پدافـــند غیر عـــــــــــامل در طـــرح های شهـري | پیام ساختمان

پرتیراژترین نشریه ساختمان از 1382

پدافـــند غیر عـــــــــــامل در طـــرح های شهـري


یکی از تکنیک‌های شهرسازی و روش‌های دفاع غیرعامل در شهرها و ساختمان‌های مرزی و ناامن، موضوع «پدافند غیرعامل در شهرها و ساختمان‌های مرزی» است، به‌گونه‌ای كه در طراحی جامع شهر ملاحظات استراتژیك شهری با دیدگاه پدافند غیرعامل نیز بررسیشده و برای آنان طراحی شهری جداگانه‌ای میشود. بدین ترتیب وقتی طرح جامع شهری به مرحله اجرا گذارده شود مسلماً به علت ارائه موارد بهداشت، ارزش‌افزوده و ... مورد استقبال مردم و ساكنان نیز واقع‌شده و با اجرای آن با كمترین هزینه(در حقیقت هزینه اجرای طرح جامع كه همان مسائل بهداشتی و ... میباشد) امنیت نیز به مناطق ناامن وارد میشود. در این مقاله در دو شماره نگاهی به این مبحث و طراحی انفرادی ساختمان‌ها همچنین برخی قانون‌گریزیها نظیر ساخت‌وساز غیرمجاز داریم. تأمین امنیت و نه تهاجم به دو صورت آفند و پدافند صورت میگیرد؛ بدین شکل که در آفند، اغلب یک نیروی قوی عامل بازدارنده در برابر تخاصمات میشود. البته این موضوع در داخل شهرها با تعاریف کنونی نوعی عامل ناامنی محسوب میشود بدین معنی که هرچقدر نیروی نظامی و به‌اصطلاح پلیسی و انتظامی در داخل شهر نمود داشته باشند (حضور فیزیكی در انظار عمومی) نشان از ناامنی شهر محسوب میشود (حضور نیروهای امنیتی در اجتماع نشان از اشكالی در امنیت است كه این نیروها برای آرام نمودن آن حضور دارند) . به‌هرحال بیشتر متفکران و مسئولان در این اندیشه‌اند که با کمترین هزینه‌ها بیشترین نتایج را بگیرند . با نگاهی تاریخی به موضوع ، شاهد تدابیر پیشگیرانه برخی دولت‌ها نیز هستیم. به‌عنوان نمونه برای اولین بار شهرسازی به اسم «هوسمان» در فرانسه برای جلوگیری از اعتراضات مردمی و متفرق نمودن مردم و درنتیجه کنترل سریع‌تر موضوع توسط نیروهای انتظامی (در دوره ناپلئون در فرانسه) اقدام به طراحی خیابان‌های مستقیم طولانی نمود (اختراع بلوار) . این امر ، شهر را که بافت معمولاً ارگانیک و پیچیده دارد به قطعاتی جدا از هم تبدیل میکند. (البته باید یادآور شد كه اقدامات هوسمان باعث رسیدن سریع هنگام خدمات و دسترسی راحت در شهر و ... نیز شده و بدین ترتیب آسایش مردم نیز فراهم‌شده است). در ایران نیز اولین بار، رضا پهلوی این تدابیر را اتخاذ نمود که خیابان‌ها را از وسط مراکز و پایگاه‌های حساس مردمی مثل بازار عبور داده و بدین شکل سعی در کنترل بحران‌های مردمی و نابودی مراكز تصمیم‌گیری و رهبری انقلاب‌های مردمی نمود .مثل میدان نقش‌جهان شیراز که توسط خیابان تقسیم میشود و این خیابان راسته‌بازار را نیز قطع میکند یا در ارومیه که بازار قدیمی شهر توسط خیابان امام (ره) (خیابان پهلوی سابق) قطع‌شده است. از این طرح‌ها به‌عنوان طرح‌های جامع شهری و ساماندهی شهر یاد شد و مردم نیز از آنها استقبال کردند زیرا شهرها را از بافت قدیمی و غیرقابل نفوذ برای انواع خدمات شهری ، خارج میکرد و زیرساخت‌های شهری را به‌طور مناسب فراهم مینمود . در بافت‌های ارگانیک و طبیعی شهرها ، به علت اینکه شهرها بر اساس تعاریف قدیمی ( ارگانیك ) شکل‌گرفته‌اند اغلب شاهد کوچه‌های تنگ ، بدون وجود امکانات شهری مانند اگو ( فاضلاب شهری ) بوده و تأسیساتی مانند آب ، برق ، تلفن ، گاز و .... به‌سختی قابل‌دسترسی است . همچنین نیازمندیها و امکانات کنونی به‌گونه‌ای است که مردم نمیتوانند در بافت قدیمی به‌راحتی زندگی کنند. به‌عنوان‌مثال، در قدیم ارابه و ... در داخل کوچه‌ها تردد میکرد و الآن باید ماشین‌های سنگین بتوانند عبور کنند و این امر برای مردم سخت است یا در برخی محلات کشیدن لوله‌های فاضلاب ، آب و گاز و ... بسیار مشقت آور میشود. در تبریز نیز یکی از مهم‌ترین موارد که باعث شد نیروهای اشغالگر نتواند در تصرف و اشغال این شهر توفیقی حاصل نمایند بافت ارگانیک بود، چراکه مردم ( نیروهای بسیجی و یا چریک در تعریف کنونی ) به‌سرعت در بافت ارگانیک گم میشدند و وقتی اشغالگران به دنبال آنان وارد این نوع بافت‌های شهری میشدند در بافت پخش‌شده و قابلیت ضربه خوردن آنان افزایش مییافت. حال‌آنکه در این نوع بافت‌ها باید به‌اندازه مردم نیروی پلیس حضور یابند تا مردم را تحت کنترل داشته باشند . در این شهر كه بافتی ارگانیک دارد نمیتوان کنترل چندانی بر شهر یافت و برای تصرف آن یا باید آن را با خاک یکسان نمود و یا ضربات آشوب‌های بعد از تصرف را تحمل كرد.به‌هرحال پدافند غیرعامل در حوزه عمرانی در دو وجه قابل‌بحث است : الف ) حوزه طرح‌های کلان مانند طرح‌های جامع شهری ، زیرساخت‌های شهری مانند راه‌ها ، شبکه‌های آب و فاضلاب و ... طرح‌های هادی روستایی و ... ب ) حوزه طرح‌های خرد ، انفرادی و دانه‌ای مانند بیمارستان ، ادارات ، اماکن پلیس ، مسکن و ... پدافند غیرعامل در حوزه طرح‌های عمرانی یعنی اینکه فعالیت اقتصادی عمرانی ( ساخت‌وساز و ساختمانی ) بدون مشکل صورت گیرد و لیکن در موقع لزوم تبدیل به حوزه دفاعی و امنیتی گردد . اسکله‌های تجاری در اسرائیل با اصول پدافند غیرعامل طراحیشده‌اند ، یعنی اینکه هم‌اینک اسکله‌ای تجاری هستند اما در مواقع جنگ به موانع دفاعی نونی شکل تبدیل میشوند.مسلماً کشتی متخاصم به‌راحتی نمیتواند وارد خشکی شود، البته این موضوع در ارگ بم نیز دیده میشود . یا در جنگ تحمیلی کانال معروف به ماهی رژیم بعثی از این نوع مثال‌ها میباشد که دشمن متخاصم دریاچه‌ای برای امور تجاری و پرورش ماهی درست نموده بود و در عملیات شلمچه برای ایجاد باتلاق و پیشگیری از نفوذ نیروهای ایران از آن استفاده کرد . *دکترای شهرسازی

گروه های کالایی
معماری و دکوراسیوندرب اتوماتیک ، کرکره برقی ، جک پارکینگکاشی و سرامیک ، چینی بهداشتیآجر فشاری ، آجر سوراخ دار ، آجر سفالی ، آجر نسوزکفپوش ، پارکت ، لمینت ، دیوارپوش دکوراتیوسنگ ، پوشش سنگی ، قرنیزکاغذ دیواریموزاییک ، سنگ فرش ، واش بتندر و پنجره UPVCترموود و چوب نماخانه پیش ساخته ، کانکس ، خانه چوبیشیرآلات بهداشتیدرب ضد‌ سرقت ، درب ضد حریقشومینهکنیتکس ، رولکس ، پوشش سلولزیرنگ و رزینسفال شیروانیورق کامپوزیت ، ورق آلومینیومسقف کاذبتزئینات و دکوراسیون ، پردهپارتیشن ، غرفه سازی ، ورق ام دی اف ، ورق اچ دی افشیشه ، بلوک شیشه ای ، شیشه خم، شیشه رفلکس، شیشه سندبلاستپله پیش ساخته ، نرده استیلمحوطه سازی ، آبنما، آلاچیق ، نورپردازیمبلمان خانگی ، اداری ، شهریدر و پنجره چوبی ، آلومینیومیدرب و پنجره آهنی ، حفاظ ، نردههود ، سینک ، اجاق گاز و تجهیزات آشپزخانهوان ، جکوزی ، کابین دوش و تجهیزات حمامکابینتپیمانکاری ، خدمات ساختمانیکفپوش صنعتی ، اپکسی ، pvc ، پلی یورتان ، بتنیفایبر سمنتدیوارهای پیش ساخته ، تایل گچی ، کناف ، 3D Panel ، دیوار کاذبورق پلکسی گلس ، پلی کربنات ، پلی استایرن ، پی وی سیموکتیراق آلات ، قفل ، کلید ، دستگیره ، قفل دیجیتال