‌، توليد برق و همچنين صنايع پلاستيك و كشاورزي‌. اما اين ماده‌اي كه در ايران به راحتي دور مي‌ريزيم براي بسياري از کشور‌ها منبع درآمد كلاني محسوب مي‌شود‌.


 طلايی كه به‌راحتی دور مي‌ريزيم

گروه تأسيسات‌: زباله را طلاي كثيف مي‌نامند؛ ماده اوليه بسياري از صنايع ازجمله لاستيك‌سازي‌، توليد برق و همچنين صنايع پلاستيك و كشاورزي‌. اما اين ماده‌اي كه در ايران به راحتي دور مي‌ريزيم براي بسياري از کشور‌ها منبع درآمد كلاني محسوب مي‌شود‌. اين در حالي است كه در ايران تنها به دنبال چاله‌اي مي‌گردند تا از شر زباله‌ها ر‌ها شوند و شهرداري‌هاي سراسر کشور عمدتا آن را در رودخانه و دريا و حتي جنگل ر‌ها مي‌كنند اما كشور همه چيز ساز چين اقدام به واردکردن اين بلاي جان شهرداري‌ها مي‌كند‌. در ايران بااينکه سال‌هاست نهادي به نام سازمان بازيافت كشور تأسيس شده اما همچنان در اجراي طرح جداسازي زباله هاي‌تر از خشك دچار مشكل هستيم و اين صنعت پرسود هنوز نتوانسته‌است سرمايه‌گذاران داخلي و خارجي را به خود جذب كند‌. براي واکاوي دليل اين موضوع پاي صحبت کارشناسان نشستيم‌.بايد بازار اين كار به وجود آيديک كارشناس سازمان بازيافت در خصوص موانع پيش روي سازمان بازيافت به خبرنگار ما گفت‌: اين درست است كه اين كار بالقوه مي‌تواند سود زيادي داشته باشد همچنانكه اكنون در بخش‌هايي اين سود بسياري از سرمايه‌گذاران را به خود جذب كرده‌است‌( مثل كساني كه اقدام به جمع‌آوري آهن آلات و فروش آن به كارخانه‌هاي ذوب آهن و همچنين فولاد مي‌كنند) اما مستلزم اين است كه مانند بازار آهن امکان خريدوفروش و بازيافت آن فراهم باشد‌.احمد توسلي افزود‌: مردم آهن را كمتر مثل زباله دور مي‌ريزند يعني اين فرهنگ نزد آنها وجود دارد كه آهن‌، زباله دورريختني نيست‌. همچنين كساني هستند كه ضايعات آهن را جمع‌آوري كنند و اين وظيفه به دليل سودي كه دارد كاملا توسط بخش خصوصي انجام مي‌شود‌. در مقام سوم بازاري وجود دارد كه آهن آلات عرضه و بازيافت مي‌شوند كه اسم آنها کارخانه‌هاي فولاد و ذوب آهن است‌. هرچقدر هم بازار به اين كارخانه‌ها آهن بدهد باز هم كم است و آنها همچنان متقاضي خريد ضايعات آهن هستند‌.وي ادامه داد‌: بهترين راهکار براي بهره‌مندي از زباله‌ها به صرفه شدن اين بازار و نهادينه کردن اين فرهنگ در جامعه‌است‌. البته بازار كه ايجاد شود مردم هم خود‌شان را وفق خواهند داد و دوباره ماشين‌هاي بازيافت فعال مي‌شوند‌. الآن هم فعاليت‌هايي براي بازيافت زباله‌ها هم در مبدا و هم در مراكز جمع‌آوري زباله وجود دارد و زباله‌هاي جمع‌آوري شده ازآنجا به كارخانه زباله سوزي كه در جنوب شهر واقع شده‌است و همچنين به ديگر مراكز متقاضي اين زباله‌ها فرستاده مي‌شود‌.اول فرهنگ‌سازيمعاون امور بازيافت منطقه 2 تهران در زمينه بازيافت معتقد به فرهنگ‌سازي است‌. وي در اين زمينه به پيام ساختمان گفت‌: ايده ما اين است كه آموزش و اطلاع رساني در مورد بازيافت بايد تقويت شود و در اين راه ما از آموزش كودكان مقطع دبستان آغاز کرده‌ايم‌. در كنار آموزش‌هايي كه برنامه ثابت ماست آموزش‌هاي ويژه‌اي نيز داشتيم ازجمله در خانه‌هاي سلامت كه هدف اصلي آن آموزش خانم‌هاي خانه دار است زيرا نظر ما اين بود كه آنها به عنوان مديران خانه جزو كساني هستند كه بايد در اولويت قرار گيرند‌. همچنين آموزش اصناف و آموزش ساكنان مجتمع‌هاي مسكوني را داشتيم تا جايي كه ايستگاه‌هاي اطلاع رساني را در مناطق مسكوني تأسيس كرديم‌. يكي ديگر از كار‌هايي كه انجام داده‌ايم دادن كد اشتراك به تمام مشتركان است كه اين امر با توجه به شناور بودن جمعيت تهران پيوسته تمديد و تكرار مي‌شود‌.مرجان صابري ادامه داد‌: ما 31 محله در مناطق 22 گانه تهران داريم كه در همه آنها غرفه‌هاي بازيافت ايجادشده و شهروندان زباله‌هاي خشك را به اين غرفه‌ها تحويل مي‌دهند و در ازاي آن مواد شوينده‌، لوازم التحرير و اقلام ديگري كه داخل غرفه‌است‌، تحويل مي‌گيرند‌. كار ديگر اين بود كه با مجتمع‌هاي مسكوني همكاري داشته باشيم و در ازاي همياري‌هايي كه مي‌كنند اگر كمكي بخواهند انجام دهيم‌، مثلا اگر آموزش بخواهند يا جشن و جشنواره‌اي بخواهند برگزار كنند ما با آنها همكاري كنيم‌.صابري گفت‌: البته اينگونه نيست كه هر كاري كه در شهر‌ها و كشور‌هاي توسعه يافته صورت مي‌گيرد در اينجا قابل پياده‌سازي باشد بلكه ابتدا بايد آن كار‌ها را در اينجا بومي‌سازي كرد و با توجه به مشخصه‌هاي اجتماعي و زيرساخت‌هاي شهري تهران و ديگر شهر‌ها آنها را اجرا كرد‌. اين كار را در مورد آموزش و اطلاع رساني كرده‌ايم اما در مورد جمع‌آوري ازآنجاکه كار تخصصي‌تر مي‌شود و خيلي چيز‌ها در آن دخيل است‌، موضوع متفاوت است‌.راه حل مالياتيقائم مقام انجمن صنفي مراكز اسقاط و بازيافت خودرو‌هاي فرسوده با بيان اينكه با مشكلات زيادي مواجه هستيم در مورد بازيافت و اسقاط خودرو‌ها گفت‌: تأثير خروج خودرو‌هاي فرسوده در كاهش حجم آلودگي بسيار چشمگير است و با خروج خودرو‌هاي 1382 به پايين و مشخصا خودرو‌هاي آلاينده‌اي مانند پژو 405‌، پيكان و پرايد آلودگي شهر‌ها تا حد بسيار زيادي كم خواهد شد اما عملا مراكز اسقاط خودرو به دليل مشكلاتي كه بر سر راه اسقاط خودرو‌ها وجود دارند‌، بيكار هستند‌. اين در حالي است كه از سال 1385 كه طرح خروج خودرو‌هاي فرسوده مطرح شد شعار اين بود كه خروج يك خودروی فرسوده برابر است با كاشتن يك درخت تنومند سبز در شهر‌.امير سيفي زاده‌، با مطرح كردن ماليات بر خودرو‌هاي فرسوده گفت‌: در همه دنيا براي مقابله با خودرو‌هاي فرسوده به جاي راهكار‌هاي قهريه از شيوه‌هاي مختلفي بهره مي‌گيرند‌. مثلا كسي كه مي‌خواهد اتومبيلش را نگه دارد‌، مي‌تواند مختار باشد اما بايد ماليات‌، بيمه و آنچه به يك ماشين تعلق مي‌گيرد را به عنوان ديون دولتي بپردازد‌. راهكار اين است كه از آن زمان كه خودرو مشمول سن فرسودگي مي‌شود درصدي به عوارض‌، ماليات و بيمه آن افزوده شود و كار به جايي برسد كه شخص اگر بخواهد خودرو فرسوده را نگهداري كند ناچار باشد معادل قيمت يك خودروي نو عوارض و… پرداخت كند‌.وي در پاسخ به سؤالي در مورد عدم فرهنگ‌سازي در مورد ماليات گفت‌: درست است كه ماليات در كشور چندان تعريف شده نيست اما به هرروي ما سالانه براي خودرو عوارض داريم و براي خودرو‌هايي مانند وانت بار ماليات بر درآمد نيز تعلق مي‌گيرد‌، مضاف بر آنها بيمه شخص ثالث الزامي و اجباري است و علاوه بر آن ما عدم خلافي داريم که مي‌شود اين ماليات‌ها را ساماندهي و كنترل كرد‌.آسيب‌هاي ظروف يكبارمصرفيک كارشناس ارشد محيط زيست آسيب‌هاي ظروف يكبار مصرف را بيش از ديگر زباله‌ها مي‌داند و آن را به سه آسيب بهداشتي‌، زيست محيطي و اقتصادي تقسيم بندي مي‌كند و معتقد است‌: به غيراز آلودگي كه اين ظروف پلاستيكي در غذا و نوشيدني ايجاد مي‌كنند بازيافت آنها نيز بسيار مشكل است‌، به گونه‌اي كه هنوز راه حلي پايدار براي بازيافت آن پيدا نشده‌است‌.عليرضا حسيني كيا به پيام ساختمان گفت‌: در برخي كشور‌ها زباله‌ها انبار مي‌شوند تا بلكه در آينده راه حلي براي بازيافت آن يافت شود كه ما اين كار را هم نمي‌كنيم‌. به نظر من بهترين راه حل استفاده نكردن از ظروف يکبار مصرف است كه نيازمند هزينه و فرهنگ‌سازي است‌. غيرازاين مشكلات اين ظروف به اقتصاد كشور نيز آسيب مي‌زنند زيرا اين ظروف از مواد نفتي و پتروشيمي تهيه مي‌شوند كه مطمئنا راه بهتري براي هزينه اين مواد باارزش و سرمايه ملي وجود دارد‌.سود 40 ميلياردي شهرداري‌ها از بازيافت زبالهبه گفته عليرضا دبير‌، عضو شوراي شهر تهران‌، جمع‌آوري زباله تنها در پايتخت روزي حدود يک ميليارد هزينه در بردارد که شهرداري و وزارت بهداشت هر يک‌، اين وظيفه را متوجه ديگري مي‌دانند‌. گفته مي‌شود در بعضي مناطق تهران روزانه سه بار زباله‌ها جمع‌آوري مي‌شوند که باعث مي‌شود هزينه هنگفتي براي اين کار اختصاص داده شود؛ درحالي که با مديريت صحيح مي‌توان از آن کسب درآمد نيز نمود‌.حسن بن حمدي کارشناس مديريت پسماند شهرداري پاريس مي‌گويد‌: «دو هدف عمده پيش رو داريم؛ اول اينکه چگونه مردم را به توليد کمتر زباله ترغيب کنيم و دوم اينکه به آنها ياد بدهيم زباله نيز همچون ساير اشيا و پديده‌ها داراي جاي مخصوص و استاندارد است‌. مطمئن باشيد هر فرهنگي دير يا زود به حساسيت شما در ارتقاي خود پاسخ مثبت مي‌دهد‌، البته مشروط بر اينکه شما در مواجهه با آن اول طرح مناسب داشته باشيد و بعد استمرار»‌.صحبت پايانيبه نظر مي‌رسد در زمينه برخورد درست با موضوع بازيافت ما از دو نظر کمبود داريم‌: اول طرح درست و ديگري استمرار‌. و براي اين منظور آموزش اصولي هم لازم است‌. از سوي ديگر براي آموزش خوب به سه جنبه بايد توجه شود‌: اول اينکه شهروندان زباله کمتري توليد کنند؛ دوم از کالا‌هايي استفاده کنند که قابل استفاده مجدد است‌، مانند باتري‌هاي شارژي؛ و سوم زباله‌هاي توليدشده در منازل از يکديگر تفکيک شوند‌. طرح تفکيک زباله‌ها مي‌تواند ميليارد‌ها تومان براي شهرداري‌ها عايدات داشته باشد‌، از همين رو تکيه بر آموزش شهروندان به جاي خدماتي که آنان را به توليد بيشتر زباله تشويق مي‌کند از منظر اقتصادي هم بهينه است.   

انتهای خبر/پ

آخرین اخبار
گزیده اخبار