هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

هفته نامه پیام ساختمان > ساختمان > معماری و دکوراسیون 1393/06/24

نگاهی به وضیت آموزش در معماری ایران

:آموزشی که بیشتر در فضای مجازی و ماشینی شکل گرفته و به‌راحتی سرسری و شتابزده می‌تواند به پایان برسد معمارانی پخته و ورزیده تحویل نخواهد داد.


نگاهی به وضیت آموزش در معماری ایران

گروه معماری و دکوراسیون:آموزش خوب و بهینه معماری یکی از موارد مهمی است که می‌تواند بر پیشرفت معماری در کشور ما تأثیر داشته باشد. در حال حاضر آموزش معماری چه ضعف‌هایی دارد ، چگونه باید باشد؟ آیا آموزش معماری باید بتواند معماری ایران را نیز متحول کند؟در رابطه با آموزش معماری با چند تن از کارشناسان معماری گفتگویی کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید: باتجربه‌ترین افراد به تدریس معماری بپردازند امیر جوانبخت ،عضو انجمن مفاخر معماری ایران در رابطه با آموزش معماری به خبرنگار پیام ساختمان می‌گوید: چندبعدی بودن معماری، وظیفه استاد معماری را سخت‌تر می‌کند .به قول استاد پیرنیا " یک معمار باید مبحث نیارش که شامل موارد سازه‌ای می‌شود را بداند و هندسه و تاریخ و مصالح و زیبایی‌شناسی را خوب درک کند تا بتواند برای مردم ساختمان خوب بسازد ، معمار باید منطق معماری را بفهمد نه فقط از طاق و قوس تقلید کند " وی تأکید می‌کند:یک استاد معماری باید در مرحله اول این آگاهی وسیع را از همه این موارد داشته باشد تا بتواند نسبت به راهنمایی دانشجویان به نحو احسن اقدام کند و به همین منظور باید باتجربه‌ترین و مسلط‌ترین افراد به تدریس طرح و معماری گماشته شوند . جوانبخت می‌افزاید:در آموزش معماری باید به دانشجویان گوشزد شود که هر خطی کشیده می‌شود حاوی یک سری اطلاعات و نشانه‌ها و بار معنایی است و ما معماران با زبان نقشه با یکدیگر و دیگران حرف می‌زنیم و باید دقت کنیم که زبان ما از چه فرهنگی نشئت گرفته و فضایی که طراحی می‌کنیم حاوی چه ویژگی‌هایی است. این عضو انجمن مفاخر معماری ایران با اشاره به اینکه باید به موارد کمک‌آموزشی در آموزش معماری شامل فیلم ، اسلاید ، نقشه‌ها و بازدید از شهرها و بناها و کشیدن کروکی از آنها اهمیت داد، خاطرنشان می‌کند:بازدید میدانی دانشجویان از شهرهای تاریخی می‌تواند در درک درست دانشجویان از فضاها مؤثر باشد که متأسفانه حالا کمرنگ شده و بعضی از دانشجویان معماری فارغ‌التحصیل می‌شوند اما کاشان و اصفهان را ندیده‌اند. نیازهای آموزش معماری در ایران بیژن علی‌آبادی، معمار و عضو انجمن مفاخر معماری می‌گوید:آموزش معماری نیاز به برنامه‌ریزی تخصصی دارد که باید شامل تدریس تاریخ هنر و سیر تکامل هنرمعماری در دوران تاریخ ( تئوری و فیلم و اسلاید)تدریس مبانی نظری و مفاهیم و شیوه‌های معماری جهان از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی،مقایسه چند سبک و یا شیوه معماری با یکدیگر و تشابهات،طراحی پروژه‌های کوچک و بزرگ با توجه به موضوع و محیط و سرزمین در طول دوران تحصیل است. وی با تأکید بر اینکه هر رشته تحصیلی نیاز مکانی لازمه خود را دارد ، نیازهای مکانی آموزشی رشته معماری را بر شمرده و تأکید می‌کند: مکان لازم جهت تدریس دروس علمی و تئوری،مکان لازم جهت طراحی با لوازم و تجهیزات لازم برای هر دانشجو و مکان لازم جهت نمایش اسلاید و فیلم و کنفرانس ازجمله این مکان‌هاست. علی‌آبادی درباره ویژگی‌های اساتید خوب معماری می‌گوید:آموزش موفق هر رشته‌ای در دانشگاه بستگی به اساتید و دانشیاران و مدرسین مربوط به آن رشته دارد و مشخص است که اساتید و دانشیاران و مدرسین دارای درجه علمی، مناسب تدریس هستند ولی به نظر من فقط داشتن تحصیلات کافی نیست بلکه نیاز به صبرو شکیبایی و دانستن سبک آموزش دارد . اگر درجه علمی استادی بسیار بالا بود دلیل خوب و یا بد بودن آن استاد نیست بلکه نحوه تدریس و انتقال مطالب و ارتباط بادانشجویان بسیار مهم است . این معمار می‌افزاید : استاد باید دانش جویان را به‌عنوان پژوهشگر تصور نموده و به دانشجویان حق استفاده از منابع و مرجع در زمان‌های آزمون داده شود .نباید انتظار داشت که مطالب تئوری را همچون دوران دبیرستان و یا دبستان حفظ کنند. وی همچنین با اشاره به نورگیری و نورپردازی در بنا ادامه داد:با توجه به اینکه هر بنائی به تأمین نور جهت بهره‌برداری نیاز دارد که مهم‌ترین آن نورپردازی به‌طور طبیعی و در صورت لزوم استفاده از نورهای مصنوعی (نورهای خورشیدی - نورهای الکتریکی - نورهای تابشی و ...) به‌عنوان یکی از پارامترهای لازم در طراحی است ، تدریس آن به دانشجویان ضروری به نظر می‌رسد . علی‌آبادی شناخت و آموزش سازه و تأسیسات مکانیکی و برقی و جایگاه آنها در پروژه را برای معماران از ضروریات دانسته و می‌گوید:بارها مشاهده گردیده که به دلیل عدم اشراف مهندسان معمار به مسائل سازه و تأسیسات، اجرائی نمودن طرح‌ها با مشکلات بسیار روبه‌رو می‌شود و برخی اوقات به دلیل کمبود اطلاعات فنی ( سازه‌ای وتاسیساتی ) طرح غیرقابل اجرا می‌شود .ازاین‌رو تدریس کلی ایستائی و سازه و همچنین تدریس تأسیسات مکانیکی و برقی ساختمان با ذکر نمونه و مدل‌سازی باعث ارتقای طرح معماری خواهد شد . همچنین شناخت از تکنولوژی نوین می‌تواند راهگشای مصالح و موارد لازم در طرح خواهد بود . کاردانشجو در حال حاضر راحت‌تر شده است نسیم ایرانمنش، معمار وشهرساز در رابطه با آموزش معماری می‌گوید:صاحب‌نظران و اندیشمندان مقایسه بین دو نسل را توصیه نمی‌کنند و ویژگی‌های هر نسل را متعلق به زمان خودش می‌دانند ولی باز هم تفاوت زیادی که بین دانشجویان رشته معماری نسل قبل با نسل جدید پیش‌آمده همواره باعث تعجب و افسوس می‌شود! وی می‌افزاید:دانشجویان ده سال اخیر دارای امکانات بسیار قوی ، سریع و ارزانی هستند به نام اینترنت که ما در دوره دانشجویی از آن بی‌بهره بودیم ، این وسیله ارتباط سریع و ارزان هرکسی را به انواع و اقسام موارد تسهیل می‌کند که در مقایسه با دوران قدیم که گاهی ارتباط یا دستیابی به فلان سازمان( چه ملی چه بین‌المللی) جزو خیالات به شمار می‌آمد واقعاً جهش بزرگی است . ایرانمنش معتقد است:استفاده از انواع نرم‌افزارها در ترسیم و تجسم نیز جزو تکنیک‌ها و ابزارهایی است که دانشجوی حال حاضر را قادر به ترسیم انواع طرح‌ها در دو بعد و سه بعد و پردازش آنها به واقعی‌ترین حالت برای تجسم بخشیدن به طراحی می‌نماید . وی می‌گوید: با وجود این دو پیشرفت عمده در زمینه جمع‌آوری اطلاعات و پردازش و ترسیم طرح‌ها، فکر می‌کردم این نسل ابرمعمارانی به وجود خواهد آورد که دستاوردهای آنها در معماری ایران تحولی اساسی ایجاد خواهد کرد ، درحالی‌که اینگونه نیست . این معمار با اشاره به اینکه دانشجو با این امکانات راحت‌تر شده نه ورزیده‌تر اظهار می‌دارد:دانشجو دیگر سراغ کتاب و کتابخانه و خواندن منابع مکتوب نمی‌رود چون کتاب یافتن و کتاب خواندن برای او دشوار است و او دیگر با ترسیم دستی کاملاً بیگانه است چراکه با توجه به امکانات نرم‌افزاری آن را اتلاف وقت می‌داند ! دانشجو دیگر سراغ دیدن فضاهای واجد ارزش معماری نمی‌رود چون در فضای مجازی دیدن بسیاری از این فضاها از مانیتور رایانه میسر است! ایرانمنش تأکید می‌کند:نتیجه این نوع آموزش وابستگی کامل و بسنده کردن به یک سری اطلاعات غلط و پراکنده در اینترنت بدون اینکه صحت مطالب در منابع قابل استناد مکتوب بررسی شود ،است. نتیجه آن استفاده از یک سری طراحی‌های آماده که باز از طریق وب‌سایت‌ها قابل‌دسترس است و بررسی سرسری بعضی از معماری‌های ارزشمند فقط از طریق بعضی عکس‌های اینترنت می‌باشد که نمی‌تواند اطلاعات ارزشمندی را منتقل کند. وی با بیان اینکه توانایی‌های دستی طراحی در بسیاری از دانشگاه‌ها در حال فراموشی است،می‌افزاید: این جمله که "معمار یک نقاش هنرمند نیز هست " به جمله بامزه‌ای تبدیل‌شده است . دانشجوی امروز عموماً خط و سطح و رنگ و حجم را از طریق کامپیوتر و پرداخت ماشینی درک می‌کند نه از طریق وسایل دستی و چالش با ابزارهای سنتی مثل انواع رنگ‌ها و قلم‌ها ! این معمار در پایان با تأکید بر اینکه با ادامه این روند نتیجه درستی در جامعه معماران به بار نخواهد آمد،گفت:آموزشی که بیشتر در فضای مجازی و ماشینی شکل گرفته و به‌راحتی سرسری و شتابزده می‌تواند به پایان برسد معمارانی پخته و ورزیده تحویل نخواهد داد.

انتهای خبر/پ
گزیده اخبار روزانه