هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

هفته نامه پیام ساختمان > ساختمان > معماری و دکوراسیون 1393/03/21

معماری سربازخانه‌ای مدارس

گروه معماری و دکوراسیون:دانشگاه او را به یکی از کارشناسان و صاحبان امر در زمینه معماری تبدیل کرده است. استاد دانشگاهی که از هویت و فرهنگ فراموش‌شده ایرانی سخن می‌گوید، هویتی که ملت‌ها با دستان خود ناآگاهانه آن را به فراموشی سپرده و فرزندان خود را در آغوش ساختمان‌های بی‌روح و بی‌هویتی که برگرفته از فضاهای غربی بود، رها کردند. سال‌ها فعالیت تحقیقاتی در زمینه معماری و فضاهای آموزشی او را به نکات قابل‌توجهی در این زمینه سوق داد. نکاتی که اگر تمام دلسوزان هویت ایرانی آن را آویزه گوش کنند، شاهد احیای هویتی خواهیم بود که هرگز در طی زمان مشمول فراموشی نخواهد شد. "غلامرضا اکرمی" استاد دانشگاه پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران است که سال ها تجربه تدریس در این دانشگاه در زمینه‌های آموزشی، مسکن و روستایی را در پرونده کاری‌اش به ثبت رسانده است، علاوه بر این فعالیت‌های تحقیقاتی مختلفی در زمینه‌های آموزشی و روستایی انجام داده است. یکی دیگر از افتخارات کاری او تحقیق در زمینه معماری فضاهای باز مدارس ابتدایی است. اظهارات وی در زمینه هویت، معماری فضاهای آموزشی کنونی، مشکلات و راه‌حل آنها خواندنی است.


معماری سربازخانه‌ای مدارس

گروه معماری و دکوراسیون:دانشگاه او را به یکی از کارشناسان و صاحبان امر در زمینه معماری تبدیل کرده است. استاد دانشگاهی که از هویت و فرهنگ فراموش‌شده ایرانی سخن می‌گوید، هویتی که ملت‌ها با دستان خود ناآگاهانه آن را به فراموشی سپرده و فرزندان خود را در آغوش ساختمان‌های بی‌روح و بی‌هویتی که برگرفته از فضاهای غربی بود، رها کردند. سال‌ها فعالیت تحقیقاتی در زمینه معماری و فضاهای آموزشی او را به نکات قابل‌توجهی در این زمینه سوق داد. نکاتی که اگر تمام دلسوزان هویت ایرانی آن را آویزه گوش کنند، شاهد احیای هویتی خواهیم بود که هرگز در طی زمان مشمول فراموشی نخواهد شد. "غلامرضا اکرمی" استاد دانشگاه پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران است که سال ها تجربه تدریس در این دانشگاه در زمینه‌های آموزشی، مسکن و روستایی را در پرونده کاری‌اش به ثبت رسانده است، علاوه بر این فعالیت‌های تحقیقاتی مختلفی در زمینه‌های آموزشی و روستایی انجام داده است. یکی دیگر از افتخارات کاری او تحقیق در زمینه معماری فضاهای باز مدارس ابتدایی است. اظهارات وی در زمینه هویت، معماری فضاهای آموزشی کنونی، مشکلات و راه‌حل آنها خواندنی است.معماری مدارس در گذشته به چه شکلی بود که اکنون دیگر شاهد آن مدارس نیستیم و چه عواملی سبب شد از معیارهای معماری مدارس گذشته فاصله بگیریم؟معماری مدارس در گذشته شامل مدارس سنتی و علمیه بود. مدارس گذشته ما از معماری ایرانی و هویت ایرانی دور نبوده است. در واقع در جایی بخشی از معماری و در جایی دیگر کل معماری ایران محسوب می‌شد. همان‌گونه که خانه، مسجد و دیگر فضاهای شهری این هویت را داشتند، مدرسه نیز از این هویت برخوردار بود. از آن زمانی که روش یا نظام آموزشی کشور تغییر کرد، این معماری نیز به تبع آن دستخوش تغییر شد چرا که نظام جدید برگرفته از نظام آموزشی غرب بود، بدیهی است که کالبد مدارس بر اساس کالبدهای تعریف‌شده نظام آموزشی غرب تغییر کند. مدارسی که اکنون وجود دارد و سال‌های زیادی است که در سطح کشور ساخته می‌شوند، همان مدارس راهرویی است که دو طرف راهرو را کلاس‌های درس فرا گرفته است. این مدارس به سربازخانه‌ها شباهت دارد. سربازخانه‌ها چنین معماری دارند و اطراف راهروها برای استراحت سربازان اختصاص یافته است. در واقع می‌توان گفت که نظام آموزشی ما برگرفته از نظام آموزشی غیرفعال و یک طرفه کشورهای غربی است، نظامی که معلم فعال و دانش‌آموز منفعل است. در این نظام اطلاعات به‌صورت یک جانبه و یک طرفه به دانش‌آموز ارائه می‌شود و ذهن او از اطلاعاتی انباشته می‌شود که هیچ‌گونه کاربردی در عمل برای او نخواهد داشت. در چنین نظامی وقتی که دانش‌آموز از مدرسه خارج می‌شود، می‌بیند که اطلاعات یک سویه، کاربردی برایش ندارد. از طرفی در مدارس امروزی بخصوص در مدارس ابتدایی، به فضای باز اهمیتی داده نمی‌شود، چون نظام آموزشی به گونه‌ای تعریف‌شده که کودک از سال اول ابتدایی باید سرکلاس پشت یک نیمکت بنشیند، به صحبت‌های معلم گوش کند، بدون اینکه از فضای باز برخوردار باشد در حالی که در گذشته این چنین نبود.تغییر در نظام آموزشی کشور از چه زمانی آغاز شد و برای مقابله با این تغییرات چه راهکاری را پیشنهاد می‌کنید؟اواخر دوران قاجار و اوایل دوره پهلوی نظام آموزشی کشور به تقلید از کشورهای غربی دستخوش تغییر شد. شیوه آموزش، کالبد مدارس را نیز تغییر داد. این کالبد سربازخانه‌ای، سوغات غرب است، غربیان یک زمانی این شیوه و کالبد را در مدارسشان اجرا کردند اما اکنون این شیوه و کالبد را تغییر داده‌اند و ما همچنان از همان شیوه و کالبد تقلید می‌کنیم. این صحبت به این معنا نیست که برویم و ببینیم آنها اکنون چه شیوه و کالبدی را در پیش‌گرفته و ما نیز همان اقدامات را انجام دهیم. نظام آموزشی ما باید شیوه خود را پیدا کند، نظام آموزش و پرورش باید مبانی خود را تدوین کرده و بر اساس آن، معماری و کالبد مدارس را پایه‌گذاری کند. شیوه کنونی یک فضای تحکمی، خشک و بی‌روح است، درحالی‌که مدرسه جایی است که انسان را تربیت می‌کند بنابراین، این فضا باید فضایی باز باشد در چنین فضایی انسان باید با طبیعت انس بگیرد. در شهرهای بزرگ ممکن است محدودیت زمین وجود داشته باشد اما در بسیاری از روستاها چنین مشکلی وجود ندارد، در شهرها و روستاها هم اگر محدودیت زمین وجود داشته باشد، چنانچه بها و ارزش را به انسان، مسائل هویتی و فرهنگی بدهیم، آن وقت برای مدرسه ارزش قائل خواهیم بود و بهترین زمین و مکان را به آن اختصاص خواهیم داد، همان اقدامی که کشور ژاپن انجام داد، کشوری که جمعیت آن نسبت به خاکش بسیار زیاد است اما بهترین زمین‌ها را به مدرسه اختصاص داده و پیشرفت کرده است. اگر به انسان و تربیت او اهمیت دهیم در تمام بخش‌ها پیشرفت خواهیم کرد امروزه انسان در دنیا، مبنا است، چنانچه می‌خواهیم در اقتصاد پیشرفت کنیم، معنویت در کشور حاکم شود، باید به آموزش‌وپرورش اهمیت دهیم، به‌خصوص در مدارس ابتدایی، تمام معضلات اجتماعی از آن جایی رشد می‌کند که آموزش‌وپرورش را فراموش کنیم، فرزندان ما در کالبدهای خشک و بی‌روح ساختمان های فعلی تربیت نخواهند شد و رشد فکری و اجتماعی نخواهند کرد. یک دانش‌آموز به‌صورت ذاتی انسان بدی نیست، اما وقتی در فضای بسته و خشک مدرسه قرار می‌گیرد، راهی برای آزادی جستجو می‌کند اما وقتی فضا ندارد شروع به آزار و اذیت می‌کند چون جلوی تحرک و آزادی عمل او در مدرسه گرفته شده است، به‌خصوص در عصر کنونی که نقش خانواده در تربیت فرزندان کم رنگ‌تر و نقش مدارس در این زمینه پررنگ‌تر شده است.

انتهای خبر/پ
گزیده اخبار روزانه