هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

هفته نامه پیام ساختمان > ساختمان > گردشگری و میراث فرهنگی 1393/12/09 بازدید از خانه پروفسور سید محمود حسابی

خانه استاد عشق

این همان خانه ای است که مردم عادی و خواص از پژوهشگران و اندیشمندان گرفته تا هنرمندان و شاعران به هوای دیدار پروفسور به آنجارفت و آمد داشتند.


خانه  استاد عشق

میدان تجریش،خیابان دربندی،چهارراه حسابی،خیابان حسابی،پلاک 8 خانه پروفسور سید محمود حسابی.این همان خانه ای است که مردم عادی و خواص از پژوهشگران و اندیشمندان گرفته تا هنرمندان و شاعران به هوای دیدار پروفسور سید محمود حسابی به آنجارفت و آمد داشتند. حدود 40 سال از عمر باارزش پروفسور حسابی پدر علم فیزیک و علم مهندسی نوین ایران در این خانه که بیشتر به باغ می‌ماند سپری‌شده است. از بیرون دورتادور نمای خانه را با پوسترهایی که حاوی افتخارات پروفسور حسابی است پوشانده‌اند .اولین رادیو در ایران،کشتی‌ای که به‌پاس خدمات وی توسط وزارت راه و شهرسازی به نام استاد نام‌گذاری شده و سایر افتخارات استاد در دانشگاه‌های مختلف معتبر دنیا را می‌توان دید. بالای سر در ورودی خانه یکی از اشعار سعدی به چشم می‌خورد: به جان زنده دلان سعدیا که ملک وجود نیرزد آن که دلی را زخود بیازاری استاد علاوه بر فیزیک و علم و مهندسی ارادت فراوانی به ادیبان و شاعران این مرزوبوم پرگهر ازجمله شیخ اجل سعدی شیرین‌سخن و مولانا داشتند.به همین دلیل جلسات مثنوی‌خوانی نیز در این خانه با حضور علامه محمدتقی جعفری برگزار می‌شده است. خانه در بزرگ سبزرنگی دارد که گویا تازه رنگ‌شده است.زنگ خانه را می‌زنم.درباز می‌شود . وارد خانه که می‌شوم باغ سبز با صفایی ، روبه‌رویم خودنمایی می‌کند. پروفسور در همین باغ نفس می‌کشیده است .سمت راست، آلاچیق زیبایی است که میله‌های سبزرنگی اطراف آن را احاطه کرده و مسقف است. فریدون پیدا، دستیار پروفسور حسابی از دور پیدایش می‌شود تا خانه را به من معرفی کند .کل این بنا چهار طبقه است و مساحتی حدود 4هزار متر دارد. در حیاط، ساختمان‌های مختلفی بنا شده‌اند . اولین بخشی که پیدا به من معرفی می‌کند آلاچیق رؤیایی خانه است. می‌گوید: این آلاچیق و حوض کنار آن قصه‌ها و حکایات فراوانی دارد .اینجا محل جلسات پروفسور حسابی در تابستان‌ها بوده است.به دلیل گرمای تابستان طرحی ریخته بودند که آلاچیق را خنک می کرد. تمام لوله‌های اطراف آلاچیق به سیستم آبیاری قطره‌ای مجهز بود و آب حوض، وارد این لوله‌ها می‌شد. از آنجا به سمت حوض نیلوفر که گل‌های مرداب نیز روی آن قرار دارند می‌رویم .پیدا توضیح می‌دهد: این خانه دو سیستم لوله‌کشی دارد .لوله‌کشی شهری که مختص آب آشامیدنی است و لوله‌کشی مخصوص شستشو و آبیاری گل و گیاه و دو پمپ روی حوض قرار دارد که آب را پمپاژ می‌کند .باغچه پر ازگل‌ها و درخت‌های جالب و زیبا است. پیدا می‌گوید : استاد به هر کشور خارجی که برای ارائه کنفرانس می‌رفت، سوغاتی می‌آورد .درخت دوشاخه‌ای که در باغچه وجود دارد اسمش کاتالپاست و از آفریقای جنوبی آورده‌ شده است .چون اینجا قسمتی برای نگهداری حیوانات مختلف ازجمله بز و آهو و طاووس و پرندگان مختلف وجود دارد، پشه زیاد است و ممکن است اذیت شوند اما این درخت پشه‌ها را از خانه دور می‌کند . گونه‌ای از سرو توجهم را جلب می‌کند. پیدا می‌گوید: این سرو تنها نمونه‌ای است که میوه خوردنی دارد و دکتر آن را از بلژیک آورده‌ است . علاقه و احترام او به طبیعت را می‌توان در گوشه خانه مشاهده کرد.هیچ‌کدام از درخت‌ها قطع نشده و درخت‌ها از وسط ساختمان بیرون آمده است. پیدا در این مورد می‌گوید: گیاه ریه یک شهر است.دکتر حسابی هم به درختان اهمیت زیادی می‌داد .به همین دلیل جوری این ساختمان‌ها را ساخته‌اند که به درختان آسیب نرسد. استاد همیشه می‌گفت اگر بلد باشیم با طبیعت و حیوانات چگونه برخورد کنیم با انسان‌ها نیز درست برخور‌د خواهیم کرد. پیدا، سیستم باران مصنوعی را که نشانم می‌دهد ،حیرتم افزون می‌شود .برای تلطیف فضا، و ایجاد فضای خاطره‌انگیز با باران، این سیستم تعبیه‌شده تا هرگاه به این احساس نیاز داشتیم ،بتوانیم آن را به وجود بیاوریم. پس از بازدید از قفس پرندگان انواع و اقسام قرقاول و طوطی و مرغ و عشق و آنقوت و ...... مرغ و خروس و.... و ساختمان حیوانات بز و طاووس و آهو به بازدید از موزه دکتر حسابی که در سمت غربی ساختمان قرار گرفته می‌روم . مدارک و افتخارات و مدال‌ها،کتاب‌های نوشته‌شده، جملات ماندگار دکتر حسابی،وسایلی که اختراع کرده‌اند،دفترچه یادداشت‌های روزانه،دفتر نت موسیقی، نقاشی به شکل جمجمه که از نزدیک تصویر دو زن به چشم می‌خورد، نمونه عینک‌های دکتر،سازهای متعلق به استاد،وسایل اسکی و کوهنوردی استاد و.........همه این اشیا یادگارهای استاد است. پس از بازدید از موزه؛ به داخل ساختمان مسکونی که دکتر در آنجا زندگی کرده است می‌روم. ستون خانه مداد است از ایوان بالا می‌روم که وارد ساختمان شوم .اول ورود، ستونی به شکل مداد به چشم می‌خورد .دستیار استاد می‌گوید: نشانه فیزیکی فرهنگ، مداد است .ستون این خانه نیز مداد است که خود دکتر دستور ساخت آن را داده‌ است. وارد پذیرانی می‌شوم.اینجا همان‌جاست که بزرگان و اندیشمندان آن زمان در آنجا جمع می‌شدند و جلسات مثنوی‌خوانی و سایر جلسات را برگزار می‌کردند.. مهندس ایرج حسابی پسر دکتر هم که هواپیمایش تأخیر داشته، برای گفتگو خودش را با عجله به خانه رسانده است.پس از رسیدن او متوجه می‌شوم،ناخودآگاه روی صندلی‌ای نشسته‌ام که زمانی زنده‌یاد فریدون مشیری شاعر روی آن می‌نشسته و با پروفسور حسابی گفتگو می‌کرده است. جالب این است که در این خانه هرکدام از بزرگان ازجمله شهید مطهری و علامه جعفری و فریدون مشیری و......صندلی خاص خود را داشتند از ایرج حسابی درباره ویژگی‌های معماری خانه می‌پرسم، می‌گوید: خانه‌های قدیمی به‌گونه‌ای ساخته می‌شدند که دو هشتی در آن وجود داشت و یک‌طرف آن نان و طرف دیگر آب گذاشته می‌شد تا اگر غریبه‌ای در حال عبور از کوچه بود و احساس گرسنگی و تشنگی می‌کرد،بتواند از آن استفاده کند.بالای خانه نیز سقفی وجود داشت تا در هنگام برف و باران بتواند زیر آن ،پناه بگیرد .دکتر نیز با دعوت از معماران گلپایگانی سقفی را با مشقت فراوان ساختند و اشعار زیبای سعدی را بالای آن نقش کرده اند تا به همه بگویند انسان نباید کسی را اذیت کند. از فرزند استاد درباره کف‌پوش‌های زبر خانه استاد می‌پرسم،می‌گوید:در منزل استاد، کف حیاط را گونه‌ای طراحی کرده بودند که فرش و سنگ‌فرش، باعث می‌شد آب در آن جمع شود و رطوبت نگه‌داشته شده محوطه حیاط را تمیز و خنک کند.این کاری است که در باغ فین کاشان و ارم و در ایران باستان انجام می‌شد. نمای منزل آقای دکتر، سنگ تیشه‌ای بود که در زمستان خراب نشود و در داخل استفاده از پله‌های آجری برای سلامت افراد در نظر گرفته‌شده بود . حسابی ادامه می دهد: طول ایوان و ارتفاع سقف به گونه‌ای در نظر گرفته‌شده تا در فصل زمستان که آفتاب مایل است اتاق به‌وسیله نور خورشید گرم کند و در تابستان که عمودی است نور آفتاب به داخل نتابد تا خنک بماند. پی خانه و دیوار خانه و جرز آن به دلیل عایق‌بندی در دمای 15 درجه زیر صفر خانه با بخاری یک کیلوواتی گرم می‌شد و صرفه‌جویی در مصرف انرژی اتفاق می‌افتاد.سقف را سفید کرده بودند تا نور که منعکس می‌شود اتاق روشن‌شده و لازم نباشد چراغ زیادی در اتاق روشن بماند. به گفته ایرج حسابی معمار این خانه 135 اتاقی، حاج غلامحسین تفرشی و ویکتور، معمار روس بود که پدر استاد از روسیه با خودش آورده بود .ویکتور معتقد بود رنگ اتاق باید رنگ طبیعی باشد و رنگ شیمیایی باعث بیماری ساکنان خانه خواهد شد و در آن زمان از رنگ طبیعی در این خانه استفاده شد . وی درباره ساخت ساختمان‌های ضد زلزله، توجه به امنیت خانواده و ساخت حفاظ در خانه و میله دور حوض خانه و اختراع آیفون برای اتاق‌های خانه و تأکید دکتر بر کار و تلاش با شعف خاصی صحبت می‌کند . مهندس ایرج حسابی بر اساس خاطرات پدرش کتابی به نام « استاد عشق» نوشته و در آن به شرح خدمات و تلاش های استاد اشاره کرده است. آرزوافشارزاده

انتهای خبر/پ
گزیده اخبار روزانه