تاثیر تحریم در بخش مسکن جدی نیست | پیام ساختمان

پرتیراژترین نشریه ساختمان از 1382

تاثیر تحریم در بخش مسکن جدی نیست


سهم بخش مسکن در اقتصاد ملی از زوایا و دیدگاه‌های مختلفی قابل بررسی است؛ که از جمله آن ها سهم مستقیم این بخش در ایجاد ارزش‌افزوده در اقتصاد است. مطابق آمار حساب‌های ملی بخش ساختمان که شامل ساخت ساختمان به مفهوم بناهای مسکونی و تجاری و البته طرح‌های عمرانی در حوزه ساختمان میشود و در حوزه فعالیت‌های صنعت و معدن در حساب‌های ملی دسته‌بندی میشود، به‌خصوص املاک و مستغلات در سال‌های پس از انقلاب روندی صعودی از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص داده است. این سهم مستقیم در بخش ساختمان و مستغلات در اقتصاد کشور قابل‌توجه است. در همین رابطه با دکتر رسام مشرفی، عضو هیئت‌علمی دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی مصاحبه به عمل آمد که ایشان نیز پاسخگوی سوالات پیام ساختمان بودند. آقای دکتر به نظر شما افزایش سهم بخش مسکن در ارزش‌افزوده میتواند نشان‌دهنده اهمیت این بخش در اقتصاد ملی باشد؟ با توجه به اینکه در آمارهای ارائه‌شده توسط بانک مرکزی، ارزش‌افزوده ایجادشده از ساختمان‌های مسکونی و تجاری و اداری و طرح‌های عمرانی در حوزه ساختمان (شامل ساخت ساختمان‌های صنعتی، بیمارستان، هتل و پل و جاده و ...) تفکیک نشده است به‌طور دقیق نمیتوان سهم مسکن را در ایجاد ارزش‌افزوده در اقتصاد ملی بیان کرد. اما همین آمار نیز میتواند تا حدی گویای اهمیت قابل‌توجه بخش مسکن در سال‌های اخیر باشد. اهمیت بخش مسکن در شاخص تورم چگونه سنجیده میشود ؟ یکی از متغیرهای کلان و مهم اقتصادی هر کشوری میزان تورم است. بر اساس گزارش‌های بانک مرکزی در محاسبه شاخص قیمت مصرف‌کننده در مناطق شهری، سهم هزینه اجاره مسکن در شاخص قیمت مصرف‌کننده کمی بیش از 28 درصد است. این مسئله به دلیل اهمیت هزینه مسکن در زندگی است. یکی از دلایلی که نرخ تورم پایین گزارش میشود اما مردم در خریدهای روزانه‌شان افزایش بیشتری را نسبت به نرخ تورم اعلامی احساس میکنند ناشی از همین وزن بالای مسکن در ساخت شاخص تورم است. رکود موجود در بازار مسکن رشد شاخص بهای اجاره را کند کرده، درنتیجه رشد بالای قیمت کالاهای مصرفی با افزایش محدود شاخص بهای اجاره تعدیل‌شده است و میانگین وزنی رشد شاخص با توجه به وزن قابل‌توجه هزینه اجاره در ساخت شاخص تورم محدود گزارش میشود . درنتیجه در نظر مردم نسبت به نرخ تورم اعلامی با افزایشی که در قیمت برخی از کالاهای مصرفی میبینند ، این تباین پدید آمده است. اهمیت بخش مسکن در بودجه خانوار چیست؟ بر اساس گزارش بررسی بودجه خانوار شهری، بخش مسکن ، آب ، برق و گاز بیش از 34 درصد از بودجه یک خانوار متوسط شهری را به خود اختصاص میدهد که بزرگ‌ترین سهم در سبد هزینه خانوار است و حتی از هزینه خوراک خانوار نیز فراتر میرود. راهکار پیشنهادی شما برای کاهش اثرات منفی تحریم در بخش مسکن و سایر بخش‌های اقتصادی کشور چیست؟ تحریم به‌طور مستقیم اثری بر بخش مسکن ندارد چون بخش مسکن بخشی درونی و با تکنولوژی بومی است. از سوی دیگر مسکن کالایی غیرقابل تجارت است و اصولاً در تولید و عرضه آن وابستگی جدی به واردات وجود ندارد و مازاد تولید آن نیز امکان صادرات نمییابد. بنابراین تأثیری که تحریم در بخش مسکن میگذارد جز در واردات برخی تجهیزات و لوازم خاص که در مورد آنها نیز تولیدات جایگزین داخلی تا حدی وجود دارد، جدی نیست. اما تحریم‌ها با کاهش درآمدهای ارزی کشور و به‌طور کل کاهش میزان گردش تجاری و اقتصادی کشور اقتصاد ایران را با شرایط تورم رکودی مواجه کرده است. البته باید اشاره کرد که چگونگی مدیریت سیستم اقتصادی کشور در سال‌های گذشته در اثربخشی تحریم‌های اقتصادی غرب غیرقابل‌انکار است. در اثر کاهش گردش تجاری و اقتصادی کشور و کاهش رشد اقتصادی از یک‌سو و عملکردهای نوسانی که در اعطای اعتبارات در بازار پول پیش‌آمده است، بخش مسکن نیز وارد فاز رکودی شده است. تحریم اقتصاد ایران را به درون چاله نینداخت اما اکنون در بیرون آمدن از این چاله ،رفع آن به‌شدت مؤثر است. البته به دلیل نبود ساختار پایش گردش نقدینگی و با توجه به انحراف در محل مصرف اعتبارات اعطایی، بخشی از رشد اعتبارات در اقتصاد حتی در بخش کشاورزی و صنایع و خدمات نیز به بخش مسکن سرازیر میشود. بنابراین راهکار خروج از رکود بخش مسکن در ساختار موجود اقتصاد ایران تنها به گسترش کسب‌وکار و افزایش گردش نقدینگی در اقتصاد کشور بازمیگردد که این مسئله نیز با توجه به شرایطی که اقتصاد ایران دارد به‌شدت وابسته به وضعیت تحریم‌ها شده است.اما درهرصورت ثبات در عملکرد نظام اعتباری کشور میتواند به ثبات در حوزه اقتصاد و مسکن منجر شود، مسئله‌ای که در دهه گذشته کاملاً فراموش‌شده بود. چرا در اقتصاد کشور ما تقریباً هیچ کالایی به‌خصوص مسکن حتی در شرایط رکودی نیز کاهش قیمت را تجربه نمیکند؟ این موضوع به ساختار بازارها و چگونگی مدیریت اقتصاد کشور بازمیگردد. یک عرضه‌کننده کالا مثلاً مسکن در شرایطی که مشتری برای واحد ساخته‌شده‌اش وجود نداشته باشد تنها در یک شرایط حاضر به کاهش قیمت برای ایجاد انگیزه در خریدار است و آن اینکه زیان نگهداشتن واحد از عدم منفعت کاهش قیمت آن برای فروش بیشتر باشد. چرا در اکثر کشورهای توسعهیافته قیمت ها افزایش و کاهش مییابد ولی در ایران تنها قیمت‌ها بالا میرود؟ بدون استفاده نگهداشتن یک واحد مسکونی در کشورهای توسعه یافته هزینه فزاینده‌ای برای مالک آن در قالب مالیات دارد؛ چیزی که در اقتصاد ایران تقریباً وجود ندارد و اتفاقاً بررسی لایحه مالیات بر خانه‌های خالی یا معاملات مکرر نیز در مجلس فعلی به بهانه عدم امکان شناخت واحدهای خالی و یا معاملات مکرر به 5 سال آتی موکول شد!! در کشورهای پیشرفته درصورتیکه بنگاه یا فردی از اعتبارات دریافتی خود را به بانک نپردازد با کاهش رتبه اعتباری (CREDIT SCORE) اعطای تمام خدمات بانکی و حتی اجتماعی به او به دلیل نزول در درجه خوش‌حسابی، گران و یا غیرممکن میشود اما نبود چنین جریمه‌هایی در ساختار اقتصادی کشور ما منجر به پدید آمدن چنین سطحی از مطالبات معوق شده است. نکته دیگر اینکه، در یک کشور توسعهیافته افزایش درآمد شما از محل افزایش قیمت دارایی مشمول مالیاتی به‌شدت سنگین حتی تا 60 درصد افزایش قیمت آن است. بنابراین انگیزه نگهداری ملک با هزینه‌های مترتب بر آن به نیت اینکه در آینده با جهش خود همه زیان‌های شما را جبران کند، در یک کشور توسعهیافته منطقی نیست. اما در ایران ما حتی در تعیین اینکه چه کسی مالک ملک است مشکل‌داریم چه برسد به اینکه از افزایش قیمت ملکش مالیات بگیریم. نکته آخر بازارها در کشورهای توسعهیافته قیمت را تعیین میکنند اما در ایران قیمت‌گذاری در بازارها به‌خصوص با چراغ سبز دولت بر اساس قیمت تمام شده به‌علاوه درصدی سود تعیین میشود. در چنین فضایی جایی برای افزایش کارایی برای کسب سود نمیماند. شما میتوانید محصولتان را با اینکه هیچ‌گونه کارایی در تولید آن ندارید به قیمت تمام‌شده به‌علاوه درصدی سود بفروشید. در واقع هزینه ناکارایی تولید شما را مصرف‌کننده میپردازد. در دنیای رقابتی و در یک بازار سالم اینگونه قیمت‌گذاری نمیشود و بازار قیمت را تعیین میکند یکی از پارامترها هزینه تمام‌شده است ولی لزوماً همیشه قیمت از هزینه تمام‌شده برای شما تبعیت نمیکند.

گروه های کالایی
معماری و دکوراسیوندرب اتوماتیک ، کرکره برقی ، جک پارکینگکاشی و سرامیک ، چینی بهداشتیآجر فشاری ، آجر سوراخ دار ، آجر سفالی ، آجر نسوزکفپوش ، پارکت ، لمینت ، دیوارپوش دکوراتیوسنگ ، پوشش سنگی ، قرنیزکاغذ دیواریموزاییک ، سنگ فرش ، واش بتندر و پنجره UPVCترموود و چوب نماخانه پیش ساخته ، کانکس ، خانه چوبیشیرآلات بهداشتیدرب ضد‌ سرقت ، درب ضد حریقشومینهکنیتکس ، رولکس ، پوشش سلولزیرنگ و رزینسفال شیروانیورق کامپوزیت ، ورق آلومینیومسقف کاذبتزئینات و دکوراسیون ، پردهپارتیشن ، غرفه سازی ، ورق ام دی اف ، ورق اچ دی افشیشه ، بلوک شیشه ای ، شیشه خم، شیشه رفلکس، شیشه سندبلاستپله پیش ساخته ، نرده استیلمحوطه سازی ، آبنما، آلاچیق ، نورپردازیمبلمان خانگی ، اداری ، شهریدر و پنجره چوبی ، آلومینیومیدرب و پنجره آهنی ، حفاظ ، نردههود ، سینک ، اجاق گاز و تجهیزات آشپزخانهوان ، جکوزی ، کابین دوش و تجهیزات حمامکابینتپیمانکاری ، خدمات ساختمانیکفپوش صنعتی ، اپکسی ، pvc ، پلی یورتان ، بتنیفایبر سمنتدیوارهای پیش ساخته ، تایل گچی ، کناف ، 3D Panel ، دیوار کاذبورق پلکسی گلس ، پلی کربنات ، پلی استایرن ، پی وی سیموکتیراق آلات ، قفل ، کلید ، دستگیره ، قفل دیجیتال