هفته نامه پیام ساختمان > تشکل ها > شهرهای جدید 1393/08/21 در حالی به تازگی از مدل «شهرمنطقه» برای تامین مسکن سخن به میان آمده که؛

مسکن مهر ناتمام، مسکن اجتماعی نامعلوم

در حالي که طرح مسکن مهر با هزاران متقاضي آن به حال خود نيمه کاره رها شده و انواع تسهيلات حرفي دولت همچنان بلاتکليف مانده اند، به تازگي در خبرها از مدل «شهر منطقه» براي تامين مسکن هم سخن به ميان آمده است.


مسکن مهر ناتمام، مسکن اجتماعی نامعلوم

دولت يازدهم پيش از آن که سکان مديريت قوه مجريه را به دست گيرد، حل مشکلات و معضلات بخش مسکن را جزو برنامه هاي خود عنوان کرد و پس از آن، شايد با توجه به بار بزرگ و ناتمام طرح مسکن مهر و با اين نيت که شرايطي را براي خانوارها و مستاجران بويژه براي بخش کم درآمدها به گونه اي فراهم کند که هم خانه دار شوند و هم بخش مسکن از معضلات خود خارج شود، طرح مسکن اجتماعي را ارائه کرد. همچنين طرح هايي با رويکرد توسعه بازار مالي مطرح شد تا شرايطي را بوجود آورد که مردم بتوانند از درآمدهاي آينده خود مالک خانه شوند. با اين اوصاف، آن طور که به نظر مي رسد، خبري از اجرايي شدن اين طرح ها نيست. دولت در ادامه حمايت هاي لفظي خود در ابتدا زمزمه تسهيلات مسکن را با رقم 80 ميليوني يا 90 درصد قيمت ملک مطرح کرد سپس آن را به وام 50 ميليوني تقليل داد که البته همچنان از اجرايي شدن آن خبري نيست. دور از ذهن نيست که در چنين شرايط، سوالاتي در ذهن بسياري از مردم ايجاد شود مبني بر اين که سرانجام طرح مسکن مهر چه خواهد شد؟ آيا اکنون که طرح مسکن مهر به اينجا رسيده اتمام اين طرح نيمه تمام از شروع کردن و به نيمه رساندن آن سخت تر است؟ طرح مسکن اجتماعي چگونه و کي شروع خواهد شد و آيا به اندازه کافي در باره آن حرف زده نشده است تا نوبت اجرا برسد؟ ساير طرح هاي حمايتي دولت چه زمان اجرايي خواهند شد؟ پول نداريم، نمي شود، صبر کنيد!يکي از ويژگي هاي بارز مديران عامل شهرهاي جديد و متوليان مسکن مهر، داشتن پاسخ هاي آماده و قاطع است. در حالي که بسياري از متقاضيان مسکن مهر در شرايط نه چندان مناسب اقتصادي اقدام به ثبت نام در اين طرح نموده و به واريز وجوه مورد نظر پرداخته اند، همچنان بخش نه چندان کوچکي از اين متقاضيان پشت درهاي واحدهاي تکميل و تحويل نشده مسکن مهر مانده اند. پاسخ هاي متوليان و مسئولان مسکن مهر کشور به متقاضياني که از افزايش مداوم مبالغ قراردادهاي مسکن مهر به ستوه آمده اند چنين چيزهايي است: 1.طرح مسکن مهر، بودجه دولتي ندارد. ميزان پيشرفت پروژه ها بستگي به ميزان وام و آورده متقاضيان دارد. در حال حاضر ميزان پيشرفت پروژه ها از آورده مردم بيشتر است. متقاضيان هم بهتر است به جاي اين حرف ها بروند و آورده خودشان را تکميل کنند! (اين حرف در حالي گفته مي شود که ابتدا شرط تکميل واحدها واريز 70 درصد مبالغ بود که بعدا به 100 درصد مبالغ افزايش يافت. با اين حال حتي ساخت واحدهايي که 100 درصد آورده آنها تامين شده نسبت به ديگر واحدها پيشرفت بيشتري ندارد!).2.بسياري از واحدهاي مسکن مهر آماده تحويل است ولي به علت نبود خدمات زيرساختي و انشعابات آب و برق و گاز، قابل واگذاري نيستند. بايد وزارت نيرو و شرکت هاي خدمات رسان نسبت به نصب انشعابات اقدام کنند. (اين سخنان در حالي از وزارت راه و شهرسازي شنيده مي شود که گويي وزارت نيرو در درون دولتي ديگر مشغول فعاليت است! وزير راه و شهرسازي و وزير نيرو روزانه يکديگر را در هيئت دولت مي بينند و اگر اراده اي براي حل مشکلات باشد فرصت فراهم است!). 3.شهرهاي جديد نياز به کلانتري و درمانگاه و مدرسه و بيمارستان و ... دارند که ساخت آنها بر عهده وزارت راه و شهرسازي و شرکت عمران شهرهاي جديد نيست. بايد ساير دستگاه ها و وزارتخانه ها در تکميل طرح مسکن مهر کمک کنند. (ساير وزارتخانه ها نيز زيرمجموعه دولت هستند؛ چرا رئيس جمهور به آنها انجام وظايفشان را يادآوري و تکليف نمي کند؟).4.ساخت خدمات زيربنايي و روبنايي در شهرهاي جديد نياز به حضور و مشارکت بخش خصوصي دارد چون دولت براي چنين مسائلي نه پول دارد و نه در سياست هايش چنين اموري ديده شده است. (بر همين اساس نمايشگاه جذب فرصت هاي سرمايه گذاري توسط شرکت عمران شهرهاي جديد برگزار و حدود 60 هزار ميليارد تومان تفاهم نامه منعقد شد. همچنين طرح واگذاري پروژه هاي عمراني به بخش خصوصي در درون دولت کليد خورده است.)      5...تا بخواهيد از اين گونه پاسخ ها و همه گونه توجيه و تحليل وجود دارد، ظاهرا تنها چيزي که وجود ندارد عمل به انجام وظيفه در تکميل و تحويل مسکن مهر است!مسکن اجتماعي با مدل «شهر منطقه»   در حالي که طرح مسکن مهر با هزاران متقاضي آن به حال خود نيمه کاره رها شده و انواع تسهيلات حرفي دولت همچنان بلاتکليف مانده اند، به تازگي در خبرها از مدل «شهر منطقه» براي تامين مسکن هم سخن به ميان آمده است. بر اين اساس، اعضاي طرح جامع مسکن در جلسه اي به ميزباني معاونت مسکن وزارت راه و شهرسازي و با حضور استادان معماري و شهرسازي دانشگاه تهران و دانشگاه علم و صنعت دور هم جمع شدند تا  درباره مکان و محل اجراي برنامه هاي ساخت و تامين مسکن گروه هاي کم درآمد و عرضه زمين مورد نياز براي احداث مسکن در قالب مجموعه «شهر منطقه» را بررسي کنند و شيوه تامين و واگذاري زمين به عنوان اولين و مهم ترين ابزار مورد نياز ساخت و سازهاي حمايتي را تغيير دهند. از قرار در سياست‌هاي جديد بازار زمين، قرار است محل اجراي طرح‌‌هاي تامين مسكن، در محدوده «منطقه ‌شهري» مكان‌يابي شود و از تكرار رويه‌هاي گذشته دولت‌ها كه در يك دوره، تامين مسكن كم‌درآمدها صرفا در داخل شهرهاي اصلي دنبال مي‌شد و در دوره‌‌اي، در فاصله‌اي دورتر از محدوده اصلي (شهرهاي جديد) به اجرا درمي‌آمد، پرهيز شود. در شكل جديد، با عبرت از تجربه نافرجام دوره‌هاي گذشته، شهر اصلي و شهرهاي اطراف به صورت مجموعه واحد، در نظر گرفته مي‌شود.خیرالامور اوسطها!مدل منطقه شهر، به عنوان طرحی برخاسته از کارهای کارشناسی وزارت راه و شهرسازی نه اسکان گروه های کم درآمد در درون شهر را تجویز می کند و نه با فاصله زیاد از شهر را. به این شکل که باید گروه های کم درآمد را در حد وسط «دل شهر و بیرون شهر» مستقر کرد! جالب آن که در همان جلسه کارگاه تشریح سیاست‌های بهینه بازار زمین در طرح جامع مسکن، گفته شد: در طرح‌هاي جامع شهري، همواره تصور بر اين بوده كه جمعيت را در جايي كه دولت تصويب مي‌كند، مي‌توان ساكن كرد، اما در طول اين سال‌ها تجربه نشان داده بعد از تصويب طرح‌هاي شهري و تعيين محدوده براي شهرها، گروه‌هاي كم‌درآمد چون توان تامين مسكن در داخل شهر را نداشتند ناگزير به خارج از محدوده شهرها رو آورده‌اند و در واقعيت، جمعيت متقاضيان مسكن بدون رعايت محدوده، در نقاط مختلف اطراف و حريم شهر، سكونتگاه‌هايي غيررسمي براي خود دست و پا كردند. پنبه شهرهای جدید زده شد!در کارگروه مذکور پنبه شهرهای جدید نیز زده شد: در 30 سال گذشته بیش‌از 400 میلیون مترمربع زمین دولتی برای تامین مسکن‌ گروه‌های کم‌درآمد در شهرهای جدید و دیگر نقاط واگذار شد اما بهره‌وری این واگذاری‌ها چون با طرح‌‌های شهری و شرایط اقشار هدف هماهنگی نداشته، پایین بوده است به طوری که در فاصله سال‌های 57 تا 90، شهرهای جدید، بدون در نظر گرفتن ضوابط مجموعه‌شهری، در فاصله زیادی از شهر اصلی تشکیل شدند و کلا 13درصد از جمعیت سرریز و افزایش‌یافته را جذب خود کردند. ظاهرا با کسب تجربه از دو وضعیت قبلی، قرار است انحصار دولت در زمينه احداث مجموعه شهرك‌هاي مسكوني و شهرهاي جديد از بين برود و زمين‌هاي دولتي جهت شهرك‌سازي يا توسعه مناطقي كه بتواند در «نزديكي شهرهاي اصلي» به اسكان جمعيتي مركب از طبقات مختلف جامعه منجر شود واگذار شود. اگر چه مدل «شهر منطقه» جدیدترین راهکار دولت برای تسهیل در امر خانه دار شدن مردم است اما مردم بیش از انتظار برای روئیت طرح های جورواجور، منتظر عملی شدن طرح های دولت برای خروج از رکود مسکن و خانه دارشدن هستند. از طرفی هم گویا دولت ترجیح می دهد از اجرای طرح های شتابزده جلوگیری کند و هر چه این طرح ها به تاخیر می افتد، به تعبیر دولتمردان، نشان از بررسی های بیشتر کارشناسی بر روی طرح ها است. اما اعلام نمونه های متعدد از این گونه طرح ها شاید نه به معنای وجود روش های متعدد برای خانه دار شدن که به تعبیر برخی از مردم به معنای نداشتن راهکار حساب شده برای مسکن است. بدیهی است که معضل مسکن سالیان سال است به عنوان دغدغه خانواده های ایرانی مطرح بوده و همچنان هم به قوت خود باقی است؛ دولت بالاخره لازم است با گذشت یکسال از فعالیت خود طرح های مسکنی خود را اجرایی نماید.غلامرضا خراساني

انتهای خبر/پ

آخرین اخبار
گزیده اخبار