تهران در مواجهه با زلزله 7 ریشتری | پیام ساختمان

پرتیراژترین نشریه ساختمان از 1382

تهران در مواجهه با زلزله 7 ریشتری


لیلا موسویزلزله‌ای «مهیب» برای پایتخت در راه‌است‌. این هشداری است که سال‌هاست توسط کارشناسان داخلی و خارجی علم زلزله شناسی به مردم و مسئولان داده شده و گرچه شاید در عمل چندان جدی گرفته نشده است؛ اما بنا بر مطالعات زمین شناسی، 30 سال نیز از زمان وقوع مجدد آن گذشته‌است‌. با توجه به اهمیت و ضرورت بحران زلزله‌، پیام ساختمان به سراغ کارشناسان مجرب در این حوزه رفته تا با استفاده از نقطه نظرات ایشان در راستای اطلاع رسانی و درک بهتر وضعیت بحران‌، اقدام مؤثری انجام داده باشد‌. در این گزارش‌، دکتر بهرام عکاشه، دکتر کامبد امینی حسینی، دکتر نوربخش میرزایی، دکتر محمدرضا قیطانچی، دکتر محمود مظفر، دکتر عزیزالله رجب زاده‌، از دست اندرکاران بحث زلزله و کارشناسان مدیریت بحران کشور به سؤالات ما پاسخ داده اند‌:پیام ساختمان‌: در تهران چند گسل وجود دارد‌؟دکتر نوربخش میرزایی: در گستره تهران گسل‌های متعدد شناخته شده‌ای داریم که تعداد آنها از 20 مورد هم فراتر میرود‌. از بالای شهر تهران گسل به نواحی شمال شرق رسیده و دو شاخه میشود‌. شاخه اول به نام خود گسل به سمت غرب رفته تا آبیک ادامه پیدا میکند‌، شاخه دیگر به سمت شمال تهران میرود که به آن گسل شمال تهران میگویند‌. در غرب تهران شاید شاخص‌ترین گسل ایپک باشد که در سال 1962 یا 1341 در منطقه بوئین زهرا زلزله ایجاد کرد‌. گسل‌های کوچک و خردتری هم در داخل محدوده شهر دیده میشوند‌. این گسل‌ها در داخل محدوده شهری مسکونی تهران بسیار زیاد هستند‌. گسل‌های ایران زمین را کم‌تر زمین شناس و زلزله شناسی غیرفعال مینامد‌.دکتر کامبد امینی حسینی: سه گسل در محدوده تهران داریم و تعدادی هم در اطراف تهران‌. گسل مشا شناخته شده‌است‌. برآورد‌ها نشان داده که ما چند زلزله تاریخی در امتداد گسل‌های تهران داشته‌ایم‌. گسل نیاوران از شرق تا غرب که حدود 40 کیلومتر طول دارد و از لواسانات شروع و منطقه‌های 1 و 2 شهرداری را طی و تا منطقه 5 ادامه پیدا میکند‌. در جنوب تهران نیز گسل‌های ری را داریم که به گسل شمال و جنوب ری دسته بندی میشوند‌. ظاهرا یکی از اصلیترین گسل‌های تهران بعد از شمال تهران و گسل نیاوران گسل شمال و جنوب ری است که در بخش جنوبی تهران و منطقه بیبی شهربانو است‌. یکی از نگرانیهایی که در تهران وجود دارد‌، همین گسل بخش ری است‌.دکتر بهرام عکاشه‌: گسل تهران از لواسانات شروع و از گردنه قوچک به شمیرانان و به سمت کرج حرکت میکند‌.پیام ساختمان‌: میزان خطر گسل‌های شناخته شده تهران چقدر است‌؟دکتر عکاشه‌: زلزله تهران توانمندی بالای 8 ریشتر را دارد‌. در زمان وقوع زلزله دو نوع موج داریم‌. امواج نوع اول یا امواج گروه‌- یا پرایمری، امواجی هستند که به سرعت میرسند و همه چیز را به سمت جلو و عقب تکان میدهند و بعدازآن امواج گروه دوم یا امواج‌- یا ثانویه که همه چیز را به اطراف تکان میدهند‌، ازیک طرف به طرف دیگر‌. سرعت امواج گروه اول 10 برابر سرعت صوت است و اما امواج گروه دوم 60 درصد کندتر از امواج‌- هستند و همین امواج هستند که سبب تخریب میشوند‌.دکتر میرزایی: ساختمان‌هایی که بر روی گسل قرار داشته باشند‌، بسیار بعید است که بتوانند در مقابل زلزله و تکان پایدار بمانند‌.پیام ساختمان‌: آیا قرارگیری تهران بر روی رسوبات آبرفتی بحران زلزله را افزایش میدهد‌؟دکتر عکاشه‌: بله‌، یکی از اشکالات تهران اولا شیب و ثانیا قرارگیری بر روی رسوب است‌. تهران بر روی رسوبات آبرفتی البرز ساخته شده و همین رسوبات آبرفتی باعث نرم شدن لایه‌های زیرزمین شده‌است‌.دکتر امینی حسینی: بله‌، در شمال شهر خطر بحران رسوبات را داریم‌. این به علت جریان حرکت سیلابی از کوهستان به سمت جنوب است که در جریان رسوب گذاری ضخامت لایه‌های رسوبی در قسمت‌های جنوبی، (‌دانه‌های ریزتری از رسوبات‌) بیشتر از قسمت‌های شمالی است‌. لازم به ذکر است شدت زلزله در سطح زمین در قسمت‌هایی که خاک‌های نرم زیاد است به مراتب خیلی بیشتر از قسمت‌های اصلی است‌. اگر مثلا زلزله اصلی با شدت 5 و یا 6 در عمق زمین باشد؛ در قسمت‌های بالایی شدت زلزله به 7 و 8 میرسد‌.پیام ساختمان‌: زلزله‌ای با شدت 7 ریشتر با شهر تهران چه میکند‌؟دکتر عکاشه‌: تهران که قلب کشور است از کار میافتد‌. کشته‌ها میلیونی خواهد بود‌. به فرض ساختمان شما خراب نشده باشد با مشکلات آب‌، برق و راه چطور مقابله میکنید‌.دکتر محمدرضا قیطانچی: حدود هزار برابر شاید تخریب بیشتر باشد‌. 4 میلیون نفر برای 82 ساعت آب نخواهند داشت‌.دکتر محمود مظفر‌: در همان مراحل اولیه بیش از 300 هزار نفر کشته خواهند شد و حدود 400 هزار نفر در همان ساعت اول در زیر آوار جان خود را از دست میدهند‌. بیش از این و دو برابر این تعداد مردم زیر دست وپا از بین میروند و حدود یک میلیون نفر آواره خواهیم داشت‌.دکتر رجب زاده‌: ما در موقع بحران فرصتی برای ایجاد هماهنگی، آمادگی و تقسیم کار نداریم‌. 60 درصد کسانی که زیر آوار مانده‌اند در دو ساعت اول کشته خواهند شد‌. برای نجات بقیه فقط 72 ساعت فرصت داریم‌.دکتر امینی حسینی: 72 ساعت معابر بسته میشود و نمیتوانیم امداد رسانی کنیم‌. تا بخواهیم راه‌ها را باز کنیم 3 تا 4 ماه زمان میبرد و مردم عملا در 2 ساعت اول در زیر آوار‌ها جان خود را از دست میدهند‌.پیام ساختمان‌: حال که بافت شهر تهران این قدر آسیب پذیر است چه اقداماتی برای آمادگی بعد از بحران انجام شده‌است‌؟دکتر مظفر‌: بحث ترافیک کوچه‌های تنگ و باریک و ساختمان‌های بلند و غیر ایمن باعث میشود که ما فقط با یک زلزله ساده روبه رو نباشیم و مسائل و مشکلات پیچیده امدادرسانی، آب‌، برق‌، ارتباطات و انفجار‌ها همه دست به دست هم میدهند تا در معضلات و مشکلات پیچیده با شیوه نوین روبه رو شویم‌. ما باید خودمان را برای آن آماده کنیم‌. جمعیت شهر تهران باید 5/1 میلیون نفر باشد اما میبینیم که حدودا 12 میلیون نفر در این شهر ساکن هستند و این مسئله هر ساعت حادتر میشود‌. اگر روی هم جمع بندی کنیم فکر کنم برای حادثه احتمالی تهران 10 درصد آمادگی داریم‌. به عبارت دیگر 90درصد آمادگی نداریم‌. اگر کار عملیاتی برای تهران بخواهیم انجام بدهیم‌، شاید فقط 50 خانه امدادرسانی میکنیم‌.دکتر رجب زاده‌: ازجمله اقدامات ما اسکان موقت شهر تهران است که آلان در پارک چیتگر در حال انجام است‌. انشا الله تا دو سه ماه آینده به اتمام میرسد و پیش بینی میشود تا 65 هزار شهروند در این محل قابلیت اسکان پیدا کنند‌. ولی اگر زلزله‌ای اتفاق بیفتد هیچ کدام از این پارک‌ها جوابگو نیستند‌.پیام ساختمان‌: کدام سازمان و بیمارستان ما تجهیزات و امکانات داخلی تثبیت شده دارد‌؟دکترعکاشه‌: بیمارستان میلاد در کنار دکل‌های برق‌، تنها جایی است که امید بسیاری به استحکام و یا پایداریش داریم‌. بسیاری از بیمارستان‌های تهران در صورت بروز زلزله تخریب میشوند‌.دکتر امینی حسینی: مرکز امداد رسانی خودش در موقع زلزله تخریب میشود‌. یعنی نمیتوانند سرویسی هم به مصدومان برسانند‌.دکتر رجب زاده‌: با لرزش زمین همه این امکانات‌، تجهیزات و ساختمان‌ها از بین میروند‌.دکتر مظفر‌: خانه‌های مقاوم در برابر لرزش و پل اضطراری برای تخلیه ندارند و این نشان از عدم نظارت درست مسئولان است‌.پیام ساختمان‌: آیا آموزش‌های دولت کافی بوده‌است‌؟دکتر مظفر‌: نخیر‌.دکتر رجب زاده‌: در حال حاضر آموزش‌های کافی داده نمیشود‌.پیام ساختمان‌: 720 هزار علمک گاز در سطح تهران وجود دارد‌. آیا خود همین علمک‌ها معضلی در هنگام بحران نخواهد شد‌؟دکتر عکاشه‌: اتفاقا یکی از معضلات بزرگ در هنگام وقوع زمین لرزه علمک‌های گاز است که بمب‌های کوچکی در کنار هر ساختمان تهران هستند و این شهر را به جهنمی لرزان بدل خواهند کرد‌، چون بدون در نظر گرفتن قواعد و ایمنی کنار هر دیواری یکی از این علمک‌ها قد برافراشته‌است‌.پیام ساختمان‌: آیا زلزله قابل پیش بینی است‌؟ این لرزه‌های کوچک که هرروز در تهران ثبت میشود‌، آیا میتواند پیش درآمد زلزله بزرگ باشد‌؟دکترعکاشه‌: زلزله پدیده‌ای کاملا عادی در طبیعت است‌. بار‌ها گفته‌ایم قابل پیش بینی نیست ولی امکان بروز آن در تهران حتمی است‌. آخرین زمین لرزه‌ها تهران در 1830 به بزرگی 7 ریشتر بوده‌است‌.دکتر میرزایی: در هر پهنه‌ای که زلزله اتفاق افتاده‌است‌، این فرض هست که مجددا زمین لرزه مشابهی را تجربه کند‌.پیام ساختمان‌: باوری وجود دارد که اگر زلزله بیاید چاه‌هایی که در تهران هست شدت آن را میگیرد‌. این نظر میتواند واقعیت داشته باشد‌؟دکتر مظفر‌: منطقا اشتباه‌است‌.دکتر قیطانچی: اگر زلزله‌ای اتفاق بیفتد حدود 100 کیلومتر گسترد گی دارد‌، چند تا چاه مگر چقدر از این انرژی را آزاد میکنند‌؟.دکتر امینی حسینی: در زلزله چون نیروی اضافه بر لایه‌های زمین وارد میشود‌، قطعا آن کانال‌های پایدار هم ریزش میکنند و خسارات را بیشتر مینمایند‌. هر سال چندین کیلومتر فرسایش زمین به واسطه قنات‌ها داریم که خود همین عاملی برای تشدید خسارات است‌.دکترعکاشه‌: مگر هر خانه چند تا چاه دارد‌، البته باید در نظر داشت همین چاه‌ها هم باعث تضعیف ساختمان میشود‌.پیام ساختمان‌: نمای ساختمان‌های غیر مهندسی ساز در زمان بروز زلزله چه بحرانی را ایجاد میکنند‌؟دکتر امینی حسینی: کلا نما‌های ساختمان خود‌شان زمینه ایجاد خطرات هستند‌.دکتر عکاشه‌: در تهران نما‌های شیشه‌ای بدون استاندارد حفاظتی، تهدیدی بسیار خطرناک برای مردم هستند‌. در زمان زلزله سنگ و شیشه نما‌ها همچنین تابلو‌ها خرد شده و همچون خنجر‌های شیشه‌ای بر سر مردم خواهد ریخت‌.و در آخربرخی از زلزله شناسان معتقدند در پاره ای نقاط هرچند سال یک بار زلزله رخ میدهد‌. در توکیو که گفته میشد 60 تا 70 سال یکبار زلزله بزرگ اتفاق میافتد‌، ولی از سال 1923 تا حال زلزله‌ای نیامده‌است‌. در مورد تهران نیز گفته میشود هر 150 سال یک بار زلزله به وقوع میپیوندد ولی آلان 180 سال گذشته‌است‌. تنها چیزی که از آن مطمئن هستیم وقوع زمین لرزه‌ای شدید در آینده‌ای شاید نه چندان دور است‌. حداقل دستاورد این گفتگو اینکه به فکر بیفتیم تا زمان‌، تلاش و پول بیشتری برای ساخت وساز علمی، ایمنی و آموزش مصرف کنیم.

گروه های کالایی
معماری و دکوراسیوندرب اتوماتیک ، کرکره برقی ، جک پارکینگکاشی و سرامیک ، چینی بهداشتیآجر فشاری ، آجر سوراخ دار ، آجر سفالی ، آجر نسوزکفپوش ، پارکت ، لمینت ، دیوارپوش دکوراتیوسنگ ، پوشش سنگی ، قرنیزکاغذ دیواریموزاییک ، سنگ فرش ، واش بتندر و پنجره UPVCترموود و چوب نماخانه پیش ساخته ، کانکس ، خانه چوبیشیرآلات بهداشتیدرب ضد‌ سرقت ، درب ضد حریقشومینهکنیتکس ، رولکس ، پوشش سلولزیرنگ و رزینسفال شیروانیورق کامپوزیت ، ورق آلومینیومسقف کاذبتزئینات و دکوراسیون ، پردهپارتیشن ، غرفه سازی ، ورق ام دی اف ، ورق اچ دی افشیشه ، بلوک شیشه ای ، شیشه خم، شیشه رفلکس، شیشه سندبلاستپله پیش ساخته ، نرده استیلمحوطه سازی ، آبنما، آلاچیق ، نورپردازیمبلمان خانگی ، اداری ، شهریدر و پنجره چوبی ، آلومینیومیدرب و پنجره آهنی ، حفاظ ، نردههود ، سینک ، اجاق گاز و تجهیزات آشپزخانهوان ، جکوزی ، کابین دوش و تجهیزات حمامکابینتپیمانکاری ، خدمات ساختمانیکفپوش صنعتی ، اپکسی ، pvc ، پلی یورتان ، بتنیفایبر سمنتدیوارهای پیش ساخته ، تایل گچی ، کناف ، 3D Panel ، دیوار کاذبورق پلکسی گلس ، پلی کربنات ، پلی استایرن ، پی وی سیموکتیراق آلات ، قفل ، کلید ، دستگیره ، قفل دیجیتال