سدهايي كه تنهايمان گذاشتند | پیام ساختمان

پرتیراژترین نشریه ساختمان از 1382

سدهايي كه تنهايمان گذاشتند


گروه تأسیسات: در چند دهه گذشته سدسازی به‌عنوان یكی از معیارهای توسعهیافتگی محسوب میشد و كشورهای مختلف برای مدیریت منابع آب كه صرف كشاورزی، آب شرب شهری و مصارف صنعت میشد، به احداث سدهای بزرگ رو آوردند. كشور ما نیز از این قاعده مستثنا نبود، ایران كه مبدع تاریخی سیستم‌های مدیریت آب بود و هزاران سال به‌وسیله قنات زمین‌های فلات خشك کشور را آبیاری كرده‌ بود، با پیروی از موج جهانی اقدام به ساخت سدهای بزرگ كرد و آن را همچون نشانه‌ای از توسعهیافتگی برشمرد. اولین نشانه‌ها از تغییر نگرش بر پایه برآوردهای كمیسیون بین‌المللی سدهای بزرگ، رودخانه‌های بزرگ هم، اکنون با 40 هزار سد مسدود شده‌اند كه 45هزار سد در 50 سال گذشته ساخته‌شده و اینک اثرات مخرب این سدسازی بیرویه آشکار میشود، به‌گونه‌ای كه برخی كشورها تخریب سدهایی را كه از اولویت برخوردار نیستند و یا زیان‌های زیست‌محیطی داشته‌اند، در دستورکار قرار داده‌اند. برطبق آمار منتشرشده، در ایران از آغاز تاكنون بیش از 600 سد به بهره‌برداری رسیده و بیش از این مقدار نیز در دست‌ساخت یا مطالعه قرار دارد که از این حیث ما جایگاه سوم سدسازی جهان را از آن خودکرده‌ایم! این روند پیامدهایی نیز به همراه داشته كه مورد انتقاد كارشناسان سدسازی و همچنین دوستداران منابع طبیعی و میراث فرهنگی، قرارگرفته كه در اثر آبگیری دچار صدمه شده‌اند. روشن شدن اثرات مخرب سدسازی بیرویه در نهادی اجرایی كه سال‌ها بر این شیوه اصرار میورزیدند نیز نشانه‌ای از تغییر رویه كلان و نیز تغییر رویكرد به سدسازی به‌مانند نشانه‌ای از بالندگی و شكوفایی است. وزیر نیرو به‌عنوان وزارتخانه متولی احداث سد به روال سال‌ها گذشته انتقاد وارد كرد و با اشاره به خشك شدن دریاچه‌های هامون، ارومیه، بختگان، گاوخونی و مهارلو گفت: «طی سال‌های گذشته در ساخت سد افراط كردیم.» چیت‌چیان به حجم 76 میلیارد متر مكعبی تمام سدها اشاره میكند كه در حال حاضر تنها 46 میلیارد در آنها آب ذخیره‌شده است؛ وزیر نیرو، نمونه‌هایی از سدسازی بیبرنامه و با حداقل مطالعه را نام میبرد: سد ساوه ساخته شد برای اینکه قرار بود 130 میلیون متر مکعب آب در خود جای دهد، اما تاکنون 30 میلیون متر مکعب بیشتر در آنجا آب نیست، سد کرخه برای 7 میلیارد متر مکعب ساخته شد و بیش از 7/2 میلیارد متر مکعب آب در آنجا جمع نشده، سد سیمره دو سال است به بهره‌برداری رسیده و نیروگاه آن‌هم ساخته‌شده، اما چون آب کافی نبوده، اصلاً وارد نیروگاه نشده است. كارشناسان ناراضی از سدسازی در همایشی كه برای ارزیابی تطبیقی صورت گرفت، كارشناسان سدسازی به انتقاد از روال چندین دهه سدسازی كشور پرداختند. فاطمه ظفرنژاد كارشناس آب، به تبخیر حجم زیادی از آب‌هایی اشاره میكند كه در پشت سدها ذخیره‌شده است. وی میگوید: سدها تنها توهم توسعه منابع آبی را ایجاد میكنند و مطالعات در بخش آب جنبه تزئینی دارد. نارساییهای مزمن سدسازی، ساخت‌وساز بسیار شتاب‌زده، و اجرا زدگی در توسعه آبخیزها، از مشكلات سدهای ما است. سدكرخه كه بزرگ‌ترین سد كشور است، در سال به تنهایی 30 میلیون مترمكعب تبخیر دارد.برابر گفته‌های این كارشناس سالانه 5 تا 10 میلیارد مترمكعب از آب تجدیدپذیر كشور در مخزن سدها تبخیر میشود. محمدسعید كدیور، مشاور بین‌المللی در زمینه آب، با اشاره به كمیسیون جهانی سدها كه از سال 1997 در كشور سوئیس آغاز به کارکرده است، گفت: نظام فكری و طرز عمل دست‌اندرکاران سدسازی و اندیشمندان مباحث توسعه منطقه‌ای و محیط‌زیست، دچار تحول اساسی شده است و در فرآیند تصمیم‌گیری طرح‌های توسعه منابع آب، چهارچوب جدیدی پیشنهاد میكند. عباس محمدی مدیر گروه دیده‌بان نیز با اشاره به اینكه تنها 7 درصد برق كشور توسط سدها تأمین میشود، گفت: با توجه به آمار، دو مقوله اصلی سدسازی كه سدها به ما آب وبرق میدهند، دروغ است. وی همچنین درباره عدم توانایی سدها در جلوگیری از سیل و خرابی گفت: سدها به‌هیچ‌عنوان جلوی سیل‌ها را نمیگیرند، زیرا با وجود ساختن سدهای بیشمار، تعداد سیل‌ها و خرابیها نیز به‌مراتب بیشتر شده است. سدسازی و مشكل بیآبی برخی از كارشناسان و فعالان محیط‌زیست، سدسازی را بزرگ‌ترین معضل زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی کشور عنوان کرده،میگویند: سدسازی نه‌تنها کشاورزان زیادی را به دست‌فروشی حاشیه شهرها تبدیل کرده، که در جایگاه بزرگ‌ترین فعالیت سرمایه‌بر کشور، پایین‌ترین اشتغالزاییها را نیز دارد شاید این گفته بسیار تندروانه باشد اما واقعیت آن است كه سومین كشور از نظر تعداد سدسازی( ایران )، 13 سال متوالی است كه خشک‌سالی سختی را تجربه میكند و هشدارهای مربوط به بیآبی و تنش آبی، تیتر همیشگی خبرها شده است. چنانكه برای اولین بار خبرهایی مبتنی بر بحران آبی در پاییز پیش‌رو نیز، به گوش میخورد. 600 سد بهره‌برداری شده و 100 سد بزرگ كشور نتوانسته‌اند نه برای كشاورزی و نه برای آب شرب كشور در این شرایط اضطراری كمك یاری باشند! به گفته كارشناسان، در ایجاد شرایط كم‌آبی و تنش آبی کمک‌رسان بودند. باید دید از مجموع ۵۳۷ سدی که در کل کشور در مرحله مطالعاتی قرار دارند کدامیک قرار است از گردونه خارج و در لیست حذف پروژه‌های دولت جدید قرار گیرند و مهم تر آنکه آیا دولت برنامه‌ای برای تعطیلی این پروژه‌ها خواهد داشت یا خیر؟!

گروه های کالایی
معماری و دکوراسیوندرب اتوماتیک ، کرکره برقی ، جک پارکینگکاشی و سرامیک ، چینی بهداشتیآجر فشاری ، آجر سوراخ دار ، آجر سفالی ، آجر نسوزکفپوش ، پارکت ، لمینت ، دیوارپوش دکوراتیوسنگ ، پوشش سنگی ، قرنیزکاغذ دیواریموزاییک ، سنگ فرش ، واش بتندر و پنجره UPVCترموود و چوب نماخانه پیش ساخته ، کانکس ، خانه چوبیشیرآلات بهداشتیدرب ضد‌ سرقت ، درب ضد حریقشومینهکنیتکس ، رولکس ، پوشش سلولزیرنگ و رزینسفال شیروانیورق کامپوزیت ، ورق آلومینیومسقف کاذبتزئینات و دکوراسیون ، پردهپارتیشن ، غرفه سازی ، ورق ام دی اف ، ورق اچ دی افشیشه ، بلوک شیشه ای ، شیشه خم، شیشه رفلکس، شیشه سندبلاستپله پیش ساخته ، نرده استیلمحوطه سازی ، آبنما، آلاچیق ، نورپردازیمبلمان خانگی ، اداری ، شهریدر و پنجره چوبی ، آلومینیومیدرب و پنجره آهنی ، حفاظ ، نردههود ، سینک ، اجاق گاز و تجهیزات آشپزخانهوان ، جکوزی ، کابین دوش و تجهیزات حمامکابینتپیمانکاری ، خدمات ساختمانیکفپوش صنعتی ، اپکسی ، pvc ، پلی یورتان ، بتنیفایبر سمنتدیوارهای پیش ساخته ، تایل گچی ، کناف ، 3D Panel ، دیوار کاذبورق پلکسی گلس ، پلی کربنات ، پلی استایرن ، پی وی سیموکتیراق آلات ، قفل ، کلید ، دستگیره ، قفل دیجیتال