هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

1393/03/21

تخریب تهران بی‌سابقه در جهان

بسیاری از ساختمان‌ها علیرغم رعایت آیین‌نامه‌های ساختمان سازی از جمله 2800، با افزایش تعداد طبقات و با هدف کسب سود بیشتر توسط مالکان طبقات تخریب می‌شوند.


تخریب تهران بی‌سابقه در جهان

مشکلات و معضلات کلان شهر تهران بویژه در بخش کیفیت ساخت و ساز بیداد می‌کند. خرید تراکم بیش از حد مجاز، تغییر کاربری‌ها برخلاف طرح تفصیلی توسط کمیسیون ماده پنچ، فقدان نظارت بر ساخت و سازها از طرف مهندسان ناظر، تخریب ساختمان‌ها به منظور ساخت و ساز جدید و کسب سود و نبود معماری و شهرسازی ایرانی – اسلامی از جمله مهم‌ترین چالش‌های ساخت و سازهای شهری تهران به شمار می‌روند. برای پی بردن به علل این چالش‌ها به سراغ جابر نصیری، عضو هیئت مدیره نظام مهندسی ساختمان استان تهران رفته‌ایم و سوالاتی را در این رابطه از او پرسیده‌ایم که در زیر آمده است. همانطور که اطلاع دارید تعداد زیادی از ساختمان‌ها علیرغم مقاوم بودن به منظور کسب سود بیشتر در تهران تخریب می‌شوند. تخریب این ساختمان‌ها چه مشکلات و چالش‌هایی به همراه دارد؟ یکی از معضلاتی که در کشور بویژه در تهران وجود دارد این است که بسیاری از ساختمان‌ها علیرغم رعایت آیین‌نامه‌های ساختمان سازی از جمله 2800، با افزایش تعداد طبقات و با هدف کسب سود بیشتر توسط مالکان طبقات تخریب می‌شوند. در تهران سالیانه حدود 25 تا 30 میلیون مترمربع پروانه تخریب و نوسازی در قالب 25 هزار پروانه ساختمانی صادر می‌شود و متاسفانه عمده تخریب‌ها مربوط به ساختمان‌های با عمر کمتر از 20 سال که با رعایت آیین‌نامه 2800 و با نظارت مهندس ناظر ساخته شده‌اند و به دلیل ارزش افزوده ساختمان‌سازی برای احداث طبقات بیشتر تخریب می‌شوند. هیچ قانون و آیین‌نامه اجرایی برای جلوگیری از این سودجویی نداریم و این تخریب در دنیا بی‌سابقه است. در بسیاری از کشورها، عوارض سنگینی برای تخریب ساختمان‌ها مصوب می‌شود چرا که ساختمان‌ها را حاصل هزینه منابع ملی می‌دانند. در این کشور‌ها تخریب برای ایجاد طبقات بیشتر به هیچ وجه نمی‌صرفد. علاوه بر هدر رفت ثروت ملی، تخریب ساختمان‌ها باعث ایجاد انواع آلودگی صوتی و هوا می‌شود. تا چهار، پنج سال پیش تخریب‌ها ساختمان‌ها توسط وسایل سنتی از جمله بیل و کلنگ انجام می‌گرفت اما برای تخریب ساختمان‌های جدیدساز و مصالح مقاوم باید از تکنولوژی‌های پر سر و صدا و غول پیکر که آلودگی صوتی ایجاد می‌کنند، استفاده کرد؛ بنابراین در بسیاری از خیابان‌ها و کوچه‌ها آلودگی صوتی ناشی از تخریب، همسایه‌ها را آزار می‌دهد. آلودگی حادتر مرتبط به آلودگی هواست. در اثر تخریب ساختمان‌ها به جرات می‌گویم بخش عظیمی از آلودگی هوای تهران ناشی از تخریب ساختمان‌ها و شکل‌گیری ریزگردهاست. ریزگردهایی که به دلیل استفاده از مصالح ساختمانی نظیر ورق‌های آزبست و پشم شیشه در ساختمان سرطان‌زا هم هستند. شهرداری چه نقشی می‌تواند ایفا کند؟ آیا جلوگیری از این تخریب‌ها باعث کاهش درآمد شهرداری نمی شود؟ پیشنهاد من این است که شهرداری لایحه‌ای به شورای شهر بدهد تا از مالکان ساختمان‌هایی که هنوز مقاومت و استحکام لازم را دارند و با این وجود قصد تخریب آن را دارند، مالیات‌های سنگین اخذ شود تا تخریب صرف نکند. برای احداث طبقات جدید می‌توان از تکنولوژی‌های جدید استفاده کرد و نیازی به تخریب نیست اما به دلیل اینکه هیچ عوارضی به تخریب ساختمان‌ها بسته نشده است، مالکان ترجیح می‌دهند ساختمان را تخریب کنند. اعتقاد دارم وضع این عوارض به پیشرفت تکنولوژی در صنعت ساختمان هم کمک می‌کند؛ در صورت وضع عوارض یا مالک ساختمان ترجیح می‌دهد، ساختمانش را تخریب کند که دراین صورت پول هنگفتی به حساب شهرداری باید بریزد، یا ترجیح می‌دهد که از تکنولوژی جدید استفاده کند که دراین صورت هم باید عوارض ساخت طبقات جدید را به شهرداری بپردازد؛ بنابراین در هیچ حالی شهرداری ضرر نمی‌کند. به نظر شما با آمدن طرح تفصیلی تخریب‌ها شدت گرفته است یا خیر؟ متاسفانه در سند طرح تفصیلی تهران این موضوع به هیچ عنوان دیده نشده و حتی یک بند در مورد تخریب ساختمان‌ها نیامده است. در مورد طرح تفصیلی باید بگویم که قطعا یک قانون بد بهتر از بی قانونی است، اما این طرح واقعا مشکلات و کاستی‌های بسیاری دارد. مثلا در رابطه با شهرسازی و فضای کالبدی شهر توضیحاتی ارائه نداده است و بیشتر مربوط به تک پلاک‌هاست و هیچ نشانی از شهرسازی ایرانی و اسلامی نیست. به معماری ایرانی- اسلامی اشاره کردید. با توجه به اینکه در مقررات ملی ساختمان و آیین‌نامه‌های داخلی هیچ اصولی برای اجرای این معماری وجود ندارد، به نظر می‌رسد معماری ایرانی- اسلامی تقریبا یک شعار است. دردرجه اول قبل از اینکه از معماری ایرانی- اسلامی صحبت می‌کنیم، باید از شهرسازی ایرانی- اسلامی صحبت کنیم. شهرسازی اسلامی با شهرسازی اسلامی- ایرانی فرق می‌کند. شهرسازی اسلامی یک نوع مدینه فاضله است که در آیات و روایات الگوهایی برای آن بیان شده است و الگوها به صورت کلان مطرح شده است. در خصوص شهرسازی ایرانی- اسلامی هم الگویی داریم و می‌تواند به صورت الگو قرار بگیرد. شهرسازی اصفهان، یزد، کاشان، تبریز و ... از این دسته‌اند. متاسفانه مدیریت‌های ما نخواسته‌اند از متخصصان در تهیه طرح‌های جامع و تفصیلی شهرها استفاده کنند و وزارت راه و شهرسازی در این رابطه وظیفه سنگین دارد اما به وظیفه‌اش عمل نکرده است. دستورهایی هم در برخی اوقات برای شهرهای ایرانی- اسلامی داده می‌شود که به دلیل اینکه غیرکارشناسی است، راه به جایی نمی‌برد. در زمانی وزارت کشور دستور داد در تمام شهرها میدان نماز ساخته شود؛ اخیرا بنده به یکی از شهرها برای گفتگو در مورد مسائل شهرسازی دعوت شدم. زمان ظهر بود که به میدان نماز آن شهر رسیدیم. بنده هر اندازه سعی کردم یک جهت قبله را در آن میدان پیدا کنم، موفق نشدم؛ حتی یک مجسمه بلال حبشی در میدان نصب شده بود که به سمت غرب در حال اذان گفتن بود. متن کامل این گفتگو در نشریه شماره 176 پيام ساختمان به چاپ می‌رسد.

انتهای خبر/پ
گزیده اخبار روزانه