خوشا به احــوال طراحان | پیام ساختمان

پرتیراژترین نشریه ساختمان از 1382

خوشا به احــوال طراحان


30 فروردین 1391 معاون وقت فنی و طرح‌های شهری سازمان زیباسازی شهر تهران درباره پروژه بزرگ بهسازی میدان امام حسین (ع) گفته بود: این پروژه نقطه عطفی در تاریخ شهرسازی بعد از دوره صفویه به‌حساب میآید که بعد از ساخت میدان نقش‌جهان اصفهان در دوره صفوی چنین اتفاقی رخ نداده است. یکی از اقداماتی که در سازمان زیباسازی شهر تهران انجام شد این بود که شهرداری به‌جای اقدامات شتاب‌زده و کمیت‌گرا که فقط به نیازهای آنی شهر و شهروندان پاسخ میداد، شهری بسازد تا انسان پیاده در آن تعریف‌شده و بتواند برای لذت بردن از فضای شهری زمان و مکان داشته باشد. معاون اجرایی سازمان عمران شهرداری تهران هم درباره تغییرات دیگر میدان امام حسین (ع) گفته بود: با اتمام طرح زیرگذر برای دور میدان امام حسین(ع) پلت فورمی همراه با شأن اسم این میدان در نظر گرفته‌شده که به‌نوعی نمادی از شهرسازی اسلامی است. البته بلافاصله واکنش‌هایی هم در مورد این طرح رخ داد. ازجمله مهدی چمران در جلسه 26 اردیبهشت 91 شورای شهر تهران با اشاره به طرح پیاده راه‌سازی میدان امام حسین(ع) تا میدان شهدا گفت: مدیریت شهری میخواهد این طرح را به بهانه مراسم‌های آئینی و مذهبی اجرایی كند اما ما نمیتوانیم به دسته‌های سینه‌زنی خود بگوییم كجا سینه بزنند یا كجا سینه نزنند. آنها سنت‌های سال‌های گذشته خود را اجرا میکنند. پیش‌ازاین درگذشته‌های دور در این محل كارخانه مشروب سازی بوده و شایسته نیست این مكان را برای مراسم‌های آیینی در نظر بگیریم. (روزنامه كیهان ـ شماره 20210) در آذر همان سال هم یادداشتی با امضای سلمانی در فضای مجازی منتشر شد با این مقدمه كه: پیاده راه میدان شهدا به میدان امام حسین (علیه‌السلام) کلید خورد و شروع شد بازهم در سکوت. جالب آنجا که ابتدا (حدود دو ماه پیش) هیچ تصویری از آینده این پروژه نیافتیم و پس از سروصداها و احضار شهردار به شورای شهر و این‌همه، دو تصویر در اینترنت پیدا شد و دو عکس هم که در میدان زدند، آن‌هم چه تصاویری؟ تصاویری بسیار مبتدی و اولیه. اگر شهرداری این پروژه را با این چند تصویر ابتدایی فهمیده است و تائید کرده است که خوشا به احوال طراحانش و بدا به حال مردمی که زندگیشان با طرح‌هایی در این سطح درگیر است.در این زمینه با سعید فلاح فر معمار و پژوهشگر گفتگویی انجام داده‌ایم که در ادامه میخوانید. نظرتان درباره طراحی مجسمه در میدان امام حسین(ع) چیست؟ هفته گذشته به بهانه دیدن طرح حجمی عاشورا كه با الهام از نگاره عصر عاشورای محمود فرشچیان و توسط سیاوش سلیمی در میانه این میدان ساخته و رونمایی شده بود از این پروژه دیدن كردم. هیچ دلیل زیبائیشناختی و معمارانه ای برای این مجسمه به ذهنم نرسید. به‌ویژه آنكه ازلحاظ ظاهری، ابعاد، نوع اجرا و...، تناسبی با آنچه در شرح آن گفته و نوشته بودند، دیده نمیشد. اثری كه حداكثر میتوانست نشانه‌ای دو و نیم بعدی، موقت و یونولیتی در مراسم تاسوعا و عاشورای امسال باشد. محوطه تازه‌ساز میدان پر بود از انواع المان‌های پراكنده عاشورایی و یادمان شهدا و... و شاید نصب این مجسمه هم در ادامه همین چیدمان انتخاب‌شده باشد. چیدمانی كه تلاش میکند با اتكای ساده‌انگارانه به اعتقادات مذهبی، توجیه‌پذیر باشد و با جلب‌توجه عابرین، آشفتگی این میدان تازه را از چشم‌ها پنهان كند. درواقع علائق ملی و مذهبی مردم ظرفیتی است كه از آن میتوان و باید برای ارتقای سواد بصری افراد جامعه استفاده كرد، نه اینكه آن را فرصتی برای كسب موقعیت فردی و یا وسیله‌ای برای پوشاندن ضعف‌های هنری دانست. یعنی به نظر شما طرح قبلی از این طرح بهتر است؟ پیش‌تر نیز این میدان دچار تحولاتی شده و زیرگذر قبلی، جای مجسمه وسط میدان و آب‌نماها را گرفته بود. اما همچنان اندكی از فضای سبز باقیمانده بود. طرح جدید این فضای سبز را كاملاً از بین برده است. از سرنوشت و هویت و تاریخ گذشته میدان هیچ نشان روشنی حتی به یادگار حفظ نشده است. جداره میدان را تقریباً به‌طور كامل تخریب کرده‌اند. البته به‌استثناء یك مجموعه تجاری نسبتاً تازه‌ساز و نه‌چندان خوش‌سیما كه معلوم نیست چطور و با چه ترفندی توانسته از این تغییرات جان سالم به در برد. از سینماهای میدان تنها یكی در ضلع شمالی باقیمانده و آن‌هم لجبازانه پشت صفحه‌نمایش بزرگ میدان ازنظر دورمانده است. درحالیکه این صفحات نمایشی برای استفاده از حداكثر زمان قابل‌رؤیت، معمولاً در بخش‌های جنوبی و پشت به آفتاب باید نصب شود. طراحی پیاده‌رو چگونه است؟ طراحی پیاده‌رو و پلازا؛ بدون ارتباط، مجاورت و حضور فعال بخش تجاری و خدماتی بیمعناست. لازم نیست خیلی به دل تاریخ برگردیم. كافی است راسته‌های پر رفت‌وآمد تهران (مثل راسته انقلاب، میدان بهارستان و...) را با وضعیت موجود در حاشیه پل حافظ و زیرگذر سعدی مقایسه كنیم. تغییرات تردد در این دو مثال اخیر به‌شدت بر روی وضعیت تجاری محل اثر گذاشته و متعاقب آن؛ این وضعیت تازه تجاری، تراكم حضور رهگذاران را به شكل معناداری دگرگون كرده است. در وضعیت فعلی میدان امام حسین (ع)، بدنه تجاری ـ حداقل با آنچه در حال حاضر وجود دارد ـ از میدان جدا شده است. این پدیده از طرفی به اعتبار و ارزش تجاری این مجموعه لطمه زده و از طرفی روانی عبور پیاده در محدوده طرح جدید را غیرممكن مینماید. از طرفی هنوز هم اثری از ساماندهی اصولی برای ایستگاه‌های تاكسی و گردش خودروها دیده نمیشود. در مقابل، احیای مسیر پیاده باغ سپهسالار ـ به خاطر تداوم فعالیت بورس كیف و كفش و فروشگاه های متعدد ـ چیزی از جنب‌وجوش این خیابان كم نكرده است. یا میدان آزادی كه جایگیری شهری، طراحی، پیش‌بینی فضاهای فرهنگی و... در آن باعث شده همچنان مركز رویدادهای مهم اجتماعی و محل توجه تهرانگردان داخلی و خارجی باشد. در برخورد خیابان دماوند و انقلاب به میدان و خیابان هفده شهریور، بخش سواره شهری در یك مفصل بزرگ و حجیم به بخش پیاده متصل میشود بدون اینكه به ملزومات آن توجه شود. به‌عنوان‌مثال در چنین طرح‌هایی؛ پیش‌بینی و احداث پاركینگ خودرو با ظرفیت مناسب و خدمات حمل نقل محلی و... ناگزیر خواهد بود. بیگمان اولین نقطه عطف معماری صفوی در میدان نقش‌جهان اصفهان؛ مسجد امام (ره) است كه با گردشی هوشمندانه و با وقاری استثنائی در ضلع اصلی و در مركز توجه میدان جای میگیرد. درحالیکه مسجد امام حسین (ع) ـ كه با تخریب كوچه و ساختمان‌های مجاور ـ بلافاصله در ضلع شمال غربی به میدان متصل شده، كاملاً با حالتی شبیه قهر و دوری، از میدان رو برگردانده است. از ویژگیهای دیگر میدان‌هایی مثل نقش‌جهان و... باید به تنوع كاربری ابنیه شهری، مركزیت فرهنگی و اجتماعی، انسجام بصری و... اشاره كرد كه در این طرح حتی موضوع ساده‌ای مثل رعایت سلامت خط آسمان هم به چشم نمیخورد. به‌این‌ترتیب و با روند فعلی در توسعه طرح، باید اذعان كرد؛ با موقعیت سردرگمی یك میدان شهری با كاربرد حسینیه و تكیه عاشورایی، در وضعیت موجود این میدان نه خبری از فضای دل‌چسب پیاده به چشم میخورد، نه نقطه عطف معمارانه، نه شأن محتوا، نه شهرسازی اسلامی و... . ارائه آمار استخراج‌شده از فرم‌های نظرسنجی عمومی و گزیده مصاحبه با اهالی محل هم نمیتواند گره ای از این مشكل و بیخبری توأم با انتظارات اهل‌فن باز كند.

گروه های کالایی
معماری و دکوراسیوندرب اتوماتیک ، کرکره برقی ، جک پارکینگکاشی و سرامیک ، چینی بهداشتیآجر فشاری ، آجر سوراخ دار ، آجر سفالی ، آجر نسوزکفپوش ، پارکت ، لمینت ، دیوارپوش دکوراتیوسنگ ، پوشش سنگی ، قرنیزکاغذ دیواریموزاییک ، سنگ فرش ، واش بتندر و پنجره UPVCترموود و چوب نماخانه پیش ساخته ، کانکس ، خانه چوبیشیرآلات بهداشتیدرب ضد‌ سرقت ، درب ضد حریقشومینهکنیتکس ، رولکس ، پوشش سلولزیرنگ و رزینسفال شیروانیورق کامپوزیت ، ورق آلومینیومسقف کاذبتزئینات و دکوراسیون ، پردهپارتیشن ، غرفه سازی ، ورق ام دی اف ، ورق اچ دی افشیشه ، بلوک شیشه ای ، شیشه خم، شیشه رفلکس، شیشه سندبلاستپله پیش ساخته ، نرده استیلمحوطه سازی ، آبنما، آلاچیق ، نورپردازیمبلمان خانگی ، اداری ، شهریدر و پنجره چوبی ، آلومینیومیدرب و پنجره آهنی ، حفاظ ، نردههود ، سینک ، اجاق گاز و تجهیزات آشپزخانهوان ، جکوزی ، کابین دوش و تجهیزات حمامکابینتپیمانکاری ، خدمات ساختمانیکفپوش صنعتی ، اپکسی ، pvc ، پلی یورتان ، بتنیفایبر سمنتدیوارهای پیش ساخته ، تایل گچی ، کناف ، 3D Panel ، دیوار کاذبورق پلکسی گلس ، پلی کربنات ، پلی استایرن ، پی وی سیموکتیراق آلات ، قفل ، کلید ، دستگیره ، قفل دیجیتال