تنديس هاي شهري و تقويت حس مكان | پیام ساختمان

پرتیراژترین نشریه ساختمان از 1382

تنديس هاي شهري و تقويت حس مكان


سیامك سرمدی*آنچه تاكنون از كاربرد تندیس‌های شهری و مطالب پیرامون آن در این ستون نوشتیم بیشتر به اهمیت این حجم‌ها در افزایش غنای بصری شهروندان ، دور كردن آنان از اغتشاش بصری زندگی روزمره و ماشینی شهر و ارتقای ذائقه هنری شهروندان بر میگردد. تقویت« حس مكان »و« حس تعلق‌خاطر» از دیگر قابلیت‌های كاربری مجسمه و تندیس‌ها است . «كوین لینچ» كتابی دارد به نام «سیمای شهر» كه در این كتاب پنج عامل را به‌عنوان عوامل اصلی در هویت‌سازی یك شهر برمیشمرد. یكی از این عوامل ،حجم‌ها و تندیس‌های شهری هستند كه او از آنها به‌عنوان «نشانه‌های شهری» نام میبرد . نشانه شهری شامل همه حجم‌ها ، تندیس‌ها، یادمان‌ها، مونومان های شهری و حتی یك ساختمان است كه شاخصه منحصربه‌فردی داشته باشد و در ذهن بیننده خاطره‌ای ماندگار بر جای گذارد. این خاطره پابرجا میتواند سازنده حس مكان و تقویت‌کننده حس تعلق‌خاطر در اذهان ساكنان یك محیط شهری باشد. به یاد دارم حدود پنج سال پیش كه شمار زیادی از تندیس‌های شهر تهران از جا كنده و به مکان یا مکان های نامعلومی منتقل شدند باز به همین موضوع حس مكان و تعلق‌خاطر جمعی فكر میکردم. تمام آن مجسمه‌ها حاصل عمر سازندگان آنها و تولید آن غیرقابل تكرار است . بسیاری از پدیدآورندگان این آثار ، اكنون دیگر در قید حیات نیستند.از این موضوع كه بگذریم باید از جانمایی آثار حجمی و تندیس‌ها هم در پایتخت و هم در سراسر كشور سخن به میان آوریم كه این تكثر گسترده در سراسر كشور میتواند در تقویت دو حسی كه از آنها سخن به میان آوردیم مؤثر باشد. تندیس استاد شهریارتندیس سنگی استاد شهریار در دل صخره‌های تفرجگاه عون بن علی تبریز به ارتفاع ده متر كه تماماً با قلم و چكش به شیوه سنگ‌تراشی اجراشده یكی از بزرگ‌ترین آثار رئال سنگی در كشور است . معرفی مفاخر هر شهر به این شیوه و در دل کوه‌های مشرف‌به شهر در هر منطقه میتواند نقش مهمی در تقویت حس تعلق‌خاطر و حس مكان در شهروند تبریزی و یا هر بازدیدکننده‌ای داشته باشد.گرشاسپ ؛ مجسمه پابرجا در میدان حر تهران مجسمه «نبرد گرشاسب با اژدها» از سال 1339 تاكنون در میدان حر فعلی (باغشاه قدیم) نصب است . مرحوم رحیم زاده ارژنگ سازنده این مجسمه است كه قبلاً نیز مجسمه «انوشیروان دادگر» را در سال 1321 در كاخ دادگستری تهران ساخته و نصب‌کرده بود. مجسمه گرشاسپ بیانگر پیروزی نیكی بر بدی و شر است . او درحالیکه نیزه‌ای در دست دارد ، در حال نبرد با اژدهایی است كه به دور بدن او پیچیده شده است. مجسمه از بتن ساخته‌شده كه تاكنون چند بار مرمت و قالب‌گیری نیز شده است. در ادبیات اساطیری ایران، گرشاسپ نماد انسان و اژدها نماد نفس سركش اوست . محتوای این اثر بیارتباط با داستان حر در روز عاشورا نیست.جانمایی مكانی در کلیدیترین نقطه شهر از دیرباز در بسیاری از شهرهای ایران وجود داشته است. مثلاً در بسیاری از میدان‌های محله‌ای شهرهایی مثل یزد و نائین محل‌هایی برای افروختن آتش وجود داشت كه به آن مكان« الو گاه»(محل آتش‌افروزی) میگفتند. اكنون باوجود گذشت قرن‌ها هنوز آثاری از الوگاه ها برجایمانده است. اهمیت كاركردی چنین مکان‌هایی با توجه به منزلت آن در نزد عامه ، به تقویت حس تقویت مكان و تعلق جمعی نیز منجر میشد. در دوره پهلوی اول با توجه به تغییراتی كه در نحوه شهرسازی ایجاد شد موضوع ساخت مجسمه‌های شهری منحصر به ساخت تندیس شاه و برخی مشاهیر ملی شد.اما در دوره پهلوی دوم نمونه‌های متنوع‌تری از مجسمه‌های شهری با مفاهیم مختلف توسط هنرمندان ساخته و ارائه شد كه بیشتر بر پایه ساخت مجسمه‌هایی با مفاهیم ملیگرایی و در مواردی با مفاهیم آزاد بود. از مهم‌ترین این نمونه‌ها میتوان به برج آزادی ، تندیس اسطوره‌های شاهنامه در میدان حر و تندیس‌های اطراف موزه هنرهای معاصر در پارك لاله تهران اشاره كرد . پس از پیروزی انقلاب اسلامی تا سال 1376 سیاست‌گذاری مدون و یکپارچه‌ای بر اجرا و نصب مجسمه‌های شهری وجود نداشت . اما با ایجاد اداره حجم ابتدا در وزارت ارشاد و سپس تجمیع فعالیت‌های آن در سازمان زیباسازی ، تحقیق ، تجزیه‌وتحلیل وضع مجسمه‌های شهری و تهیه شناسنامه احجام شهری وضعیت به سامان تری گرفت. *كارشناس و پژوهشگر فرهنگی

گروه های کالایی
معماری و دکوراسیوندرب اتوماتیک ، کرکره برقی ، جک پارکینگکاشی و سرامیک ، چینی بهداشتیآجر فشاری ، آجر سوراخ دار ، آجر سفالی ، آجر نسوزکفپوش ، پارکت ، لمینت ، دیوارپوش دکوراتیوسنگ ، پوشش سنگی ، قرنیزکاغذ دیواریموزاییک ، سنگ فرش ، واش بتندر و پنجره UPVCترموود و چوب نماخانه پیش ساخته ، کانکس ، خانه چوبیشیرآلات بهداشتیدرب ضد‌ سرقت ، درب ضد حریقشومینهکنیتکس ، رولکس ، پوشش سلولزیرنگ و رزینسفال شیروانیورق کامپوزیت ، ورق آلومینیومسقف کاذبتزئینات و دکوراسیون ، پردهپارتیشن ، غرفه سازی ، ورق ام دی اف ، ورق اچ دی افشیشه ، بلوک شیشه ای ، شیشه خم، شیشه رفلکس، شیشه سندبلاستپله پیش ساخته ، نرده استیلمحوطه سازی ، آبنما، آلاچیق ، نورپردازیمبلمان خانگی ، اداری ، شهریدر و پنجره چوبی ، آلومینیومیدرب و پنجره آهنی ، حفاظ ، نردههود ، سینک ، اجاق گاز و تجهیزات آشپزخانهوان ، جکوزی ، کابین دوش و تجهیزات حمامکابینتپیمانکاری ، خدمات ساختمانیکفپوش صنعتی ، اپکسی ، pvc ، پلی یورتان ، بتنیفایبر سمنتدیوارهای پیش ساخته ، تایل گچی ، کناف ، 3D Panel ، دیوار کاذبورق پلکسی گلس ، پلی کربنات ، پلی استایرن ، پی وی سیموکتیراق آلات ، قفل ، کلید ، دستگیره ، قفل دیجیتال