مهم‌ترین دلیل رکود اقتصادی | پیام ساختمان

پرتیراژترین نشریه ساختمان از 1382

مهم‌ترین دلیل رکود اقتصادی


قضیه از این قرار است كه نرخ ارز کاهشیافته و از 3800 تومان در پاییزِ سالِ قبل به زیر 3000 تومان در مهرِ امسال رسیده و شاخص كل بورس نیز در هفته دوم مهرماه جاری از مرز 66500 نیز فرا تر رفته ، اما سؤال این است كه این موارد تا چه زمانی ادامه خواهد یافت و مهم تر اینكه آیا وضعیت اقتصاد کشور اكنون خوب است؟ اگر بتوانیم به این دو سؤال پاسخ دهیم به پاسخ این پرسش نیز خواهیم رسید كه بازار مسكن و بازار مصالحی مانند فولاد تا چه زمانی شرایط ركود را تحمل خواهند كرد؟ نمای اولیه دولت جدید در اولین گام‌های خود چنان امیدی در بازار ایجاد كرد كه كاهشِ تنش‌ها با غرب از یك طرف، اقداماتِ اقتصادی در حوزه داخلی مانند تلاش‌ها برای گشایش ال سی و درك اهمیت تأمینِ مالی از واحدهای تولیدی از طرف دیگر، زمینه‌ای برای رشد اقتصادیِ كشور فراهم كرد. به جرات میتوان گفت عدم تحقق كامل تأمین مالی بخش تولید و صنعت کشور و نیز بروكراسی دست و پا گیر اداری با بخشنامه‌های دائم التغییر دو چالش اساسی فراروی رشد اقتصاد كشور است. از این رو تا برطرف شدن این چالش‌ها نمیتوان رونق واقعی را در بازارهای مولد و حتی موازی كشور شاهد بود. اما یك عامل تأثیرگذار كه میتواند این دو چالش را نیز متأثر از خویش نماید تحولات بین‌المللی معطوف به ایران میباشد. برای مثال زمانی كه هیمنه جنگ فراگیر علیه سوریه با توافق میان دو قدرت جهانی از میان رفت، و آنگاه كه رئیس‌جمهور در اجلاس سازمان ملل متحد در نیویورك برای تنش‌زدایی گام بر میداشت ، نرخ ارز مسیر سقوط آزاد را در پیش گرفت. در ادامه به بررسی مسیر حركت فعالان بازارهای ارز و سرمایه میپردازیم. صراحت یك صراف‌ در یك گزارش میدانی سری به میدان فردوسی تهران زدم و نرخ ارز را جستجو كردم. صراف‌ها هر دلار را به نرخ 3هزار و 30 تومان میخریدند و اگر رقم بالایی برای فروش عرضه می كردی نرخ را بالاتر میبردند تا دلار بیشتری بخرند اما چرا؟ نرخ ارز در آینده را میتوان از رفتار برخی صراف‌ها به دست آورد. زمانی كه صرافیها برای خرید دلار علاقه نشان میدهند میتوان نتیجه گرفت قیمت دلار در آینده افزایش مییابد و زمانی كه نرخ دلار در مسیر كاهش است آنها تنها فروشنده اند و كمتر خریدار میباشند. یكی از صراف‌ها كه خود را آریافر معرفی كرد، در پاسخ به این سؤال كه: مگر میان مقامات كشور و غرب مذاكره انجام‌نشده و تنش‌ها در منطقه كاهش نیافته است پس چرا برای خرید دلار با نرخی كه در مسیر كاهش است علاقه نشان میدهید؟ وی به صراحت گفت: عموجان با غرب تنها حرف زده‌ایم اتفاق خاصی كه نیفتاده ، تحریم‌ها هم به قوت خود باقی است. فاصله تا بازگشت به حالت اول مسئله تحریم‌ها را از یك بازرگان باسابقه بین‌المللی نیز جویا شدیم . وی در واكنش به لغو تحریم چند بانك ایرانی در اروپا گفت: اگرچه امیدوارم با اقدامات دولت جدید ایران تحریم و تنش‌ها كاهش یابد و روابط بهتری با كشورهای دیگر داشته باشیم اما اقدام دادگاه اروپا ، رفع اتهام از چند بانك در یك پرونده بوده كه دست داشتن آنها را در موضوعی تبرئه كرده است و با وجود اینكه حكم خوبی است ولی به این معنا نیست كه از فردا امكان گشایش اعتبار اسنادی و ال سی ایجاد شده باشد و تا زمانی كه روابط بانكی به حالت اول برگردد خیلی فاصله داریم. آیا ارز ارزان است؟ یادآوری سخن رئیس كل بانك مركزی كه اعلام كرده بود نرخ 3200 تومان برای دلار خوب است و زمانی كه از 3000 تومان نیز تنزل كرد ابراز نگرانی كرده بود، زوایای دیگری از مسئله را روشن میکند. یكی از اعضای كمیسیون اقتصادی مجلس در شبكه خبر به اعلام موضِع رئیس كل بانك مركزی چنین واكنش نشان داد: «اگر نرخ ارز مبادله‌ای صحیح است چرا زمانی كه نرخ ارز كاهش مییابد شما معترض میشوید و اگر نرخ ارز 3200 تومان است چرا ارز و منابع كشور را ارزان میفروشید؟» از آنجا كه بخش زیادی از منابع مالی بانک‌ها و مؤسسات سرمایه‌گذاری، به ارز میباشد و نیز برای واردات مواد اولیه فرآوری شده و نیز قطعات و ماشین‌آلات ارز ارزان دارای اهمیت بسیاری است از این رو میتوان گفت كاهش نرخ ارز از جهات مختلف دارای اهمیت است؛ و میتواند بر تولید كالا و خدمات از یك طرف و نحوه رفتار بازار مسكن و مصالح اثرگذار باشد. پس با این اوصاف شرایط ركود همچنان در بازارهای مسكن و مصالحی مانند فولاد پابرجا خواهد بود. اما مهم‌ترین دلیل ركود اقتصادی كشور چیست؟ دلیل ركود در ادامه خوب است نظر استاد وحید شقاقی، کارشناس مسایل اقتصادی را نیز بخوانیم. وی در گفتگو با ایسنا مهم‌ترین دلیل رکود اقتصادی ایران را فضای غیررقابتی و نظام مدیریت سنتی دانسته که جلوی تحول اقتصادی را گرفته و اقتصاد کشور را به شدت به سمت فعالیت‌های غیرمولد و در نهایت سقوط رشد اقتصادی سوق داده است.» وی در پاسخ به اینکه «عدم تحقق رشد اقتصادی هشت درصدی طی سنوات برنامه چهارم توسعه و نیز رشدهای منفی سال‌های اخیر به چه مسایلی باز میگردد، گفته است: اقتصاد ایران علیرغم سیاست‌های کلی برنامه‌های توسعه (برنامه چهارم و پنجم) مبنی بر عدم اتکاء به صادرات نفت، همچنان مبتنی بر نفت بوده و به شدت به ارزهای خارجی وابسته است. این در حالی است که هزینه‌های جاری و عمرانی کشور همچنان از منابع نفت تأمین‌شده است.» شقاقی با اشاره به افزایش فراوان درآمدهای نفتی طی برنامه چهارم توسعه اظهار داشته: «با این حال به دلایلی نظیر عدم رقابت‌پذیری اقتصاد ملی، وجود رانت‌های اقتصادی و نبود عزم جدی در توسعه بخش خصوصی، درآمدهای نفتی به صورت نقدینگی سرگردان در دست آحاد مردم چرخید و موجبات افزایش تورم را فراهم آورد و به رکود اقتصادی دامن زد.» وی با اعتقاد به اینکه در اقتصاد ایران با رشد درآمدهای نفتی، صرفاً بخش‌های غیرمولد شروع به رشد و نمو میکنند که حاصل آن نیز افزایش سوداگری و رشد قیمت‌هاست ،عنوان کرده: «از این رو طی سال‌های برنامه چهارم، همچنان اقتصادِ غیر رقابتی و بخش مولد راکد بوده است.» عضو و برگزیده بنیاد ملی نخبگان خاطرنشان كرده: «اقتصادی که دارای بخش مولد ناکارا و راکد باشد، نباید انتظار داشته باشد رشد اقتصادی بالایی را تجربه کند.» وی تحریم‌های بین‌المللی را موجب افت قابل‌توجه در صادرات نفت دانست و ادامه داده: «این امر به کاهش شدید درآمدهای نفتی منجر شد و موجبات تضعیف تولید ملی را فراهم آورد چرا که تولید ناخالصِ داخلی شامل ارزش افزوده بخش نفت است و با کاهش صادرات نفت، ارزش افزوده این بخش کاهشیافته و به نزول تولید منتهی میشود.» ریسک بالا در فعالیت‌های مولد شقاقی با تاکید بر اینکه نباید تصور کرد که رفع تحریم‌ها نیز چندان موجب تحقق رشد اقتصادی بالا خواهد شد اظهار داشت: «اقتصاد ایران برای تداوم و استمرار رشد اقتصادی بالا نیازمند تحول جدی در نظام مدیریت و برنامه‌ریزی و رفع ساختارهای غیررقابتی و رانتی است.» وی توضیح داد: «نظام مدیریت سنتی ، به شدت هزینه‌بر و غیر کارآمد می باشد و لازم است نظام اداری نوین در کشور مستقر شود زیرا فضای کسب‌وکار نامساعد و ریسک فعالیت‌های مولد اقتصادی بسیار بالا‌ست و نظام بانکی کشور به جای حمایت از تولید، مانعی جدی فراروی رونق اقتصاد مولد هستند و بیثباتیهای اقتصادی موجب شده تولیدکنندگان رغبت چندانی برای ورود و گسترش فعالیت‌های اقتصادی نداشته باشند.» وضعیت نگران‌کننده بورس شقاقی در مورد ارتباط رشد اقتصادی با رونق بازار سرمایه نیز تصریح کرده: «همواره شاهد هستیم به رونق بازار سرمایه به عنوان معیار بهبود اوضاع اقتصادی اشاره میشود این درحالی است که رونق بازار سرمایه علیرغم رشد اقتصادی خطرناک است و باید مراقب بود حباب در این بازار رخ ندهد.» این اقتصاددان با بیان اینکه واگذاریهای سال‌های اخیر در قالب سیاست‌های کلی اصل 44 یکی از دلایل افزایش شاخص بورس بوده و دیگر عامل نیز ورود سرمایه‌های سرگردان مردم به این بازار است، خاطرنشان میکند: «با این حال عدم تناسب بین اوضاع اقتصادی کشور با وضعیت بورس نگران‌کننده بوده و جای تأمل دارد و مسئولان باید نظارت مستمر و دقیقی بر این بازار داشته باشند چرا که هرگونه سقوط احتمالی معضلات جدی بر بدنه اقتصادی کشور تحمیل خواهد کرد.» استنتاج نهایی در نتیجه‌گیری از مباحث مطروحه میتوان به این نكته اشاره كرد: تا زمانی كه در بخش‌های مولد و صادرات محور كشور مانند صنایع خدمات زاینده، تأمین مالی و كاهش بروكراسی مشاهده نشود رونقی نیز دیده نخواهد شد. از این رو با توجه به ركود در بازار مسكن و فولاد و نیز كاهش جهانی بهای طلا میتوان انتظار داشت نقدینگیِ سرگردان كه در چند سال اخیر به صورت فزاینده‌ای رشد داشت در بازارهای ارز و بورس خودنمایی كند و اگر كاری به بازارهای مواد اولیه مانند پتروشیمی نداشته باشیم آنچه میتواند سرمایه‌ها را جذب كند همین دو بازار خواهند بود. بازار ارز برای اقتصاد كشور مضر است اما بازار سرمایه برای اقتصاد كشور مفید میباشد مشروط بر اینکه قیمت سهام شرکت‌ها در آن بازار حبابی نباشد. در پایان انچه باید مورد توجه قرار گیرد این است كه ، رشد شاخص مركزی بورس در زمانی كه بسیاری از بخش‌های اقتصاد راكد است ، چه معنایی میتواند داشته باشد.

گروه های کالایی
معماری و دکوراسیوندرب اتوماتیک ، کرکره برقی ، جک پارکینگکاشی و سرامیک ، چینی بهداشتیآجر فشاری ، آجر سوراخ دار ، آجر سفالی ، آجر نسوزکفپوش ، پارکت ، لمینت ، دیوارپوش دکوراتیوسنگ ، پوشش سنگی ، قرنیزکاغذ دیواریموزاییک ، سنگ فرش ، واش بتندر و پنجره UPVCترموود و چوب نماخانه پیش ساخته ، کانکس ، خانه چوبیشیرآلات بهداشتیدرب ضد‌ سرقت ، درب ضد حریقشومینهکنیتکس ، رولکس ، پوشش سلولزیرنگ و رزینسفال شیروانیورق کامپوزیت ، ورق آلومینیومسقف کاذبتزئینات و دکوراسیون ، پردهپارتیشن ، غرفه سازی ، ورق ام دی اف ، ورق اچ دی افشیشه ، بلوک شیشه ای ، شیشه خم، شیشه رفلکس، شیشه سندبلاستپله پیش ساخته ، نرده استیلمحوطه سازی ، آبنما، آلاچیق ، نورپردازیمبلمان خانگی ، اداری ، شهریدر و پنجره چوبی ، آلومینیومیدرب و پنجره آهنی ، حفاظ ، نردههود ، سینک ، اجاق گاز و تجهیزات آشپزخانهوان ، جکوزی ، کابین دوش و تجهیزات حمامکابینتپیمانکاری ، خدمات ساختمانیکفپوش صنعتی ، اپکسی ، pvc ، پلی یورتان ، بتنیفایبر سمنتدیوارهای پیش ساخته ، تایل گچی ، کناف ، 3D Panel ، دیوار کاذبورق پلکسی گلس ، پلی کربنات ، پلی استایرن ، پی وی سیموکتیراق آلات ، قفل ، کلید ، دستگیره ، قفل دیجیتال