1393/10/21 رضا فضلي، كارشناس شركت بهينه‌سازي مصرف سوخت:

رقابت در بهينه‌سازي

مديريت انرژي در دهه‌هاي گذشته توانسته است ديدگاه‌ها را در مورد آينده انرژي جهان به شكل چشمگيري دگرگون كند؛ به‌گونه‌ای كه در كشورهاي توسعه‌يافته جهان، سرمايه‌گذاري‌هاي هنگفتي بر روي صرفه‌جويي و كارآيي يا بهره‌وري ساختمان‌ها و صنعت انجام داده‌اند و از اين راه سودها و بهره‌ها برده‌اند.


رقابت در بهينه‌سازي

مديريت انرژي در دهه‌هاي گذشته توانسته است ديدگاه‌ها را در مورد آينده انرژي جهان به شكل چشمگيري دگرگون كند؛ به‌گونه‌ای كه در كشورهاي توسعه‌يافته جهان، سرمايه‌گذاري‌هاي هنگفتي بر روي صرفه‌جويي و كارآيي يا بهره‌وري ساختمان‌ها و صنعت انجام داده‌اند و از اين راه سودها و بهره‌ها برده‌اند. حتي برخي از كارشناسان انرژي ظهور شيوه‌هاي جديد بهره‌وري و درعین‌حال توسعه انرژي‌هاي نو را به تغيير پارادايمي در رويكرد انسان قرن بيست و يكم به انرژي تعبير مي‌كنند. ايران اما به دلايل متعدد اقتصادي و اجتماعي تاكنون نسبت به اين تغيير رويكرد كم‌اعتنا بوده است. اين در حالي است كه ايرانيان جزو مردم بسيار پرمصرف جهان به شمار مي‌روند. بي‌شك ساختمان‌ها در «هدررفت» انرژي كشور نقشي اساسي دارند و نحوه گرمايش و سرمايش ساختمان‌ها، فرهنگ مصرف، عمر پايين دستگاه‌های گرمایشی و سرمایشی و تراكم بیش‌ازحد آنها به همراه مشكلات مديريتي در اين زمينه در به دست آوردن اين ركورد مصرف بی‌تأثیر نيستند. اين موضوعات بهانه‌اي شد تا پای صحبت‌های احمد فضلي، كارشناس تأسيسات گرمايشي و سرمايشي و كارشناس مديريت انرژي ساختمان‌ها در شركت بهينه‌سازي مصرف سوخت بنشينيم: ارتباط مصرف انرژي و آلودگي فضلي با اشاره به فرارسيدن فصل سرما و طرح دوباره معضل آلودگي اظهار داشت: مصرف انرژي و آلودگي با يكديگر ارتباط مستقيم دارند. در اين رابطه چند مبحث بسيار مهم هستند، اولين شاخص راندمان تأسیسات گرمايشي و سرمايشي است كه در كشور ما به دليل عمر بالاي اين تأسیسات و نحوه ساختمان‌سازی باعث شده جمع اين دو، اثر مخربي بر آلودگي داشته باشند. وي افزود: تجهيزات ساختماني عموماً به شكل سنتي و قديمي ساخته مي‌شوند، شاخص‌ها و الگوهاي بهينه‌سازي انرژي در آنها لحاظ نشده و انگيزه‌اي هم براي آن نزد اغلب مالكان و بهره‌برداران نيست. دليل آن‌هم نبود توجيه اقتصادي براي افزايش بهره‌وري و صرفه‌جويي است. فضلی با اشاره به عدم موفقيت سياست‌هاي قيمتي براي افزايش بهره‌وري و صرفه‌جويي گفت: اين سياست موفق نبوده چراکه افزايش قيمت‌ها در تورم حل‌شده است و جز دوره‌اي كوتاه كه شوك قيمتي وارد شد عملاً چشم‌انداز مناسبي را در بحث صرفه‌جويي نديده‌ايم. این كارشناس مديريت انرژي با اشاره به تجهيزات نوين گرمايشي گفت: فناوري‌های نوين مانند بويلرهاي چگالشي كه مصرف انرژي پايين و آلايندگي كمي دارند در بين سازندگان و انبوه‌سازان جايي باز نكرده است. اين در حالي است كه با سوختن هر مترمكعب گاز حدود 1.96 كيلوگرم CO2 وارد محيط مي‌شود و با احتساب سهم 40 درصدي مصرف انرژي در ساختمان و 63 درصدی مصرف گاز كشور در ساختمان‌هاي مسكوني به عدد بسيار بالايي مي‌رسيم. البته سوخت بسياري از نيروگاه‌هاي برق كشور هم گاز است كه براي توليد هر کیلووات ساعت برق آلودگي ديگري به هوای كشور تحميل مي‌كنيم. فضلي با اشاره به مراكز توليد آلايندگي ساكن در كشور گفت: واحدهای مسكوني، نيروگاه‌ها و صنايع از جمله اين واحدها هستند. ما در صنايع هرچند كارنامه بهره‌وري خوبي نداريم اما اين توجيه وجود دارد كه انرژي در مسير توليد استفاده مي‌شود ولی در بخش ساختمان اين انرژي در يك بخش غيرمولد مصرف مي‌شود و بخش مسكوني در مقايسه با ديگر بخش‌ها بيشترين سهم مصرف انرژي را دارد. بعدازآن حمل‌ونقل و صنعت قرار دارد. در ساير كشورها، صنعت بيشترين سهم را در مصرف انرژی دارد و حمل‌ونقل و بخش مسكوني در رتبه دوم و سوم قرار گرفته است. با این تفاسیر، بخش غيرمولد بيشترين مصرف و كمترين اثرگذاري را در اقتصاد كشور ما دارد. 5 برابر كشورهاي پيشرفته آلودگي ايجاد مي‌كنيم فضلی با اشاره به شاخص انرژي در واحدهاي مسكوني گفت: بر اساس معیارهای شوراي عالي شهرسازي، اين شاخص برابر 435 کیلووات ساعت در هر مترمربع است. اگر بخواهيم سهم گاز را از اين شاخص در بياوريم( يعني همان 63 درصد را) حدود 26 مترمكعب به ازاي هر مترمربع در واحدهاي مسكوني ما انرژي مصرف مي‌شود که اگر اين عدد را در 1.96 كيلوگرم CO2 ضرب كنيم عددي برابر 51 كيلوگرمCO2 می‌شود . حال اگر این میزان CO2 را در زيربناي واحدهاي مسكوني ضرب كنيم عدد بسيار قابل‌توجهی مي‌شود. البته اين عدد در كشورهاي پيشرفته و اروپايي 5 مترمكعب به ازاي هر مترمربع ساختمان است، يعني واحدهاي مسكوني ما 5 برابر متوسط اين كشورها آلودگي ايجاد مي‌كنند. اين استاد دانشگاه با اشاره به راهكارهاي قيمتي برای بهینه‌سازی مصرف سوخت گفت: الگوهاي قيمتي در كشور ما با اين نوع اقتصاد، جواب نمي‌دهد و تجربه نيز اين را ثابت كرده است. در بحث هدفمندي يارانه‌ها ازآنجاکه سهمي از يارانه‌ها در مسير ارتقاي تكنولوژي صرف نشد و صنايع مرتبط توسعه پيدا نكردند عملاً بخش كارايي انرژي را منفعل كرديم. ما انرژي را تأمين مي‌كنيم ولي با هزينه‌هاي بسيار گزافي اين كار را انجام مي‌شود. ساختمان‌هاي دولتي و اداري و تجاري اولويت‌هاي دولت فضلي با اشاره به هزينه‌هاي بالاي افزايش بهره‌وري ساختمان‌ها گفت: اين كار هزينه‌هاي بسيار زيادي مي‌خواهد و شايد در بخش مسكوني، فرهنگ‌سازي و صرفه‌جويي جواب دهد اما در بحث بهره‌وري ساختمان‌هاي تجاري و دولتي در اولويت‌هاي دولت قرار دارد و شركت بهينه‌سازي مصرف سوخت در بحث مميزي انرژي بر ساختمان‌هاي شركت نفت تمركز دارد. به‌عنوان‌مثال تاكنون 11.5 مگاوات حرارتي بويلرهاي چگالشي در 15 ساختمان شركت ملي نفت نصب‌شده است. وي در پاسخ به سؤالی در مورد اقدامات انجام‌شده براي افزايش بهره‌وري و اصلاح مصرف انرژي در ساختمان‌ها گفت: ماده 24 اصلاح الگوي مصرف تأکید بر استقرار مصرف انرژي دارد. شرط اين است كه مصرف‌كنندگان انرژي با مصرف سوخت سالانه بيش از 5 ميليون مترمکعب گاز و مصرف برق 1 مگاوات، بايد واحد بهینه‌سازی مصرف انرژی داشته باشند. اما سؤال اين است كه چقدر توانسته‌ايم اين قانون را اجرايي كنيم. به استناد اين قانون چقدر از واحدهاي مديريت انرژي (ESCO) استقرار پيدا كرده‌اند و اگر استقرار يافته‌اند در مسير بهبود مصرف انرژي كار مي‌كنند؟ اين كارشناس انرژي گفت: ماده 21 قانون اصلاح الگوي مصرف نهادها و سازمان‌ها را مكلف كرده است كه از بودجه عمومي خود واحدهاي مديريت انرژي را تأسیس كنند، اما در عمل همه از شركت بهينه‌سازي انرژي توقع دارند كه هزينه كرده و آموزش‌هاي لازم را اجرايي كنند. توقع از مديران و سازمان‌ها اين است كه حداقل در سال يك دوره در زمينه بهينه‌سازي مصرف برگزار كنند. رقابت در عرصه بهينه‌سازي ایجادشده فضلي با اشاره به تجربه جهاني شركت‌هاي انرژي گفت: در دنيا شركت‌هاي ESCO يا خدمات انرژي كه اصل كارشان بر كارايي انرژي است، در قبال خدمات و كالاهايي كه ارائه مي‌دهند با هزينه‌هاي خود در يك ساختمان و يا يك صنعت، تجهیز و فرآيندي را اجرا مي‌كنند اما به‌جای دریافت پول مستقيم از مصرف‌کننده ، از محل صرفه‌جويي درآمدي را در عرض يك يا دو سال دريافت مي‌كنند. يعني معامله‌اي كه هم دولت، هم صنعت و هم شركت‌ها از آن سود مي‌برند. اين كار بسيار به نفع دولت خواهد بود زیرا به‌جای اينكه هزينه‌اي براي توليد انرژي ايجاد شود اين هزينه به سمت كارآفريني و مديريت هزینه انرژی و مديريت تقاضاي انرژي سوق پيدا مي‌كند.ادامه اين مطلب را در شماره 201 نشريه پيام ساختمان مطالعه بفرماييد

انتهای خبر/پ

آخرین اخبار
گزیده اخبار