معماري اقليمي و همساز با اقليم | پیام ساختمان

پرتیراژترین نشریه ساختمان از 1382

معماري اقليمي و همساز با اقليم


مهندس طاهره کولانی* کوهستان‌های غربی كشور در دسته اقلیم سرد قرار میگیرند. اگرچه میزان سرما و دوام آن در مناطق سرد متفاوت است ولی به‌طورکلی اصولی برای جلوگیری از اتلاف حرارت ساختمان در قسمت‌های مختلف این مناطق رعایت شده است. در این مناطق تا حد ممكن تلاش شده است به شكل طبیعی و از گرمای ناشی از پخت‌وپز و حضور افراد و دام‌ها، ساختمان گرم شود. اصول كلی و عمده‌ای كه در معماری این مناطق رعایت شده است عبارتند از: 1) استفاده از پلان‌های متراكم و فشرده. برای كم كردن جداره‌هایی كه در برابر سرما قرار دارند، خانه‌ها به هم چسبیده میباشند و با این كار، خانه‌ها محفظه حرارتی خوبی برای یكدیگر میباشند و از هدر رفتن گرما جلوگیری میشود به دلیل سرمای شدید این مناطق در فصل زمستان، فرم‌های باز یا فرم‌هایی كه ضلع شمالی _ جنوبی آنها بلندتر از ضلع شرقی _ غربی آنهاست، مناسب نیست و بهتر است فرم ساختمان فشرده و پلان آن مربع باشد. ساختمان‌های دو طبقه‌ای كه فرم آنها شبیه مكعب است، بهترین نوع ساختمان از نظر كنترل گرمای داخلی در زمستان است. 2) به حداقل رساندن سطح خارجی در برابر سطح مورد پوشش: شكل ساختمان میتواند تأثیر زیادی در هماهنگ ساختن ساختمان با شرایط اقلیمی، همچنین در تعدیل انتقال شرایط بحرانی هوای خارج به داخل ساختمان داشته باشد بهترین فرمی كه كمترین مقدار حرارت را در زمستان از دست بدهد و در تابستان نیز كمترین مقدار حرارت را از آفتاب و محیط اطراف دریافت كند، پلان مربع میباشد. زیرا با وجود بیشترین حجم كمترین سطح خارجی را دارد. كار دیگری كه برای به حداقل رساندن سطح خارجی انجام‌شده است فشرده كردن بافت و به هم چسباندن خانه‌ها به هم میباشد. 3) استفاده از مصالحی با ظرفیت و عایق حرارتی خوب: در مناطق سرد هدف اصلی حفظ حرارت در داخل ساختمان است و عمده‌ترین عامل در این مورد، مقاومت حرارتی دیوارهای جانبی ساختمان است. بنابراین در این مناطق، دیوارهای جانبی ساختمان باید مقاومت حرارتی خوبی داشته باشند تا از اتلاف حرارت داخل ساختمان جلوگیری كند. در قسمت‌های داخلی ساختمان برای ایجاد تعادل حرارتی در قسمت‌های مختلف از مصالحی استفاده میشود كه ظرفیت حرارتی خوبی داشته باشند و اینجا مصالح سنگین کاربرد بیشتری دارد. مصالح اصلی كه در ساخت این خانه‌ها به‌کاربرده میشود سنگ، چوب و خاك و آهك است. دیوارها را معمولاً از سنگ با ملات گل‌آهك میسازند و تیرک‌های چوبی با مقطع مربع را برای بالا بردن پیوستگی و مقاومت دیوار در برابر وزن خود دیوار و بارهای وارده در بافت دیوار قرار میدهند. مصالح سقف‌ها نیز از مصالح بومی، سازه آن از تیرک‌های چوبی و پركننده آن علف‌های خشك و گل میباشد و در نهایت اندودی از كاهگل. 4) به حداقل رساندن میزان تعویض هوای داخلی و تهویه طبیعی و در نتیجه، جلوگیری از ایجاد سوز در داخل و خروج حرارت داخلی به خارج از ساختمان. در زمستان به دلیل سرمای شدید و وجود سوز ناشی از كمبود رطوبت هوا، باید از خروج هوای داخلی جلوگیری كرد. برای این منظور تا حد امكان ورودیهایی كه تحت وزش باد هستند، فیلتر میشوند. در تابستان تهویه طبیعی با باز كردن پنجره‌ها صورت میگیرد و برای جلوگیری از تابش آفتاب بر جداره‌های آفتابگیر اکثراً درخت‌هایی با ارتفاع 3تا5 متر مثل درخت توت یا بید میکارند. 5) انتخاب بام‌های مسطح و نگهداری برف بر روی بام‌ها به‌عنوان عایق حرارتی. 6) برای استفاده از انرژی حرارتی حاصل از تابش آفتاب، ابعاد پنجره‌ها نسبت به مناطق گرم و خشك افزایشیافته است. همسازی معماری با نیازهای كاركردی در این معماری با توجه به شیب تند زمین ساختار خانه‌ها به‌صورت لایه‌لایه میباشد. در بعضی جاها سقف خانه پایینی حیاط خانه بالایی میباشد و با این کار نیاز به فضاهای باز و مسطحی مثل حیاط برطرف میشود ولی همچنان توده‌ها تراكم خود را برای جلوگیری از نفوذ سرما حفظ میکنند و كمترین سطح خارجی را نسبت به توده خواهند داشت. با اینكه این خانه‌ها بسیار به هم چسبیده و پیوسته هستند ولی حریم خصوصی، آسایش دمایی، آسایش بصری، هر خانه‌ای تأمین‌شده است. مسیرهای رفت‌وآمد درجاهایی كه شیب زمین نسبتاً زیاد است، به خاطر هماهنگی با شیب زمین به‌صورت پله‌پله ساخته‌شده‌اند و در جاهایی كه درصد شیب كم است به‌صورت شیب‌دار باقیمانده است. بالا رفتن از این پله‌ها و یا زمین شیب‌دار ممكن است خسته‌کننده باشد، به این منظور در بعضی جاها محلی برای نشستن و رفع خستگی ساخته‌شده است. همسازی معماری با روحیه جمعی استفاده‌کنندگان با توجه به روحیه آزاد این مردمان اکثراً مایل‌اند كه خانه‌هایشان فضاهای دلنشین و باز مثل حیاط داشته باشد یا هنگامیکه در اتاق مینشینند وسعت دید داشته باشند و منظره باز بیرون را ببینند بنابراین پنجره‌ها تقریباً بزرگ و پایین هستند و یا اكثر خانه‌ها دارای تراس میباشند. همسایگیهایی كه در بافت به وجود میآید ناشی از روحیه خویشاوند طلب آنان میباشد. خانه‌هایی كه در یك همسایگی وجود دارند، اکثراً با هم فامیل بوده و یا حتی پنجره‌ای در حیاط یكدیگر دارند و یا حیاطی كه دام‌هایشان به آن وارد میشود، مشترك است. البته فضای خصوصی این خانه‌ها خیلی از فضای عمومی بیرون جدا نیست و با یك در كه فصل تابستان تبدیل به یك پرده میشود، جدا میگردد و بنا بر روحیه مهمان‌پذیری و مهمان‌نوازی اکثراً درِ خانه‌هایشان باز میباشد. *عضو کمیسیون معماری سازمان نظام‌مهندسی استان کرمانشاه

گروه های کالایی
معماری و دکوراسیوندرب اتوماتیک ، کرکره برقی ، جک پارکینگکاشی و سرامیک ، چینی بهداشتیآجر فشاری ، آجر سوراخ دار ، آجر سفالی ، آجر نسوزکفپوش ، پارکت ، لمینت ، دیوارپوش دکوراتیوسنگ ، پوشش سنگی ، قرنیزکاغذ دیواریموزاییک ، سنگ فرش ، واش بتندر و پنجره UPVCترموود و چوب نماخانه پیش ساخته ، کانکس ، خانه چوبیشیرآلات بهداشتیدرب ضد‌ سرقت ، درب ضد حریقشومینهکنیتکس ، رولکس ، پوشش سلولزیرنگ و رزینسفال شیروانیورق کامپوزیت ، ورق آلومینیومسقف کاذبتزئینات و دکوراسیون ، پردهپارتیشن ، غرفه سازی ، ورق ام دی اف ، ورق اچ دی افشیشه ، بلوک شیشه ای ، شیشه خم، شیشه رفلکس، شیشه سندبلاستپله پیش ساخته ، نرده استیلمحوطه سازی ، آبنما، آلاچیق ، نورپردازیمبلمان خانگی ، اداری ، شهریدر و پنجره چوبی ، آلومینیومیدرب و پنجره آهنی ، حفاظ ، نردههود ، سینک ، اجاق گاز و تجهیزات آشپزخانهوان ، جکوزی ، کابین دوش و تجهیزات حمامکابینتپیمانکاری ، خدمات ساختمانیکفپوش صنعتی ، اپکسی ، pvc ، پلی یورتان ، بتنیفایبر سمنتدیوارهای پیش ساخته ، تایل گچی ، کناف ، 3D Panel ، دیوار کاذبورق پلکسی گلس ، پلی کربنات ، پلی استایرن ، پی وی سیموکتیراق آلات ، قفل ، کلید ، دستگیره ، قفل دیجیتال