هويت در معماري و شهر سازي | پیام ساختمان

پرتیراژترین نشریه ساختمان از 1382

هويت در معماري و شهر سازي


بحث هویت در معماری و شهرسازی را در مطلب پیشین خود آغاز كردیم، ابتدا تعریفی لغوی از هویت ارائه دادیم، سپس به حوزه هویت در معماری پرداختی ابتدایی داشتیم و از عناصر ایستا و پویا در هویت سخن راندیم. در این شماره قصد داریم به عواملی بپردازیم كه به شهر و معماری آن هویت می دهند . در یك شهر انواع سازه ها، معابر، راه‌ها و بناها می توانند به مجموعه شهری هویتی خاص بدهند. یك شهر، حتی متوسط و كوچك؛ مقیاس های ادراكی و فضایی وسیعی دارد. خصوصاً شهرهای بزرگ كه این حوزه در آنها بسیار گسترده تر و وسیع‌تر است. «كالبد» شهر یكی از هویت های شهری است. كالبد یعنی نظم و انتظام و وجود سلسله مراتب در شبكه معابر و راه‌ها و داشتن نظم هندسی و بهنجار در تمامی سطوح و فعالیت های شهر. كالبد منظم و هندسی شده به شهر هویت و خوانایی ویژه‌ای می دهد. علاوه بر كالبد، شهرها دارای هویتی «بصری» یا دیداری هستند. تمامی ارزش های زیبایی شناسی شهری و كیفیت فضاهای عمومی شهر جزو هویت بصری شهر قرار دارند. به سخن ساده، اگر از یك مسافر سؤال كنیم كه چه ویژگی خاصی از شهر در ذهن او بر جای مانده است؟ و پرسش شونده بتواند به خوبی شهر و دیاگرام شهری را توصیف كند، یعنی شهر دارای هویت بصری تاثیرگذار بوده است. علاوه بر دو ویژگی هویتی شهری یعنی ویژگی «كالبدی» و «بصری»؛ یك مجموعه شهری باید از نظر«شناختی» هم واجد هویت باشد. هویت شناختی یك شهر به بیننده ارزش های تاریخی و فرهنگی شهر را معرفی می كند. كیفیت اطلاع از نمادها و نشانه های ارزشی شهر، بعد هویت شناختی را در شهر رقم می زند. براساس این سه مؤلفه مهم هویت شناسی شهری ، هر عامل یا عواملی كه باعث ایجاد بی هویتی در شهرهای ما می شوند آشفتگی سیمای شهر (از بعد هندسی ، بصری و شناختی) و انهدام فضاهای مأنوس و به فراموشی سپردن این فضاها و نشانه ها را به همراه دارد . فرآیند مخربی كه به بی هویتی یك شهر می انجامد؛ بلایی كه بر سر بسیاری از شهرها آمده است و همچنان نیز ادامه دارد. نكته مهم در بحث هویت شناسی معماری شهری، شناخت عناصر مختلف «هویت ساز» در شهر است. این عناصر می توانند از نقطه نظر هویت كالبدی ، بصری یا شناختی كه در بالا بیان شد یك نمای هویتی خاص به شهر بدهند. مثلاً مرقد مطهر امام هشتم شیعیان در مشهد یا بنای كعبه در مكه به عنوان نماد خانه خدا، عناصر هویت بخش مهم دو شهر یاد شده هستند. بر این اساس، عنصر بناهای مذهبی می توانند نماد اصلی هویت بخش باشند. «ورودی» شهر نیز عنصر دیگری است كه به خصوص در شهرهایی با قدمت تاریخی نمادی ازهویت شهر به حساب می آمد و دروازه ورودی شهر كه تردد اصلی از طریق آن صورت می گرفت آنچنان می تواند مهم باشد كه عنصر هویت بخش یا هویت ساز در حوزه معماری شهری به حساب آید؛ مانند دروازه قرآن شیراز. البته امروزه به دلیل آنكه سفر به یك شهر از راه هوایی یا قطار و غیره توسط پایانه‌های مسافربری صورت می گیرد نقش این پایانه ها به مثابه دروازه ورودی شهر عمل می كند؛ بنابراین چنین مكان هایی از نظر نقطه اتصال بافت خارج شهر به داخل شهر، هم از نظر بصری و هم از نظر عملكرد شهری اهمیت زیادی دارند. عنصر هویت بخش دیگر در یك شهر و فضای شهری می تواند «هتل» یا مجموعه ای از هتل ها باشد. مثلاً هتل «برج العرب» در دبی نمادی در جهت هویت بخشی به این شهر است.«میدان»، «پل»، «حمام»،« آرامگاه»، «باغ» و عناصر دیگر شهرسازی نیز در هویت بخشی به شهرها نقش ایفا می كنند. مثلاً میدان امام در اصفهان یا میدان آزادی تهران نماد هویت بخشی به شهرهای یاد شده هستند. پل «گلدن گیت» در سانفرانسیسكو و پل سی و سه پل اصفهان كه اولی نماد قدرت تفكر انسان در معماری و دومی نماد اوج هنر در گذشته تعبیر شده اند؛ حمام فین كاشان كه در شهرهای سنتی یك عنصر هویت بخش به حساب می آمد؛ آرامگاه حافظ در شیراز یا مقبره الشعرا در تبریز كه نماد هویت بخش این دو شهر هستند؛ باغ «ایل گلی» در تبریز، دانشگاه آكسفورد در شهر دانشگاهی آكسفورد، برج ها كه معمولاً در نقاط مركزی شهرهای بزرگ واقعند نماد هویتی شهرهایشان هستند. (برج ایفل و برج میلاد) عنصر هویت ساز دیگر در شهرها «مجموعه های فرهنگی» هستند. مجموعه اپرای سیدنی نماینده هویت بخشی به شهر سیدنی استرالیاست. همچنین از مجموعه عناصر هویت بخش شهری می توان به «بازار» اشاره كرد كه به ویژه در ایران مهم‌ترین عنصر در بافت تاریخی بیشتر شهرهای كشورمان است.

گروه های کالایی
معماری و دکوراسیوندرب اتوماتیک ، کرکره برقی ، جک پارکینگکاشی و سرامیک ، چینی بهداشتیآجر فشاری ، آجر سوراخ دار ، آجر سفالی ، آجر نسوزکفپوش ، پارکت ، لمینت ، دیوارپوش دکوراتیوسنگ ، پوشش سنگی ، قرنیزکاغذ دیواریموزاییک ، سنگ فرش ، واش بتندر و پنجره UPVCترموود و چوب نماخانه پیش ساخته ، کانکس ، خانه چوبیشیرآلات بهداشتیدرب ضد‌ سرقت ، درب ضد حریقشومینهکنیتکس ، رولکس ، پوشش سلولزیرنگ و رزینسفال شیروانیورق کامپوزیت ، ورق آلومینیومسقف کاذبتزئینات و دکوراسیون ، پردهپارتیشن ، غرفه سازی ، ورق ام دی اف ، ورق اچ دی افشیشه ، بلوک شیشه ای ، شیشه خم، شیشه رفلکس، شیشه سندبلاستپله پیش ساخته ، نرده استیلمحوطه سازی ، آبنما، آلاچیق ، نورپردازیمبلمان خانگی ، اداری ، شهریدر و پنجره چوبی ، آلومینیومیدرب و پنجره آهنی ، حفاظ ، نردههود ، سینک ، اجاق گاز و تجهیزات آشپزخانهوان ، جکوزی ، کابین دوش و تجهیزات حمامکابینتپیمانکاری ، خدمات ساختمانیکفپوش صنعتی ، اپکسی ، pvc ، پلی یورتان ، بتنیفایبر سمنتدیوارهای پیش ساخته ، تایل گچی ، کناف ، 3D Panel ، دیوار کاذبورق پلکسی گلس ، پلی کربنات ، پلی استایرن ، پی وی سیموکتیراق آلات ، قفل ، کلید ، دستگیره ، قفل دیجیتال